TÜRKIYE’NIN NATO ÜYELIĞI: FIRSATLAR VE SINAMALAR TÜRKIYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Iletişim | Contact Kızılırmak Mahallesi Mevlana Bulv. No:144 Çukurambar Ankara/TÜRKİYE T +90 312 590 20 00 | webinfo@iletisim.gov.tr Prestij Grafik Rek. ve Mat. San. ve Tic. Ltd. Şti. T 0 212 489 40 63, İstanbul Matbaa Sertifika No: 45590 Baskı | Print 1. Baskı, İstanbul, 2023 | 1st Edition, İstanbul 2023 © 2023 CUMHURBAŞKANLIĞI İLETİŞİM BAŞKANLIĞI YAYINLARI © 2023 PUBLICATIONS BY THE PRESIDENCY’S DIRECTORATE OF COMMUNICATIONS TÜRKIYE’NIN NATO ÜYELIĞI: FIRSATLAR VE SINAMALAR TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES ISBN: 978-625-7377-69-0 TÜRKIYE’NIN NATO ÜYELIĞI: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1. Bir NATO Ülkesi Olarak Türkiye 13 Türkiye as a NATO Country 123 1.1. Türkiye’nin NATO’ya Üyeliği 15 Türkiye’s Accession to NATO 125 1.2. Türkiye’nin NATO’ya Katkıları 21 Türkiye’s Contributions to NATO 131 1.3. Külfet Paylaşımı 47 Burden Sharing 157 1.4. NATO’nun Türkiye’ye Katkıları 53 NATO’s Contributions to Türkiye 163 1.5. İş Birliği Süreçleri ve Mevcut Projeler 59 Cooperation Processes and Current Projects 169 2. Türkiye-NATO İlişkileri 79 Türkiye-NATO Relations 189 2.1. Türkiye’nin NATO’ya Bakışı 81 Türkiye’s Perspective on NATO 191 2.2. Türkiye’nin NATO’dan Beklentileri 87 Türkiye’s Expectations from NATO 197 2.3. İsveç’in Üyelik Taleplerine Türkiye’nin Yaklaşımı 89 Türkiye’s Stance on Sweden’s Membership Application 199 İ Ç İ N D E K İ L E R Takdim Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 07 Preface President Recep Tayyip Erdoğan 117 Ön Söz Prof. Dr. Fahrettin Altun 09 Foreword Prof. Fahrettin Altun 119 C O N T E N T S TÜRKIYE’NIN NATO ÜYELIĞI: FIRSATLAR VE SINAMALAR TÜRKIYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNİTİES AND CHALLENGES | 7 T ürkiye, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütünün (NATO) en eski üyelerinden biri olarak İttifak’ın temel ilkelerine ve vizyonuna bağlılığını sürdürmektedir. 1952 yılında NA- TO’ya katıldığı günden bu yana İttifak’ın güvenilir bir üyesi olduğunu kanıtlamış olan ülkemiz, NATO’nun karşılaştığı tehditler- le mücadelede, gerektiğinde şehitler verme pahasına, üzerine düşen görevleri hakkıyla yerine getirmiştir. Yaşanan hadiseler Türkiye’nin NATO için hayati bir müttefik, üye ülkeler açısından da yeri dolduru- lamaz bir ortak olduğunun ispatıdır. Dünya barışı ve istikrarına önemli katkılar sunan NATO’nun gelecek- te de bu misyonunu devam ettirebilmesi; güncel tehditler doğrultu- sunda kendini yenilemesine ve üye ülkelerin güvenlik endişelerini müttefiklik dayanışması ruhuyla ele almasına bağlıdır. Tüm dünyayı T A K D İ M TÜRKİYE CUMHURİYETİ CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN derinden etkileyen Ukrayna krizi, NATO’nun üzerine inşa edildiği “it- tifak ve dayanışma ruhunun” önemini bir kez daha gözler önüne ser- miştir. Küresel istikrarın muhafazasında NATO’nun hem belirleyicili- ği hem de üstlenmesi gereken sorumluluklar artmıştır. İttifak’a üye ve aday ülkelerin pek çok konuda olduğu gibi terörle mü- cadelede de tam bir dayanışmayla hareket etmeleri müttefikliğin ol- mazsa olmaz şartıdır. En kutsal değer olan insanın yaşama hakkını, özgürlükleri ve demokratik değerleri ilgilendiren böylesi hayati bir meselede kimi devletlerce ikircikli tavır sergilenmesi, İttifak’ın temel prensiplerinin özümsenemediğinin açık işaretidir. Yaklaşık 40 yıldır bölücü terörle mücadele eden, DEAŞ’ından PKK/YPG-PYD’sine kadar dünyanın en eli kanlı terör örgütlerinin hedefinde olan bir ülke ola- rak, terörizmin her türlüsüne karşı tavizsiz tutumumuz kararlılıkla devam edecektir. Bu eser, üyeliğin başlangıcından bugüne kadar Türkiye’nin NATO içindeki konumunu ayrıntılı olarak incelemekte, İttifak çatısı altında oynadığı role ve yaptığı katkılara dikkat çekmektedir. Ülkemizin NA- TO’ya bakışı ile NATO’dan beklentilerinin de ele alındığı bu kitabın, Türkiye’nin NATO’ya verdiği önemin ve sorumluluklarını ifa etmede gösterdiği hassasiyetin yeni bir nişanesi olacağına inanıyorum. Kita- bın hazırlanmasında emeği geçenleri tebrik ediyor, bu vesileyle aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmetle yâd ediyorum. 8 | TAKDİM 1 949 yılında 12 ülke tarafından kurulan NATO, geçirdiği geniş- leme süreçleri sonucu bugün 31 üyeli bir örgüte dönüşmüş- tür. Soğuk Savaş döneminde uluslararası güvenlik ve ittifak- lar bağlamında devletler arası ilişkilerde son derece etkili bir kurum olan NATO, değişen şartlar ve küresel gelişmeler karşısında yaşadığı birçok soruna rağmen kendini güncelleyerek, yenileyerek bugünlere yine etkili bir şekilde ulaşmayı başarmıştır. Türkiye’nin İttifak’a üye olduğu 1952 yılından bu yana NATO, ülke- mizin güvenliğinin temininde önemli bir role sahip olmuş ve Av- rupa-Atlantik yapılarıyla iş birliği hedefimize muhtelif açılardan kayda değer katkılarda bulunmuştur. Türkiye ise kapsamlı askeri yetenekleri, sahip olduğu tarihsel birikimi ve kültürel ilişkileriyle İt- tifak’ın küresel barış, huzur ve güvenlik hedeflerini gerçekleştirmesi açısından üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmiştir. Bununla birlikte, 71 yıldır NATO üyesi olan Türkiye’nin, NATO’nun ikinci bü- yük ordusuna sahip olması, kuşkusuz NATO’nun küresel ölçekteki yapısal ve işlevsel önemini artıran bir özellik olmuştur. Türkiye’nin hangi şartlar altında NATO’ya katıldığını, üye olduğu 1952 yılından bugüne sağladığı katkıları, ortak yürütülen projeleri, eğitim ve diğer teknik altyapı çalışmalarında Türkiye’nin sağladığı imkânları, ortak gerçekleştirilen askeri ve sivil boyutlu tüm çalışma- ları, Türkiye’nin jeostratejik öneminin İttifak’a sağladığı avantajları bu çalışmada ayrıntılı bir şekilde inceleyebileceksiniz. Ayrıca eliniz- deki kitapta NATO’nun Türkiye için önemi ve daha etkili bir NATO için Türkiye’nin sunduğu projeksiyonlar hakkında bilgiler bulabile- ceksiniz. Ö N S Ö Z Türkiye’nin, dünyanın ihtilaflı birçok bölgesinde NATO misyon ve harekâtlarına katılım sağlayarak NATO bayrağının Türk bayrağı ile birlikte dalgalanmasının nasıl huzur ve barışın sembolü haline gel- diğini yine bu kitapta açıkça görebileceksiniz. Farklı zamanlarda gerek ABD’den gerekse Avrupalı devletlerden gelen NATO hakkında eleştirel söylemlerin aksine Türkiye’nin NA- TO’yu savunma ve güvenlik politikasının ana eksenine oturtmuş olduğunu ve NATO’nun kurucu anlaşmasında ifade edilen ortak değerlerinin savunulması yönünde üzerine düşen sorumluluğu layı- kıyla yerine getirdiğini detaylarıyla öğreneceksiniz. Çalışmamızın son bölümünde Türkiye’nin kuruluşundan bu yana büyük önem verdiği, sahiplendiği, çalışmalarına aktif olarak katıldı- ğı NATO hakkındaki perspektifini, beklentilerini ve NATO’nun son dönemdeki genişleme gündemi hakkındaki pozisyonunu okuyacak- sınız. NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olan, NATO bünyesinde önemli sayıda ortak projenin yürütücüsü olan Türkiye, İttifak’a ve geleceğine dair perspektifini bu çalışma ile açıklıkla ortaya koymak- tadır. TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLETİŞİM BAŞKANI PROF. DR. FAHRETTİN ALTUN 10 | ÖN SÖZ TÜRKIYE’NIN NATO ÜYELIĞI: FIRSATLAR VE SINAMALAR Bir NATO Ülkesi Olarak Türkiye 01 14 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 15 B i r N A T O Ü l k e s i O l a r a k T ü r k i y e 01 1.1. Türkiye’nin NATO’ya Üyeliği ÜLKEMIZ VE YUNANISTAN’IN ITTIFAK’A ÜYELIK PROTOKOLÜNÜN ILK SAYFASININ FOTOĞRAFI. İ kinci Dünya Savaşı’nın ardından, 1945-1949 döneminde Batı Av- rupa ve Kuzey Amerika ülkeleri, SSCB’nin yayılmacı politikala- rını ve yöntemlerini endişeyle izlemişlerdir. Çekoslovakya’daki 1948 darbesi ve 1948’de Berlin’in SSCB tarafından abluka altına alınması gibi gelişmeler, Belçika, Fransa, Lüksemburg, Hollanda ve İngiltere’nin ortak bir savunma sistemi kurmak ve güvenliklerine yö- nelik ideolojik, siyasi ve askeri tehditlere direnecek şekilde araların- daki bağları kuvvetlendirmek amacıyla bir antlaşma imzalamalarını tetiklemiştir. Mart 1948’de imzalanan Brüksel Antlaşması’yla kuru- lan Batı Avrupa Savunma Örgütü, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Batı Avrupa’nın güvenliğinin yeniden yapılandırılması yönünde- ki ilk adımı teşkil etmiştir. Aynı zamanda, bu adım Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 1949’da imzalanmasına uzanan sürecin de ilk adımı olmuştur. 16 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Brüksel Antlaşması im- zacıları, güvenlik ga- rantilerine ve karşılıklı taahhütlere dayalı bir Kuzey Atlantik İttifa- kı’nın ihdas edilmesi amacıyla, ABD ve Kana- da ile müzakerelere baş- lamışlardır. Sürece Da- nimarka, İzlanda, İtalya, Norveç ve Portekiz de davet edilmiş ve netice- de NATO’yu kuran Ku- zey Atlantik (Vaşington) Antlaşması 12 ülke tara- fından 4 Nisan 1949’da imzalanmıştır. 18 Şubat 1952’de Türkiye ve Yuna- nistan, 1955’de Almanya ve 1982’de İspanya İtti- fak’a üye olmuştur. NATO, Soğuk Savaş’ın sona ermesini müteakip altı genişleme dalgası yaşamıştır: 1999’da Çekya, Macaristan ve Polonya, 2004’de Bulga- ristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya, 2009’da Hırvatistan ve Arnavutluk, Haziran 2017’de ise Karadağ NA- TO’ya üye olmuşlardır. Kuzey Makedonya, İttifak’a Katılım Protokolü hakkında tüm Müttefiklerin iç onay prosedürlerini yerine getirmesi- nin ardından, 27 Mart 2020 tarihi itibarıyla NATO’ya katılmıştır. Son olarak Finlandiya, Kuzey Atlantik Antlaşması’na Katılım Belgesini 4 Nisan 2023’te sunarak NATO’nun 31. üye ülkesi olmuştur Türkiye üye olduğu andan itibaren Washington Antlaşması’nda ifa- de edilen ittifak ruhu içerisinde üzerine düşen görev ve sorumluluk- ları yerine getirmiştir. TÜRKIYE VE YUNANISTAN’I NATO ÜYELIĞINE DAVET EDEN KONSEY KARARI BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 17 Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü, 20 Şubat 1952, NATO Lizbon Konferansı: “Yeni müttefikler sıkı safta ve tek blok halinde aranızda yer almaya gelmiştir.” TÜRKIYE DIŞIŞLERI BAKANI FUAT KÖPRÜLÜ, 20 ŞUBAT 1952’DE PORTEKIZ’IN LIZBON ŞEHRINDE YAPILAN KUZEY ATLANTIK KONSEYI DOKUZUNCU DÖNEM TOPLANTILARINA RADYODAN YAPACAĞI HITABINA HAZIRLANIRKEN. TÜRKIYE’NIN ITTIFAK’A KATILDIĞI 20 ŞUBAT 1952 TARIHLI NATO LIZBON KONFERANSI’NDA TÜRKIYE DIŞIŞLERI BAKANI FUAT KÖPRÜLÜ KONUŞMASINI YAPARKEN. 18 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR ŞUBAT 1952’DE DÜZENLENEN LIZBON KONFERANSI’NDA TÜRKIYE’NIN ÜYELIK TÖRENINDEN BIR FOTOĞRAF. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 19 GENERAL EISENHOWER BAŞKANLIĞINDA GERÇEKLEŞEN VE PARIS’TEKI TÜRK BÜYÜKELÇISI’NIN KATILDIĞI TÖRENDE TÜRK BAYRAĞI, AVRUPA MÜTTEFIK KUVVETLERI YÜKSEK KARARGÂHI’NDAKI (SHAPE) ITTIFAK RENKLERI ARASINA KATILIYOR (1 MART 1952). 20 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 21 1.2. Türkiye’nin NATO’ya Katkıları Türkiye, güvenliğin bölünmezliği ilkesinden hareketle üye ülkelerin ortak çıkarlarının müdafaasında ahde vefaya uygun hareket etmek- tedir. Türkiye bir yandan ulusal güvenliğini sağlarken ve PKK/PYD/ YPG, FETÖ, DEAŞ ve diğer terör örgütlerine karşı mücadele ederken, diğer yandan eş zamanlı olarak bölgesel ve küresel anlamda barış ve istikrarı desteklemek üzere çeşitli bölgelerde NATO harekât ve misyonlarına önemli katkılar sağlamaktadır. Bu alanda ilk beş ülke arasında yer alarak desteğini sürdürmekte ve İttifak’ın Stratejik Kon- septi ışığında kriz mukabele harekâtlarında görevler üstlenmektedir. Ittifak sorumluluklarını Antlaşmada belirtilen şartlar çerçevesinde yerine getiren Türkiye, NATO bütçesine en fazla katkı yapan ilk sekiz Müttefik arasındadır. ” 22 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Avrupa-Atlantik alanının bütününde güvenlik ve istikrarın sağlan- masına katkıda bulunan önemli bir NATO üyesi olarak Türkiye, je- ostratejik konumu ve diğer devletlerle olan tarihsel ve köklü ilişkileri- nin etkisiyle, NATO’nun misyonu ve değerlerin yaşama geçirilmesine çeşitli projeler aracılığıyla önemli katkılar sağlamaktadır. Türkiye NATO’nun harekât ve misyonları ile kuvvet ve komuta yapı- sına önemli katkılar sunmaktadır. NATO’nun yeni güvenlik sınama- larına karşı aldığı tedbirlere destek veren Türkiye, İttifak sorumlu- luklarına uygun bir şekilde katkılarını sürdürecektir. Öte yandan, coğrafi konumu itibarıyla düzensiz göç tehdidinin oda- ğında olan Türkiye, bu hususta kararlı bir mücadele de sergilemek- tedir. Türkiye, istikrarsız bölgelerden kaynaklanan uluslararası terö- rizm, insan ve uyuşturucu ticareti ve kaçakçılık gibi çeşitli ulusötesi sorunların Avrupa’ya olan etkisini azaltıcı ve istikrar sağlayıcı bir aktör olarak NATO’da aktif varlık göstermektedir. Türkiye, İzmir’de konuşlu olan NATO Müttefik Kara Komutanlığına (NATO Allied Land Command - LANDCOM) ve Kürecik’te konuşlu olan stratejik radar sistemlerine ev sahipliği yapmakta, yüksek dere- cede stratejik öneme sahip olan İncirlik ve Konya’daki hava üslerini NATO’nun kullanımına tahsis ederek uluslararası terörle mücadele- ye destek sağlamaktadır. Türkiye böylece yalnızca kendi sınırlarını değil İttifak’ın Güneydoğu sınırlarını da korumaktadır. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 23 Ülkemiz, Karadeniz ve Akdeniz’de aktif bir deniz ve hava varlığı gös- tererek, NATO’nun güvence tedbirleri ile güçlendirilmiş caydırıcılık ve savunma kapasitesine önemli katkı sağlamaktadır. Türkiye Karadeniz’in barış ve istikrar denizi olarak kalması için NATO faaliyetlerine aktif katkı sağlamakta; Karadeniz Uyum Ha- rekâtı başta olmak üzere liderlik ettiği uluslararası ve millî aske- ri faaliyetleri ile Karadeniz’de denge ve caydırıcılığın asli unsuru olmaktadır. Türkiye, bölgesel güç olmanın ötesinde bir güç odağı (powerhouse) olarak Ukrayna’da ortaya çıkan krizin yarattığı gıda güvenliği sorununun çözümünde kilit rol de üstlenmiştir. 24 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Türkiye her yıl Güçlendirilmiş NATO Mukabele Kuvveti’nin (e-NRF) kara, hava, deniz ve özel kuvvet unsurlarına katkı sağlamaktadır. Türkiye, 2021 yılında NATO Mukabele Kuvveti Kara Unsur Komu- tanlığı ile Yüksek Hazırlıklı Müşterek Görev Kuvveti (VJTF) görev- lerini, NATO Hızlı İntikal Edebilir Kolordu (NATO Rapid Deployable Corps Türkiye NRDC-T) olarak da bilinen İstanbul’da konuşlu 3’üncü Kolordu Komutanlığı ile üstlenmiştir. Dönemin Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar: “NRF Land Component Command ve VJTF görevlerinin başarılı plan- lama ve icrası dolayısıyla hepinizi tebrik ediyorum. Bildiğiniz üzere, NATO 2’nci Dünya Savaşı’ndan beri Avrupa güvenliğinin temel di- reğidir. Bu yıl Türkiye’nin NATO’ya katılımının 70’inci yıl dönümü. NATO’nun değerlerini ve sorumluluklarını paylaşan Türkiye, 1952 yılından bu yana kendisine tevdi edilen tüm görev ve misyonları ba- şarıyla yerine getirmektedir. Tarihin en başarılı savunma ittifakı ola- rak NATO’nun her zamankinden daha aktif ve canlı olduğuna inanı- yoruz. Bu kapsamda, NRF Land Component Command ve VJTF gibi kuvvetler, NATO’nun askeri yapısının ve genel caydırıcılık ve savunma duruşunun temel yapı taşlarıdır...” (14 Ocak 2022: NATO Hızlı İntikal Edebilir Kolordu-Türkiye görevini 2021’de başarıyla yerine getiren 3’üncü Kolordu Komutanlığına bir kutlama ziyaretindeki konuşması) BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 25 Türk Yüksek Hazırlık Seviyeli Deniz Görev Kuvveti (TURMARFOR), 1 Ocak 2023 tarihinden 31 Aralık 2023 tarihine kadar NATO Mukabe- le Kuvveti Deniz Unsur Komutanlığı görevini devralmıştır. Türkiye ile birlikte 5 ülkenin her yıl dönüşümlü olarak icra ettiği NATO Unsur Komutanlığı görevi, bu yıl İngiltere’den Türkiye’ye geçmiştir. 31 Ara- lık 2023’e kadar yapılacak görev daha sonra İtalya’ya devredilecektir. ABD’den sonra NATO’da bu kabiliyette 5 karargah bulunmakta olup kapsamlı bir harekatı planlayıp koordine edebilen, komuta koordi- nesini yapabilen geniş bir karargah olan TURMARFOR bu 5 karar- gahtan biridir. Türkiye’nin böylesine yetenekli bir karargah yapısını NATO’nun hizmet yapısına vermesi de Türkiye’nin NATO’ya verdiği önemi göstermektedir. 1.2.1. Misyon ve Harekâtlara Katkılar 18 Şubat 2023 tarihinde NATO İttifak’a katılımının 71. yıldönümünü idrak eden Türkiye, NATO misyon ve harekâtlarına sürdürülebilir mahiyette ve kapsamlı katkılar sağlamaktadır. Türkiye, 1995 yılın- dan bu yana Balkanlar’da Afganistan ve Irak’ta icra edilen IFOR, SFOR, KFOR, “Kararlı Destek” misyonu, “Essential Harvest”, “Keh- ribar Tilki”, “Müttefik Uyumu”, “Etkin Çaba”, “Okyanus Kalkanı” ve “Birleşik Koruyucu” isimli NATO harekâtlarına aktif şekilde katıl- mıştır. Türkiye’nin NATO misyon ve harekâtlarına katkıları aşağıda sunulmaktadır. 26 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 27 1.2.1.1. Afganistan’daki Kararlı Destek Misyonu Afganistan’daki Kararlı Destek Misyonu kapsamında Kabil’de Çer- çeve Ülke olup (Afganistan’daki diğer çerçeve ülkeler, kuzeyde Al- manya, güneyde ve doğuda ABD ve batıda İtalya’dır) aynı zamanda Hamid Karzai Uluslararası Havaalanının güvenlik ve işletme sorum- luluğunu 2015 yılından itibaren Kararlı Destek Misyonu’nun sona er- diği 2021 yılına dek üstlenmiştir. TÜRKIYE’NIN AFGANISTAN’IN BAŞKENTI KABIL’DE NATO BÜNYESINDE YÜRÜTTÜĞÜ EĞITIM, YARDIM VE DANIŞMA KOMUTANLIĞI - GÖREV DEĞIŞIMI (AĞUSTOS 2017). 28 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 29 30 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR TÜRKIYE’NIN AFGANISTAN’IN BAŞKENTI KABIL’DE NATO BÜNYESINDE YARDIM ÇALIŞMALARI (2015-2016). BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 31 1.2.1.2. Kosova Gücü (KFOR) Türkiye’nin Kosova’da güvenliği sağlamakla görevli NATO önderliğin- deki çok uluslu barış gücü “KFOR” kapsamında birliği bulunmaktadır. Türkiye, son günlerde dost ve kardeş Kosova’nın kuzeyinde gerçekleşen, bölgesel güvenlik ve istikrara zarar veren olayların diyalog yoluyla çözü- mü için yapıcı bir tutum sergilemekte ve taraflara itidal çağrısında bu- lunmaktadır. Kosova’da meydana gelen olaylar sonrası NATO Müşterek Kuvvet Komutanlığı/Napoli (İtalya) tarafından yapılan talebe istinaden daha önce NATO Kosova Gücüne tahsisli olan 65’inci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığımıza (Lüleburgaz) bağlı bir komando taburu ihtiyat birliği olarak görevlendirilmiştir. Görevlendirilen birliğimiz, 4-5 Hazi- ran 2023 tarihlerinde Kosova’da bulunan Sultan Murat Kışlası’na intikal etmiş, bölgedeki barış ve huzurun tesisine önemli katkılar sağlamıştır. 32 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 33 34 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: THE GUARDIAN YAYIN TARIHI: 3 HAZIRAN 2023 Türkiye, Kosova’nın kuzeyinde çıkan huzursuzluk sonrasında NATO’nun barış gücü operasyonuna katılma talebine yanıt olarak Kosova’ya bir komando taburu göndereceğini duyurdu. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 35 YAYIN ORGANI: KATHIMERINI YAYIN TARIHI: 5 HAZIRAN 2023 Mayıs sonunda NATO, Kuzey Kosova’da belediye seçimleri ve tartışmalı sonuçlar sonrasında patlak veren şiddet olayları nedeniyle yaklaşık 700 askerlik takviye göndereceğini söyledi. Ittifak, bu takviye kuvvetlerin büyük bölümünü yaklaşık 500 Türk askerinin oluşturduğunu ve “gerektiği sürece Kosova’da konuşlandırılacağını” söyledi. 36 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: DNEVNI AVAZ YAYIN TARIHI: 4 HAZIRAN 2023 Türkiye Millî Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada, Kosova’da yaşanan olayların ardından NATO Müşterek Kuvvetler Komutanlığının talebi üzerine Kosova’daki Sultan Murat Kışlası’na gitmek üzere bir Türk Özel Kuvvetleri taburunun konuşlandırıldığını bildirdi. Bu sayede Türkiye, BM, NATO, AB ve AGIT misyonları ve ikili ilişkileri çerçevesinde bölgesel ve küresel barış ve istikrara katkı sağlamaya devam etmektedir. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 37 YAYIN ORGANI: APNEWS YAYIN TARIHI: 5 HAZIRAN 2023 Türk kuvvetleri, son şiddet olayları sonrasında NATO liderliğindeki barış güçlerini desteklemek için Kosova’ya geldi. 38 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1.2.1.3. Ege ve Akdeniz Ege Denizi’ndeki düzensiz geçişlerin önlenmesine yönelik uluslar- arası gayretleri keşif, gözetleme ve denetim suretiyle desteklemek amacıyla başlatılan NATO faaliyetine ülkemizce daimi surette deniz unsuru katkısı sağlanmaktadır. Türkiye, Akdeniz’de görev yapan NATO Daimi Deniz Gücüne ve ko- mutasına en fazla katkı yapan üç ülkeden biri olduğu gibi Deniz Mu- hafızı Harekâtına da en fazla katkı yapan ülkedir. Bu katkısını Aksaz Deniz Üssü ile lojistik olarak da desteklemektedir. 2022 yılı ODAK Harekâtının (FOCOPS-2 ve FOCOPS-5) iki döneminin komutası Türkiye tarafından deruhte edilmiştir. ODAK Harekâtının (FOCOPS-6) bir dönemine 1 denizaltı ile iştirak edilmektedir. Ha- rekâta fırkateynler, korvetler, denizaltılar ve deniz karakol uçakları ile destek sağlanmaktadır. 18 Mart 2016 tarihinde AB-Türkiye zirvesinde imzalanan geri kabul anlaşması kapsamında NATO Daimi Deniz Görev Grubu Görev Birliği 01 (SNMG-2 TU.01)’de bir karakol gemisi ile Ege Denizi’nde Düzensiz Göçle Mücadele faaliyetine iştirak edilmektedir. 1.2.1.4. NATO Irak Misyonu Türkiye, NATO Irak Misyonuna askeri eğitmen/danışman katkısı sağ- lamaktadır. Ayrıca Türkiye’nin kuvvet koruma timi konuşlandırma taahhüdü bulunmaktadır. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 39 1.2.1.5. NATO Daimi Deniz Güçleri Ikinci Grubu ve NATO Daimi Mayın Karşı Tedbir Güçleri Ikinci Grubu Türkiye, NATO Daimi Deniz Güçleri İkinci Grubuna (SNMG-2) ve NATO Daimi Mayın Karşı Tedbir Güçleri İkinci Grubuna (SNMC- MG-2) daimi surette katkı sağlamaktadır. Türkiye, NATO Daimi Deniz Görev Gruplarına en fazla katkı veren ikinci ülke konumundadır. Daimi NATO Mayın Karşı Tedbirleri Gru- bu-2’nin (SNMCMG-2) komutası Haziran 2022’de devralınmış, 2023 yılında NATO Mukabele Kuvveti (NRF) Deniz Unsur Komutanlığı (MCC) Karargâhı olarak görev yapmak üzere teşkil edilen Türk Deniz Görev Kuvveti Komutanlığı (TURMARFOR) tam hareket kabiliyetine ulaşmıştır. Türkiye NATO Daimi Deniz Görev Grubu (SNMG-2) kapsamında Aden Körfezi, Hint Okyanusu, Arap Denizi ve mücavir bölgelerde de- niz haydutluğu ile mücadele harekâtına TCG Gökçeada fırkateyni ile iştirak etmiştir. DYNAMIC MANTA-2023 Tatbikatı NATO Deniz Komutanlığı tara- fından İtalya ev sahipliğinde 27 Şubat-10 Mart 2023 tarihleri ara- sında Orta Akdeniz’de icra edilmiştir. Denizaltı Savunma Harekâtı eğitimlerinin icra edileceği tatbikata Türk Deniz Kuvvetleri, NATO Daimi Deniz Görev Grubu-2’de görevli TCG Barbaros ve TCG Preveze ile iştirak etmiştir. TCG GÖKÇEADA, MARMARIS’TEKI AKSAZ DENIZ ÜSSÜ’NDE DÜZENLENEN TÖRENLE KARŞILANDI (17 HAZIRAN 2014). 40 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1.2.1.6. Konya Hava Üssü ve NATO AWACS Uçakları DEAŞ’la Mücadele Küresel Koalisyonu (DMKK) kapsamında ülkemiz hava sahasında gerçekleştirilen NATO AWACS uçaklarının uçuşları- na havada yakıt ikmali desteği sağlanmaktadır. İttifak’ın Doğu Avrupa ülkelerine yönelik olarak icra ettiği güvence tedbirleri kapsamında gerçekleştirilen NATO AWACS uçaklarının uçuşlarına havadan yakıt ikmali desteği sağlanmakta ve millî AWA- CS uçaklarımızla (E-7T) destek verilmektedir. Konya Hava Üssümüz, NATO Havadan Erken İhbar ve Uyarı Kuvve- tinin (NAEW&C) iki ileri harekât üssünden biri olup, NATO AWACS uçaklarının kullanımına sunulmuştur. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 41 1.2.2. NATO Komuta ve Kuvvet Yapısına Katkılar 1.2.2.1. NATO Kara Komutanlığı (LANDCOM) Türkiye, NATO’nun Komuta ve Kuvvet yapısına en kapsamlı katkı- lar yapan Müttefiklerden biridir. İttifakın Komuta Yapısında yer alan NATO Kara Komutanlığı (LANDCOM) ülkemizde bulunmaktadır. 42 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1.2.2.2. NATO Hızlı Konuşlandırılabilir Kolordu Karargahı NATO Kuvvet Yapısındaki Yüksek Hazırlık Seviyeli dokuz kara kuv- veti karargâhından biri olan NATO Hızlı Konuşlandırılabilir Kolor- du Karargâhı (NRDC-T) (III. Kolordu Karargâhı, İstanbul) ülkemizce sağlanmaktadır. NATO Mukabele Kuvveti (NRF) kapsamındaki Çok Yüksek Hazırlık Seviyeli Görev Gücüne ülkemiz 2021 yılında liderlik etmiştir. 1.2.2.3. Kürecik Radar Tesisi NATO Balistik Füze Savunması mimarisi kapsamında Malatya/Kü- recik’te bulunan tespit ve takip radarına (X-Band radar) Türkiye ev sahipliği yapmaktadır. NATO Balistik Füze Savunmasının diğer bile- şenlerini Romanya ve Polonya’daki devreye girecek önleyici sistem- ler (Aegis Ashore) ile ABD’nin İspanya’nın Rota Limanı’nı üs olarak kullanan dört Aegis Ashore destroyeri teşkil etmektedir. 1.2.2.4. Çok Uluslu Müşterek Harp Merkezi Çok Uluslu Müşterek Harp Merkezi (ÇMHM), 2015 yılından bu yana İstanbul’daki Atatürk Harp Oyunu ve Kültür Merkezi’nde faaliyet göstermektedir. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 43 Önde gelen bir harp merkezi olma vizyonuna sahip olan ÇMHM stra- tejik ve operasyonel seviyede millî ve çok-uluslu tatbikatlar planla- makta ve düzenlemektedir. Derin bilgi ve tecrübe sahibi bir merkez olarak ÇMHM, çok sayıda millî, çok-uluslu ve NATO tatbikatları, konferanslar, toplantılar ve sempozyumlara ev sahipliği yapmıştır. Bunlardan bazıları aşağıda sıralanmıştır: 1. Avrasya Barışı 2023 (EURASIAN PEACE 2023) 2. Loyal Leda 2022 Tatbikatı 3. Ana İntikal Planlama Konferansı 4. NATO Uzun Dönem Askeri Stratejik Şekillendirme Çalıştayı (Long Term Military Strategic Shaping- LTMSS) 5. NATO Askerî Destek Çalıştayı (NATO Military Support Workshop-MSW) 6. Steadfast Jackal 2022 (STJA22) Tatbikatı NATO’nun yüksek hazırlık seviyesini desteklemek üzere tasarla- nan ÇMHM, uzmanlık ve üstün kalite teknolojiyi tatbikatlar ve harp oyunları ile destekleyen eşsiz bir harp merkezidir. 44 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1.2.2.5. Terörle Mücadele Mükemmeliyet Merkezi ve Barış Için Ortaklık Eğitim Merkezi Türkiye’nin ulusal imkânlarla İttifaka katkı olarak sunduğu NATO Terörizmle Mücadele Mükemmeliyet Merkezi (CoE-DAT) ile Barış İçin Ortaklık Eğitim Merkezi (BiOEM) Ankara’dadır. 1.2.2.6. Çok Uluslu Deniz Güvenliği Mükemmeliyet Merkezi Türkiye, Çok Uluslu Deniz Güvenliği Mükemmeliyet Merkezi’ne (MARSEC CoE) İstanbul’da ev sahipliği yapmaktadır. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 45 1.2.2.7. Türk Hava Kuvvetleri Türk Hava Kuvvetlerine ait uçaklar ve personel, 12-22 Haziran 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen Air Defender 2023 Tatbikatı’na ka- tılmıştır. Tatbikat süresince müttefikler ile birlikte eğitimler yapan 151’inci Filo Komutanlığı günde iki blok olarak gerçekleştirdiği uçuşlarda farklı tipte görevler icra etmiştir. 46 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 47 1.3. Külfet Paylaşımı  Türkiye’nin savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hası- lasına oranı 2021 itibarıyla yüzde 1,61 olarak gerçekleşmiştir (NATO eşiği yüzde 2’dir). 2024 yılı itibarıyla %2 hedefine ula- şılması taahhüt edilmiştir.  Savunma harcamalarımızın %29,31’i (2021) temel silah ve teç- hizat tedariki ile araştırma ve geliştirmeye ayrılmaktadır (Bu konudaki NATO eşiği %20’dir).  Ülkemiz genel hatları itibarıyla gayrısafi yurt içi hasıla (GDP) temelinde hesaplanarak Müttefiklere paylaştırılan katkı payı ödemelerinde sekizinci sıradadır. 1.3.1. NATO’nun Ortak Bütçelerine Katkılarımız NATO Güvenlik Yatırım Programının (NSIP) da dâhil olduğu NATO ortak bütçelerine katkı payı ödemelerimizi 2018 yılı itibarıyla göste- ren tablo yanda sunulmuştur. BÜTÇE BÜTÇE TAVANI (1) KATKI PAYI ORANIMIZ (2) ÖDEME TUTARIMIZ NSIP (3) 700 milyon Avro %4, 73 30.673.300 Avro Askeri Bütçe 958 milyon Avro %4, 73 41.978.602 Avro AGS(4) 60 milyon Avro %5, 5437 3.326.220 Avro NAEW (5) 268, 7 milyon Avro %1, 0345 2.789.702 Avro Sivil Bütçe 245, 8 milyon Avro %4, 73 10.769.350 Avro Toplam 2, 2 milyar Avro 89.527.174 Avro (1) Tavan rakamlarının tamamı harcanmayabilmektedir. (2) Katkı Payı Oranları Müttefik ülkelerin GSYIH büyüklüklerine göre belirlenmektedir. (3) NATO Güvenlik Yatırım Programı (4) Ittifak Satıh Gözetleme (5) NATO Havadan Erken Ihbar ve Kontrol 48 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1.3.2. Sivil Olağanüstü Hal Planlaması Kapsamında Sivil Nitelikli Katkılar Sivil Hazırlıklar, NATO’nun savunma ve caydırıcılık konusundaki uzun dönemli adaptasyonunun ayrılmaz bir parçası olarak kabul edil- mektedir. Türkiye, NATO’nun sivil olağanüstü hal planlaması faaliyetleri kapsa- mında NATO’nun sivil (gayrı-askeri) yeteneklerinin desteklenmesine uzman katkısı ve kavramsal katkılar sağlamaktadır. 1.3.3. Açık Kapı Politikasına ve Ortaklık Mekanizmalarına Destek Türkiye, NATO’nun açık kapı politikasının güçlü savunucuları ara- sında yer almaktadır. “Açık Kapı Politikası” olarak da adlandırılan NATO’nun genişleme süreci kapsamında, Kuzey Makedonya’nın İt- tifaka katılım süreci 27 Mart 2020’de NATO üyesi olması ile sonuç- lanmıştı. Ardından, NATO üyeliği için Mayıs 2022’de başvuru yapan Finlandiya, 28 Haziran 2022 tarihinde imzalanan üçlü muhtıradaki taahhütlerini yerine getirmek için samimi ve somut adımlar atmıştır. Türkiye’nin güvenlik kaygılarını gidermek yolunda gösterdiği hassa- siyet ve kaydedilen mesafeye binaen, Finlandiya’nın Kuzey Atlantik Antlaşması’na (NATO) Katılımına İlişkin Protokolün Onaylanması- nın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, 30 Mart 2023 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edilmişti. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 49 Resmi prosedürün tamamlanmasının ardından, Finlandiya NA- TO’nun kuruluşunun 74’üncü yıl dönümü olan 4 Nisan 2023’te res- men ittifakın üyesi oldu. Açık kapı politikası izleyen NATO, 74 yılı geride bırakırken böylece 9. kez genişlemiştir. NATO, Finlandiya’nın üyeliğiyle daha da güçlenerek küresel güvenlik ve istikrarın muhafazasında etkin rol oynayacaktır. NATO üyeliğine istekli diğer ülkeler ise Bosna-Hersek, Gürcistan, İs- veç ve Ukrayna’dır. İttifak’ın Açık Kapı Politikasını, istikrar ve güven- liği yaymaya matuf stratejik bir araç olarak gören Türkiye, bilhassa Balkanların Avrupa-Atlantik kurumlarıyla bütünleşmesini güçlü bir şekilde savunmaktadır. Bu bağlamda, 2018 Brüksel Zirvesi sırasında Bosna-Hersek’in Üyelik Eylem Planının (MAP) etkinleştirilmesi ve Kuzey Makedonya’ya üyelik davetinde bulunulması açıkça destek- lenmiştir. 50 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Öte yandan NATO’nun geniş bir ortaklık mekanizması bulunmakta olup, ortaklıklar istikrarın yayılması bakımından temel bir enstrü- mandır. NATO’nun coğrafi (Avrupa Atlantik Ortaklık Konseyi, Akdeniz Di- yaloğu ve İstanbul İş Birliği Girişimi, Küresel Ortaklar) ve tematik ortaklık mekanizmaları (güçlendirilmiş fırsatlar ortakları, harekât ortakları ve birlikte çalışabilirlik platformu) bulunmaktadır. Bu or- taklık mekanizmalarının temel amacı aşağıdaki gibi özetlenebilir:  Danışmalarda bulunmak,  Birlikte çalışabilirliği geliştirmek,  Ortak Ülkelerin NATO misyon ve harekâtlarına desteğini sağ- lamak,  Savunma reformuna ve savunma kapasitesi inşasına yardımcı olmaktır. Ayrıca NATO Ortak Ülkelerle,  Terörizmle mücadele (kapasite inşası suretiyle),  Kitle imha silahlarının ve fırlatma araçlarının yayılmasının önlenmesi,  Siber tehditler, enerji güvenliği, deniz alanı güvenliği ile deniz haydutluğuyla mücadele gibi yeni güvenlik sınamalarına mu- kabele,  Sivil olağanüstü hal planlaması gibi alanlarda tematik iş bir- liği yapmaktadır. KUZEY ATLANTIK KONSEYININ AKDENIZ DIYALOĞU ÜLKELERIYLE ORTAK TOPLANTISI SONRASINDA SAYIN CUMHURBAŞKANIMIZIN VE SAYIN DIŞIŞLERI BAKANIMIZIN KATILIMLARIYLA ÇEKILEN AILE FOTOĞRAFI (ANKARA, 6 MAYIS 2019). BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 51 Türkiye, NATO’nun Ortak Ülkelerle ilişkilerini geliştirmelerini, Ortak Ülkelerin Müttefiklerle karşılıklı saygıya dayalı iyi komşuluk ilişkile- ri izlemesi koşuluyla aktif biçimde desteklemektedir. Bu bağlamda, Türkiye 6-7 Mayıs 2019 tarihlerinde Akdeniz Diyaloğu mekanizma- sının kuruluşunun 25. yıldönümü vesilesiyle Kuzey Atlantik Konse- yinin Akdeniz Diyaloğu ülkeleriyle ortak toplantısına Ankara’da ev sahipliği yapmıştır. Sonuç olarak Türkiye, NATO ile özellikle Balkanlar, Kafkasya, Ku- zey Afrika Orta Doğu’daki ortakları arasındaki ilişkilerin gelişmesi ve NATO’nun Açık Kapı Politikasının uygulanması bağlamında öncü rol oynamaktadır. 52 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 53 1.4. NATO’nun Türkiye’ye Katkıları Türkiye, NATO’nun, Avrupa-Atlantik coğrafyasında güvenlik ve is- tikrarın korunmasındaki başat rolünün devamına ve üyelerinin gü- venliklerini ilgilendiren konularda siyasi-askeri istişarelerde bulun- dukları temel transatlantik forum olma özelliğinin korunmasına önem atfetmektedir. Nitekim, İttifakın temelinde yer alan güvenliğin bölünmezliği, Müttefik dayanışması, adil risk ve külfet paylaşımı ile oydaşma ilkelerinin gözetilmesini ve bunların muhafazasını gerekli görmektedir. Türkiye, kendisine yönelik muhtelif tehditler nedeniyle Vaşington Antlaşması’nın 4. Maddesine dayalı olarak Kuzey Atlantik Konseyiy- le aşağıdaki gelişmeler için danışmalarda bulunmuştur: 54 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 10 ve 16 Şubat 2003 Irak’taki durum ışığında 26 Haziran 2012 Silahsız bir RF-4 keşif uçağımızın Suriye rejimince uluslararası hava sahasında düşürülmesi akabinde 3 Ekim 2012 Suriye rejimince Akçakale’ye açılan top ateşi ile beş vatandaşımızın şehit olması akabinde 28 Temmuz 2015 DEAŞ’ın Suruç’taki terör saldırısı akabinde Öte yandan, Türkiye aşağıdaki gelişmeler nedeniyle NATO’dan des- tek talep etmiştir:  “ACE Guard” Harekâtı (3 Ocak 1991–8 Mart 1991): Birinci Kör- fez Savaşı sırasında Türkiye’ye yönelik tehdide karşı NATO acil mukabele kuvveti (ACE Mobile) ile İttifak hava savunma yetenekleri Türkiye’nin talebi üzerine topraklarımızda konuş- landırılmıştır.  İkinci Körfez Savaşı esnasında, Türkiye’ye yönelik tehdit ne- deniyle talebimiz üzerine 16 Şubat 2003 tarihli Konsey kararı uyarınca Hollanda’ya ait üç adet Patriot bataryası toprakları- mızda (Diyarbakır ve Batman) konuşlandırılmıştır. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 55  22 Haziran 2012’de silahsız bir RF-4 keşif uçağımızın Akde- niz’de uluslararası hava sahasında Suriye rejimi tarafından düşürülmesi ve 2 Ekim 2012 tarihinde Akçakale’de beş vatan- daşımızın Suriye rejim güçlerince açılan ateşle şehit olması- nın ardından talebimiz üzerine 4 Aralık 2012 tarihli Konsey kararıyla ülkemizin hava savunma yeteneklerini desteklemek amacıyla Müttefiklere ait hava ve füze savunması bataryala- rı Ocak 2013’ten itibaren topraklarımızda konuşlandırılmaya başlanmıştır. Halihazırda İspanya’ya ait bir Patriot bataryası Adana’da, konuşlu bulunmaktadır.  Suriye’deki durum karşısında, Konsey 18 Aralık 2015 tarihin- de Türkiye’ye Yönelik Uyarlanmış Güvence Tedbirleri üzerin- de mutabık kalmıştır. Bu tedbirler, NATO AWACS uçaklarının ülkemizde konuşlanarak düzenli uçuşlar gerçekleştirmesini; hava sahamızın korunması amacıyla bir hava polisliği mis- yonu icra edilmesini; Doğu Akdeniz’de istihbarat-gözetle- me-keşif ve deniz devriye uçuşları gerçekleştirilmesini; NA- TO Daimi Deniz Kuvvetlerinin (SNMG-2), Doğu Akdeniz’deki Türk limanlarına ziyaretlerde bulunmasını; Müttefiklerin ve SNMG-2’nin Doğu Akdeniz’deki tatbikatlara katılımlarının artırılmasını içermektedir.  NATO, askeri yeteneklerin geliştirilmesine ve ittifak üye- lerinin sahip olduğu tecrübe ve bilgi birikiminden istifade edilmesine imkân sunmaktadır. NATO, Türk Savunma Sa- nayinin geliştirilmesine, ortak projeler vasıtasıyla katkı sağ- lamaktadır. NATO’nun eğitim kurumları, eğitim ve tatbikat merkezleri, mükemmeliyet merkezlerindeki ferdî ve toplu eğitimlere katılım sağlanmaktadır. NATO’nun bu imkânları, askeri personelimizin ve birliklerimizin eğitim seviyesinin yükseltilmesine ve yeni yeteneklerin Türk Silahlı Kuvvetleri- ne kazandırılmasına zemin teşkil etmektedir. 56 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1.4.1. Asrın Felaketinde NATO Dayanışması Türkiye, 6 Şubat 2023’te Cumhuriyet tarihinde en çok can kaybına, yıkıma, acıya yol açan ve “asrın felaketi” olarak nitelenen depremleri peş peşe yaşamıştır. O gün Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesi mer- kezli olarak saat 4.17’de yaşadığımız 7.7 büyüklüğündeki ilk deprem ve bundan yaklaşık 9 saat sonra meydana gelen Elbistan merkezli 7.6 büyüklüğündeki ikinci deprem, 11 ilimizdeki 62 ilçe ve 10 bin 190 köyde yıkıma yol açmıştır. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in de ifade ettiği üzere, Kah- ramanmaraş merkezli depremler bizim ittifakımızın topraklarında NATO’nun kurulmasından bu yana en ölümcül, en korkunç felaket- tir. Bu süreçte NATO ve müttefiklerimiz Türkiye’nin destek çağrısı- nı yanıtsız bırakmayarak afet bölgesine ayni ve nakdî yardımlarını ulaştırarak, arama kurtarma ekiplerini bölgeye sevk ederek birçok insanın hayatını kurtarmıştır. Deprem anından itibaren NATO ve müttefiklerimiz Türkiye’yle da- yanışma içerisinde olmuştur. Devlet Başkanları düzeyinde görüşme- lerle taziyelerini sunmuşlar, ilk etapta acil ihtiyaç olan arama kur- tarma faaliyetleri için ekipler, doktorlar ve ilk yardım malzemeleri Türkiye’ye gönderilmiştir. Depremin hemen ardından NATO mütte- fiki ve ortağı 1400’den fazla acil durum müdahale personeli Türki- ye’ye konuşlanmıştır. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 57 NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg Türkiye ile dayanışma içeri- sinde olduğunu bildiren mesaj yayınlamıştır. Benzer şekilde NATO üyesi müttefik ülkelerin liderleri de dayanışma mesajlarını iletmiş- lerdir. Brüksel’de NATO karargahında Türkiye ile dayanışma amacıyla tüm bayraklar yarıya indirilmiştir. Türkiye, NATO müttefiklerinin bu süreçte gösterdikleri dayanışma ve verdikleri destekten ötürü şükran duymaktadır. 58 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 59 1.5. Iş Birliği Süreçleri ve Mevcut Projeler 1.5.1. Türkiye’nin Desteklediği Iş Birliği Girişimleri ve Mekanizmaları  Kafkaslar, Orta Asya ve Doğu Avrupa’dan ortak ülkelerin aske- ri ve savunma bağlantılı konularda NATO ile bireysel temelde pratik iş birliği yapmalarına olanak sağlayan Barış için Ortak- lık Programı (BİO) 1994 yılında başlatılmıştır. Ortak ülkelerin sivil ve askeri personelinin, BİO genel prensipleri doğrultusun- da eğitimi ve ortakların NATO ile müşterek çalışabilirlik he- deflerine ulaşmalarına yardımcı olmak amacıyla, 29 Haziran 1998 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde “Barış İçin Ortaklık Eğitim Merkezi (BİOEM)” kurulmuştur. BİOEM, Müt- tefik ve Ortak ülkeler ile Akdeniz Diyaloğu ülkeleri persone- line stratejik ve taktik düzeyde kapsamlı eğitim vermektedir.  1997 yılında kurulan ve çok taraflı bir forum olan Avrupa At- lantik Ortaklık Konseyi (AAOK), NATO üyeleri ile yirmi ortak ülkeyi bir araya getirmektedir.  1994’te oluşturulan Akdeniz Diyaloğu girişimine NATO dışın- dan yedi Akdeniz ülkesi üyedir. Bunlar Cezayir, Mısır, İsrail, Ürdün, Moritanya, Fas ve Tunus’tur. Bu girişimin başlangıcı, Avrupa güvenliğinin Akdeniz’in güvenliği ve istikrarıyla ya- kından bağlantılı olduğu inancına dayanmaktadır. Bir Akde- 60 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR niz ülkesi olarak Türkiye, kuruluşundan bu yana Akdeniz Di- yaloğunu desteklemektedir. Avrupa güvenliğinin Akdeniz’in güvenliği ve istikrarı ile yakından bağlantılı olduğu inancıyla Türkiye, İttifak’ın, Akdeniz Diyaloğunun NATO’nun katma de- ğer sağlayabileceği alanlarda güçlendirilmesi hedefini paylaş- maktadır.  NATO İstanbul İş Birliği Girişimi, Haziran 2004’de İstanbul’da düzenlenen NATO Zirvesinde kurulmuştur. Girişim, Orta Do- ğu ülkeleri ile NATO arasında güvenlik alanında iş birliği ge- liştirerek, bölgesel ve küresel güvenliğe uzun vadede katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Günümüze kadar Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri katılmışlardır. Suudi Ara- bistan ve Umman ise ilgi duymaktadır. Girişim esas olarak, teröre ve kitle imha silahlarının yayılmasına karşı duruş sergi- leyen bütün Orta Doğu ülkelerinin katılımına açık bir politika izlemektedir. Türkiye, “İstanbul İş Birliği Girişimi”ni çok güçlü şekilde desteklemektedir. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 61 1.5.2. Mevcut Ortak Projeler 1.5.2.1. Askeri Boyutlu Projeler 25 Milyon Avro ve üzeri maliyeti bulunan ve NATO’nun kaynak sağ- ladığı projeler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.  Patlamamış Mühimmat Temizliği Projesi  Havadan Elektronik Taarruz Uçağı (Airborne Electronic Attack – AEA)  İnsansız Deniz Sistemleri (Maritime Unmanned Systems – MUA)  Çok Maksatlı Deniz Uçağı (Maritime Multimission Aircraft - M3A) Tamamlanan Altyapı Faaliyetleri İşin Adı Bitiş Tarihi İleri Mevzi Depolama Tesisleri 1976 Elazığ-Muş Pompa İstasyonu İnşaatı 1980 Antalya-İzmit Dizelizasyon İnşaatı 1980 Ataş Osmaniye Tank Çiftlikleri 1980 Doğu Anadolu Dizelizasyon I.Aşama İnş. 1985 Doğu Anadolu Dizelizasyon II.Aşama İnş. 1986 Bartın’a 3D Radar Temini ve Tesisleri 1986 Arifiye-Çorlu Boru Hattı Modernizasyonu 1986 2’nci ve 3’üncü Ordu Seyya.Muh.Sis.Elk.Kısmı 1986 Doğu Anadolu Dizelizasyon II.Aşama İnş. 1987 Batman Havaalanı Ana Harekât Tesisi 1987 Balıkesir Havaalanı Uçak Sığınakları İnşaatı 1987 İncirlik Havaalanı Uçak Sığınakları İnşaatı 1987 Bandırma Havaalanı F-16 Uçak Tesisleri 1988 Saros-Çorlu Akr.Boru Hattı II Aşama İnş. 1989 62 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Balıkesir Havaalanı F-16 Uçak Tesisleri 1989 Akhisar Havaalanı Uçak Sığınakları İnşaatı 1989 Çiğli Havaalanı Uçak Sığınakları İnşaatı 1989 Ayancık Hava Savunma Radarlarının Değiştirilmesi 1989 Anamur’a 3D Radar Temini ve Tesisleri 1989 Balıkesir Havaalanı F-16 Uçak Tesisleri 1989 Batman Havaalanı Uçak Sığınakları İnşaatı 1989 Merzifon Havaalanı Uçak Sığınakları İnşaatı 1989 Diyarbakır Havaalanı F-16 Uçak Tesisleri 1989 Konya Havaalanı Pist ve Paralel Taksiyolu İnşaatı 1992 Diyarbakır ARS Tesisleri İnşaatı 1994 İncirlik Silah Depolama Güvenlik Sisteminin Artırılması 1994 Hava Komuta ve Kontrol Sistemi (ACCS) Eskişehir ARS Projesi 1994 Elazığ-Diyarbakır Akaryakıt Boru Hattı İnşaatı 1996 Mersin Ağalar Limanı Cephane İskelesi İnşaatı 1998 Gölcük Deprem Hasarları İnşaatları 2000 Antalya T.Ç. ile H/A Arasına 10’’ Akar.Bor.Hat.Yap 2016 Konya Havaalanı FOB Uçak Park Sahası Rest. 2019 İncirlik Havaalanı Golf Loop Taksiyolu ve Uçak Park Apronlarının Yenilenmesi 2022 Devam Eden Altyapı Faaliyetleri Erhaç Havaalanı Taksiyollarının Yenilenmesi ve Uçak Park Sahaları Yapılması Konya Havaalanı Ana Pist Restorasyonu Aksaz Deniz Üssü Rıhtım, İskeleler ve Yardımcı Tesisler Gölcük Deniz Üssü İki Adet Denizaltı İskelesi ve Rıhtım İnşaatı ile Sahil Kolaylık Tesisleri Diyarbakır Havaalanı Ana Pist Restorasyonu Batı Anadolu Akaryakıt Boru Hattı Pompa Motor Gruplarının Yenilenmesi BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 63 Diyarbakır Havaalanı Tanker Uçak Park Sahası Yapılması Erhaç Havaalanı Tanker Uçak Park Sahası Yapılması Erzurum Havaalanı Tanker Uçak Park Sahası Yapılması Muş Havaalanı Tanker Uçak Park Sahası Yapılması Çorlu Havaalanı Ana Pist Onarımı 1.5.2.2. Sivil Boyutlu Iş Birlikleri  Afganistan’da Kabil Eğitim, Yardım ve Danışma Komutanlı- ğında görev yapmak üzere 2015 yılından itibaren NATO mis- yonunu sona erdiği 2021 yılına kadar altı aylık sürelerde “Cin- siyet Danışmanı (Gender Advisor)” kadrosuna kadın memur görevlendirilmesi yapılmış, Sivas’ta Afgan kadın polislere eği- tim katkısı verilmiştir.  Türkiye, Terörle Mücadele Mükemmeliyet Merkezi ve Barış İçin Ortaklık Eğitim Merkezi (BİOEM) ve Deniz Güvenliği Mü- kemmeliyet Merkezi ile ittifak üyelerine ve ortaklık ülkelerine kurs, seminer vb. eğitim faaliyetleri icra etmekte, bölge ile olan yakın kültürel ilişkisi ve tarihsel derinliği ile NATO’nun bölge- yi doğru okuması ve anlamasında önemli katkı sağlamaktadır.  NATO Sivil Olağanüstü Hal Planlama Komitesi (CEPC), Daya- nıklılık Komitesi (RC) sivil olağanüstü hal planlaması ve afet yardımı konularında Kuzey Atlantik Konseyi’ne bağlı üst dü- zeyli politika ve danışmanlık birimi olarak görev yapmakta; bu çerçevede kendisine bağlı planlama gruplarının ve bunların alt çalışma gruplarının yürüttüğü faaliyetlerin eşgüdümünü sağ- lamakta, ayrıca Avrupa-Atlantik Afet Müdahale Koordinasyon Merkezinin (EADRCC) faaliyetlerini gözetmektedir.  Ülkemiz, NATO’nun sivil olağanüstü hal planlaması faaliyet- leri kapsamında NATO’nun sivil (gayrı askeri) yeteneklerinin desteklenmesine uzman katkısı ve kavramsal katkılar sağla- maktadır.  Aşağıdaki tablo, kendi görev alanlarına giren konularda RC’ye bağlı planlama gruplarındaki faaliyetlerden sorumlu ve pay- daş Bakanlık, Kurum ve Kuruluşları göstermektedir. 64 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Dayanıklılık Komitesi (RC) Grup İlgili Bakanlık - Kurum RC/CPG: Sivillerin Korunması Grubu Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Göç İdaresi Başkanlığı Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Dışişleri Bakanlığı Millî Savunma Bakanlığı Tarım ve Orman Bakanlığı Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu RC/TG: Ulaştırma Grubu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Dışişleri Bakanlığı İçişleri Bakanlığı Ticaret Bakanlığı Millî Savunma Bakanlığı Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği RC/JHG: Müşterek Sağlık Planlama Grubu Sağlık Bakanlığı Dışişleri Bakanlığı Millî Savunma Bakanlığı Tarım ve Orman Bakanlığı Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Türkiye Kızılay Derneği RC/FAPG: Gıda ve Tarım Planlama Grubu Tarım ve Orman Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Dışişleri Bakanlığı İçişleri Bakanlığı Millî Savunma Bakanlığı Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Ticaret Bakanlığı Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) RC/EPG: Enerji Planlama Grubu Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Dışişleri Bakanlığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Millî Savunma Bakanlığı Genelkrmay Başkanlığı Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 65 RC/CCPG: Sivil İletişim Planlama Grubu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Dışişleri Bakanlığı Millî Savunma Bakanlığı Genelkurmay Başkanlığı Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu RC/EADRCC: Avrupa Atlantik, Afetle Mücadele Eşgüdüm Merkezi Millî Savunma Bakanlığı Genelkurmay Başkanlığı MGK Genel Sekreterliği AFAD Sivil İmkân Kabiliyetin Kullanıldığı Bazı Faaliyetler Türkiye’nin NATO ile iş birliği yaptığı ve sivil imkân kabiliyetlerin kullanıldığı bazı faaliyetler aşağıda özetlenmiştir. Pakistan Depremi  Pakistan’da 8 Ekim 2005 tarihinde meydana gelen depreme NATO ve Avrupa Atlantik Ortaklık Konseyi (AAOK) ülkeleri müdahil olmuş ve Pakistan’a yardımda bulunmuşlardır.  Depremde, 73.000 kişi ölmüş, 70.000 kişi yaralanmış ve yak- laşık 4 milyon insan evsiz kalmıştır.  42 AAOK ülkesi yardımda bulunmuştur.  Türkiye, Pakistan’a bir adet sahra hastanesi, toplam 56 kişi- den oluşan 3 ayrı sağlık ekibi, 3 cankurtaran, bir adet kamyon, 52 kişi ve 3 köpekten oluşan arama kurtarma ekibi ile bol mik- 66 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR tarda çadır, yiye- cek, ilaç, battaniye gibi yardım malze- mesi göndermiş- tir. Malzemelerin taşınması için ise iki adet C-130 tipi nakliye uçağı gö- revlendirmiştir. Türkiye’nin yaptı- ğı yardımların ma- li değeri 115 milyon Doları bulmuştur. Bu miktarda yardımla Türkiye, Pakistan’a en fazla yardımda bulunan ülkelerden biri olmuştur. Libya’dan Sivillerin Tahliyesi (2011)  2011 yılındaki NATO’nun Libya harekâtının ardından Lib- ya’da mahsur kalan sivillerin tahliyesi denizden ve karadan yapılmıştır. Denizden yapılan tahliyede İskenderun gemisi (askeri), THY Airbus 330 (Çanakkale) uçağı ilk etapta kullanıl- mıştır. Sadece Türk vatandaşları değil istekli diğer ülke vatan- daşlarının da tahliyesi sağlanmıştır. Afganistan’dan Geri İntikal (2012-2013)  ISAF unsurlarının önemli bir kısmı geri intikal harekâtını Trabzon Limanı ve Trabzon Havaalanı üzerinden yapmıştır.  Harekâtta sivil Türk bandıralı gemiler de kullanılmıştır. (Ay- şenaz gemisi-sivil yük gemisi) Japonya Depremi ve Tsunami (2011)  Japonya’da meydana gelen deprem afetine gerek EADRCC ko- ordinasyonuyla gerekse münferiden, 52 ton yardım malzeme- si sağlanmış,  Yardımlar THY kargo uçağı ile Japonya’ya intikal ettirilmiş,  Arama kurtarma faaliyetlerine ekipler ile iştirak edilmiştir. (AFAD 24 kişi, TAEK 1, Sağlık Bakanlığı 5) BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 67 NATO Desteği Kapsamında Ukrayna’ya Sağlanan Yardımlar (2015-)  Komuta, Kontrol, İletişim Teknolojileri kapsamında uzman desteği  Lojistik ve Standardizasyon (Uzman personel ile teçhizat ve donanım)  Siber Savunma (uzman personel desteği)  Tıbbi rehabilitasyon (Doktor, uzman personel, sahra hastane- si teçhizat ve donanım)  Sahra Hastanesi Pandemi Döneminde Uluslararası Yardımlar (2020-2022) Türkiye koronavirüs salgını başladığında bundan başta en çok etki- lenen İtalya ve İspanya gibi ülkelere sonrasında da ABD dahil olmak üzere birçok NATO üyesi ülkeye uluslararası yardımda bulunmuştur. 1.5.3. WeAreNATO Iletişim Kampanyası “WeAreNATO” kampanyası, NATO ve NATO’nun küresel güvenlikte- ki rolü ve faaliyetleri hakkında, üye ülke kamuoylarında farkındalık oluşturmayı ve özellikle genç kesimi bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye, NATO Kamu Diplomasisi Birimi (PDD) tarafından 18-19 Temmuz 2019 tarihlerinde NATO Karargâhı’nda düzenlenen WeAre- NATO Birinci Yıllık Konferansı’nın ardından, Eylül 2019’da, Cumhur- başkanlığı İletişim Başkanlığı koordinasyonunda kampanyaya dahil olmuştur. 68 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Kampanya kapsamında OASIS modeline dayalı bir “Ulusal Kampanya Planı”nın oluşturulması süreci tamamlanmış ve Türkiye ile NATO’dan kurumsal sosyal medya hesaplarında paylaşılan bir lansman videosu hazırlanmıştır. Türkiye’nin kampanyaya katılımından önce hazırlanan bir video içe- riğinde ise #WeAreNATO etiketi ile NATO’nun resmî twitter adresin- den paylaşılan ve Türk Deniz Kuvvetlerinde kurtarma dalgıçlığı yapan Mert Çeltek’in hikayesini anlatan kısa videodan bir kare yer almakta- dır. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 69 WeAreNATO Kampanya Videosu WeAreNATO İletişim Kampanyası kapsamında T.C. Cumhurbaşkan- lığı İletişim Başkanlığı koordinasyonunda NATOChannel ile birlik- te tanıtım videosu hazırlanmıştır. Söz konusu videonun İzmir’deki lansman etkinliğinde ve Adana’daki panelde gösterimi yapılmıştır. Video ayrıca NATO ve İletişim Başkanlığı’nın sosyal medya hesapla- rında paylaşılmıştır. 70 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Kampanya Lansmanı 18 Şubat 2020 tarihinde, İletişim Başkanlığı İzmir Bölge Müdürlü- ğünde WeAreNATO” Kampanyası’nın lansmanı gerçekleştirilmiş ve bu kapsamda video gösterimi yapılarak “Türkiye’nin NATO’ya Üye- liğinin 68. Yılı: Stratejik İttifakın Güçlü Üyesi Türkiye” başlıklı panel düzenlenmiştir. Panel İletişim Başkan Yardımcısı Dr. Çağatay Özde- mir ve dönemin NATO Genel Sekreter Yardımcısı Büyükelçi Tacan İldem’in açılış konuşması ile başlamıştır. NATO Müttefik Kara Komu- tanlığı Kurmay Başkanı Tümgeneral Metin Tokel ve NATO’da görevli askerlerin katıldığı panelde Türkiye’nin 68 yıllık NATO üyeliği sıra- sında yaşananlar ve rolü hakkında farklı perspektifler dinlenmiştir. Panel Programı 1 13 Mart 2020 tarihinde, İletişim Başkanlığı Adana Bölge Müdürlüğün- de “Türkiye’nin NATO’ya Üyeliğinin 68. Yılı: Stratejik İttifakın Güçlü Üyesi Türkiye” başlıklı panel düzenlenmiştir. Doç. Dr. Murat Yeşil- taş’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde NATO Parlamenter Asamblesi Türk Grubu Başkan Vekili ve TBMM Dışişleri Komisyonu Üyesi Ahmet Berat Çonkar ve Doç. Dr. Aylin Ünver Noi Türkiye’nin 68 yıllık NATO üyeliğini değerlendirmişlerdir. Panel Programı 2 18 Şubat 2021 tarihinde, İletişim Başkanlığı İzmir Bölge Müdürlüğün- de NATO uzmanlar grubunun “NATO 2030: Yeni Bir Çağ İçin Birlikte- lik” başlıklı raporunun ele alındığı bir panel düzenlenmiştir. İletişim Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Altun’un video mesajı ile başlayan panel, NATO Uzmanlar Grubunun üyesi ve NATO Eski Genel Sekreter Yar- dımcısı, Büyükelçi Tacan İldem’in “NATO 2030: Yeni Bir Çağ İçin Bir- liktelik” raporu hakkındaki sunumu ile devam etmiştir. Panel değerli konuşmacıların rapor hakkındaki katkılarının ardından tamamlan- mıştır. Söyleşi Programı 14 Haziran 2021 tarihinde NATO Zirvesi kapsamında Brüksel’de “Tür- kiye ve NATO” başlıklı söyleşiler düzenlenmiştir. Doç. Dr. Kılıç Buğra Kanat’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen söyleşi programında Av- BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 71 rupa Politikaları Merkezinin (EPC) Türkiye ve Kıbrıs Uzmanı Amanda Paul, NATO 2030 Uzmanlar Grubu Üyesi, NATO Eski Genel Sekreter Yardımcısı Tacan İldem, AB Türkiye Delegasyonu’nun Eski Başkanı ve Ekonomiden Sorumlu AB Komiseri Paolo Gentiloni’nin Özel Da- nışmanı Büyükelçi Stefano Manservisi, Alman Marshall Fonu’nun (GMF) Başkan Yardımcısı ve Dış Politika Direktörü Dr. Ian Lesser ve Avrupa Komşuluk Konseyi Direktörü Samuel Doveri Vesterbye gibi deneyimli ve değerli konuşmacılar katkı sunmuştur. 1.5.4. Türkiye’nin NATO üyeliğinin 70. Yılı Etkinlikleri Türkiye NATO’ya katıldığı 1952 yılından bu yana İttifak’ın komuta ve kuvvet yapısına en fazla katkı sunan müttefiklerden biri olarak öne çıkmaktadır. İçinde bulunduğu jeopolitik konumun da etkisiyle ülke- miz, İttifak içinde önemli görevler üstlenmiştir. Bu doğrultuda NATO ile ortaklaşa iş birliği mekanizmaları oluşturulmuştur. NATO mis- yonlarına, operasyonlarına ve NATO ortak fonuna en fazla katkıda bulunan ülkelerden biri olan Türkiye, İttifak açısından kritik bir role sahiptir. 72 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nca Türkiye’nin NATO üyeliğinin 70. yıl dönümü hasebiyle ülkemizin NATO’daki ro- lünün vurgulandığı çeşitli faaliyetler gerçekleştirilmiştir. 1.5.4.1. “Değişen Dinamikler ve Uzun Süreli Ittifak: Türkiye ile 70 Yıldır Daha Güçlü” Başlıklı Panel Türkiye’nin İttifak’a katılımının 70. yıl dönümü nedeniyle Cumhur- başkanlığı İletişim Başkanlığı ev sahipliğinde, 17 Şubat 2022 tarihin- de “Değişen Dinamikler ve Uzun Süreli İttifak: Türkiye İle 70 Yıldır Daha Güçlü” adlı panel programı düzenlenmiştir. Panel programına NATO Parlamenter Asamblesi Türk Delegasyonu Başkanı ve AK Parti Rize Milletvekili Osman Aşkın Bak ve NATO Parlamenterler Asamb- lesi Türk Grubu Üyesi milletvekilleri, çok sayıda büyükelçi ve yabancı BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 73 misyon temsilcisi, kamu kurum temsilcileri ile birçok akademisyen katılım sağlamıştır. İki bölümden oluşan programın ilk bölümünde, 3’üncü Kolordu Komutanı Korgeneral Levent Ergün ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Altun’un açılış konuşmaları yer almış ve ardından İletişim Başkanlığı tarafından Türkiye’nin NATO’ya üyeliği- nin 70. yılına özel olarak hazırlanan video gösterilmiştir. Açılış konuşmalarının ardından, Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney’in mode- ratörlüğünde “Değişen Dinamikler ve Uzun Süreli İttifak: Türkiye ile 70 Yıldır Daha Güçlü” paneli gerçekleştirilmiştir. Panelde; NATO Eski Genel Sekreter Yardımcısı Emekli Büyükelçi Tacan İldem, Haliç Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aylin Ünver Noi ve Fenerbahçe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ece Baban konuşmacı olarak yer almıştır. Konuşmacılar; NATO ittifakı, bölgesel ve küresel gelişmeler, Türkiye’nin NATO üyeliğinde geçen 70 yılı ve NATO’ya katkıları ile güvenlik ve istikrar temelinde uluslararası ilişkiler üzerine değerlen- dirmelerde bulunmuşlardır. 1.5.4.2. Savunma Muhabirleri ve Araştırmacılar Heyeti Türkiye Programı Türkiye’nin NATO üyeliğinin 70. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında NATO üyesi ve ortağı ülkelerin (İspanya, Hollanda, Avusturya, İtalya, İsveç) önde gelen savunma muhabirleri ve araştırmacıları 17-19 Şubat 2022 tarihlerinde ülkemizde ağırlanmıştır. Söz konusu katılımcılar “Değişen Dinamikler ve Uzun Süreli İttifak: Türkiye ile 70 Yıldır Daha Güçlü” başlıklı panel programında hazır bulunmuşlardır. Ziyaret boyunca heyet, Ankara’da Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) tesislerini, Savunma Sanayii Başkanlığını, Anıtkabir’i, Ata- türk ve Kurtuluş Savaşı Müzesini ve İstanbul’da konuşlu NATO Hızlı İntikal Edebilir Kolordusu olarak da bilinen 3’üncü Kolordu’yu ziya- ret etmişlerdir. 74 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Böylece katılımcılara Türkiye’nin NATO üyeliğinin önemi, NATO’ya katkıları ve gelişen savunma sanayi gibi konular hakkında birinci el- den bilgi sahibi olmaları, yetkililere sorularını yöneltebilmeleri ve Türkiye’yi çeşitli yönleri ile tanımaları fırsatı verilmiştir. 1.5.4.3. 2 1. Yüzyılda NATO: Sınamalar, Ortaklıklar ve Genişleme” Paneli T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından 7 Haziran 2022 tarihinde Ankara’da “21. Yüzyılda NATO: Sınamalar, Ortaklıklar ve Genişleme Paneli” gerçekleştirildi. Geçmişten günümüze küresel gü- venlikteki rolü kapsamında birçok faaliyet gösteren NATO’nun, aske- ri konulardaki etki alanının geliştirilmesi; askeri konular dışındaki krizlere de etkin bir şekilde müdahale edebilmesi, yeni sınamalar kar- şısında değişen şartlara adapte olarak kendini güncelleyebilmesi ve genişlemeye yönelik politikaları çerçevesinde uygulanacak stratejiler ve atılacak adımların tartışıldığı panele akademisyenlerin yanı sıra birçok ülkenin büyükelçileri, araştırmacılar, gazeteciler ve alanında uzman değerli katılımcılar iştirak etmiştir. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 75 76 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR 1.5.4.4. “Ukrayna Krizi ve NATO’nun Geleceği”- Brüksel T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından, Belçika’nın başkenti Brüksel’de, 17 Haziran 2022 tarihinde; Ukrayna-Rusya Sava- şı’nın bölgeye etkileri ve savaşın neden olduğu krizler, Ukrayna Krizi başta olmak üzere güncel tehdit ve sınamalar karşısında NATO’nun küresel güvenlikteki rolü, NATO’nun gelecekteki yapısı ve işlevi ile Türkiye’nin İttifak açısından önemi konularında değerlendirmeler yapılması amacıyla “Ukrayna Krizi ve NATO’nun Geleceği” başlıklı bir panel düzenlenmiştir. Programa araştırmacılar, gazeteciler ve ala- nında uzman değerli katılımcılar iştirak etmiştir. BİR NATO ÜLKESİ OLARAK TÜRKİYE | 77 1.5.4.5. “Bölgeselden Küresele NATO: Diyalog, Genişleme ve Birliktelik” Paneli – Madrid T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından İspanya’nın başkenti Madrid’de 28 Haziran 2022 tarihinde, “Bölgeselden Küresele NATO: Diyalog, Genişleme ve Birliktelik” Paneli ” başlıklı bir panel düzenlenmiştir. Panelde geçmişten günümüze askeri alanda kendini kanıtlamış bulunan NATO’nun, bu alandaki kabiliyeti ile etki alanı- nın geliştirilmesi; askeri konular dışındaki krizlere de etkin bir şekil- de müdahale edebilmesi ve genişlemeye yönelik politikaları çerçeve- sinde uygulanacak stratejiler ve atılacak adımlar tartışılmıştır. Türkiye-NATO İlişkileri 02 80 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 81 T ü r k i y e - N A T O İ l i ş k i l e r i 02 2.1. Türkiye’nin NATO’ya Bakışı S oğuk Savaş döneminin çift kutuplu güç mücadelesi strateji- lerine göre kurulan ve yapısı bu mücadeleye göre belirlenen NATO, Soğuk Savaş’ın sona ermesi ile yeniden yapılanmak ve yeni misyonlar yüklenmek zorunda kalmıştır. Soğuk Sa- vaş sonrasında dağılan SSCB’nin ardından ortaya çıkan etnik çatış- malar, bölgesel ihtilaflar, nükleer/konvansiyonel silahların yayılması ve uluslararası terörizm gibi problemler NATO’nun yeniden yapılan- ması ve yeni misyonlarının belirleyicisi olmuştur. Bu kapsamda NA- TO unsurları 1992 yılından itibaren Balkanlardan Aden Körfezine, Afrika’dan Afganistan’a uzanan ve NATO’nun geleneksel sorumluluk alanlarının dışında olan geniş bir bölgede insani yardımdan kriz yö- netimine kadar geniş bir yelpazede görev yapmaya başlamıştır. Böyle- ce NATO sadece üyelerinin güvenliğine hizmet etmenin ötesine geçe- rek küresel sorunlarla ilgilenen bir güvenlik örgütüne dönüşmüştür. NATO bu dönüşümü “iş birliği” ve “ortaklık” kavramları etrafında gerçekleştirmiş ve örgütün yeni kimliği şekillenmiştir. Bu dönüşümle NATO öncelikli ilgi alanı olan Avrupa-Atlantik Bölgesi’ni aşmış ve So- ğuk Savaş sonrası dönemde Akdeniz ve Körfez bölgeleri başta olmak üzere dünyanın dört bir tarafında üye olmayan ülkelerle kapsamlı bir iş birliği ve ortaklık ağı kurmayı başarmıştır. 82 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR NATO’nun yeni misyonu ve dönüşüm süreci, farklı politika alanları ve geliştirdiği iş birliklerine dair üye ülkeler nezdinde farklı görüşle- rin ve fikir ayrılıklarının ortaya çıkmasına yol açmıştır. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın 2006’da NATO savunma bakanlarının aldıkları üyelerin GSMH’nın %2’sini savunma bütçelerine ayırması kararı çerçevesinde savunma bütçesine ayırdıkları paylar üzerinden üye devletlere yönelttiği eleştiriler ve Fransa Cumhurbaşkanı Mac- ron’un “NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti” şeklindeki açıklamaları NATO’nun varlığı, misyonu ve geleceği açısından görüş ayrılıklarının derinleştiğini göstermektedir. Bu eleştiriler ve açıklamalar güvenlik kaygılarının artmasına ve kurumsal mekanizmalara güvenin azal- masına neden olmuştur. Almanya Başbakanı Angela Merkel’in 2017 NATO zirvesinin ardından Münih’te düzenlediği seçim mitinginde Avrupa’nın güvenliğine yönelik yaptığı “Avrupa sırtını ABD ve İngilte- re’ye dayamayı artık bırakmalı ve Avrupa olarak artık kendi kaderini belirlemek için kendisi savaşmalı. Biz Avrupalıların kendi kaderimizi kendi elimize almamız gerekiyor” açıklaması da Avrupalı devletlerin NATO’ya yönelik güvenlik kaygılarını belirgin olarak göstermiştir. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 83 Farklı zamanlarda gerek ABD’den gerekse Avrupalı devletlerden ge- len NATO hakkında eleştirel söylemlerin aksine Türkiye, NATO ’nun kurucu antlaşmasının ruhuna uygun hareket etmiştir. Ayrıca Türkiye ülke olarak NATO’nun Avrupa-Atlantik coğrafyasında güvenlik ve is- tikrarın korunmasındaki başat rolünün devamı ile üyelerinin güven- liklerini ilgilendiren konularda siyasi-askeri istişarelerin önemine uygun hareket etmiştir. Türkiye, bir siyasi-askeri ittifak olan NATO’nun kuruluşunda benim- sediği demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi evrensel değerlere ve bunların savunulmasına önem vermektedir. NATO, Tür- kiye’nin güvenlik ve savunma politikaları ile planlamalarının bütün- cül bir parçasını oluşturmaktadır. Soğuk Savaş yıllarında SSCB ile kara sınırı bulunan tek İttifak üyesi olan Türkiye, bugün de kritik çatışma bölgelerine en yakın Müttefik- lerden birisi konumundadır. 84 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 85 Türkiye, 1952 yılından bu yana NATO’nun Doğu ve Güneydoğu sınır- larının güvenliğini temin etmektedir. İçinde bulunduğu şartlar ve çevresindeki coğrafyanın mevcut durumu göz önünde bulunduruldu- ğunda, Türkiye’nin üstlendiği ağır sorumluluk daha iyi anlaşılacaktır. Türkiye, 1990’lı ve 2000’li yıllarda aktif silahlı çatışmalara sahne olan Balkanlar ve Kafkasya’nın, günümüzde aktif çatışmaların sürdü- ğü Ukrayna, Suriye ve Irak’ın ve Akdeniz üzerinden Kuzey Afrika’nın tam merkezinde yer almakta ve tüm bu bölgelerle komşuluk etmekte- dir. Bu bağlamda, Türkiye’nin Müttefiklerden beklentisi, NATO’nun “gü- venliğin bölünmezliği” temel ilkesine dayalı İttifak Ruhu’na uygun bi- çimde hareket etmesidir. Örneğin, Birinci Körfez Savaşı’nda Saddam Rejimi’nin elindeki Scud füzelerinin yarattığı tehdit dolayısıyla açığa çıkan, Türkiye’nin hava savunma ihtiyacı bazı Müttefiklerce doğru değerlendirilmemiştir. Türkiye Birinci Körfez Savaşı nedeniyle 1991, Irak Harekâtı dolayısıyla 2003 ve Şam Rejimi’nin bir Türk uçağını düşürmesi dolayısıyla 2012 yıllarında olmak üzere üç kez Müttefiklerden bu konuda destek iste- miştir. Üç talepte de çeşitli Müttefikler Patriot ve SAMP/T sistemlerini Türkiye’de konuşlandırarak NATO kapsamında dayanışma göstermiş- tir. Ancak, Suriye’deki iç savaşın en fazla şiddetlendiği ve Türkiye’nin Rusya ile sınır ihlali sorunları yaşadığı 2015 yılında, Türkiye’deki Patri- ot bataryalarının bir kısmının geri çekilmesi, İttifak’ın vazgeçilmez bir üyesi olan Türkiye’nin güvenliğinde ciddi bir açık meydana getirmiştir. 86 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 87 2.2. Türkiye’nin NATO’dan Beklentileri Türkiye’nin İttifaka katkısı yukarıda anlatıldığı üzere 1952’den bu yana devam etmektedir. İttifakın da Türkiye’nin güvenlik kaygıla- rı doğrultusunda politika ve taleplerini dikkatli bir şekilde değer- lendirmesini beklemek bir üye devletin en doğal hakkıdır. Nitekim Türkiye’nin millî güvenliğinin tesisi yönünde attığı adımların kimi İttifak üyelerince yeterince değerlendirilememesinin NATO’nun tü- münde bir güvenlik açığı yaratacağı muhakkaktır. NATO’nun gücü müttefikler arasındaki birlik ve dayanışmadan kay- naklanmaktadır. Bu dayanışma ruhu NATO’nun kuruluşundan bu yana sürmektedir. Yaklaşık 72 yıldır süren iş birliği içerisinde Tür- kiye İttifakın en aktif müttefiklerinden biri olagelmiştir. NATO ha- rekâtlarına en fazla katkı veren ilk 5 müttefik ülke arasında yer alan Türkiye, geçmişte görüldüğü gibi kimi üye ülkelerin dönemsel etki- lerden kaynaklanan siyasi tercihlerle NATO’nun askeri kanadından çekilmelerinin aksine İttifak içinde daimi güvenilir müttefik sıfatını hak eden bir ülkedir. NATO’nun gücünün korunması ve arttırılması, yeni tehditlere yanıt verebilmesi, barış ve istikrara hizmet etmesi için önünde uzun ve çetrefilli bir yol vardır. Bu yolda müttefikler arasında sıkı dayanışma- ya her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır. Kurulduğu günden bu yana dünya siyasetinde barış ve istikrara önemli katkılar sunmuş olan NATO’nun gelecekte de bu misyonunu devam ettire- bilmesi; üye ülkelerin güvenlik endişelerini, müttefikliğe yaraşır bir şekilde dikkate alarak bünyesindeki dayanışma ve uyumu artırabil- mesine bağlıdır. Bu nedenle Türkiye, NATO’dan terörizmin ortak bir tanıma kavuşturularak karşı karşıya kaldığı terörizm tehdidinde müttefiklerinin yanında yer aldığını görmek istemektedir. Türkiye, NATO-AB iş birliğinin mevcut ve gelecekteki zorluklarla mücadele edebilmek için önemli olduğunun farkındadır. Bu işbirli- ğinin 2003 yılında kabul edilen “Uzlaşılmış Çerçeve”ye uyumlu bir şekilde yürütülmesi ve AB üyesi olmayan Müttefiklerin de AB inisi- yatiflerinde yer almasını beklemek ise en doğal hakkıdır. 88 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Türkiye, NATO’nun transatlantik güvenliğindeki asli konumunun aşındırılmasının mümkün olmadığını görmektedir. Türkiye, NA- TO’ya ciddi katkı sağlamakta ve sağlamaya da devam edecektir. Tür- kiye’nin NATO’ya kattığı güç aşikar olup Türkiye’nin meselelerinin de NATO’nun meselesi olarak görülmesinin bir o kadar aşikar olması gerekmektedir. Türkiye, terörizmin, NATO’nun karşısındaki iki temel tehditten biri olduğunu ve tüm müttefiklerin de terörizmle mücadelede yekvücut olabilmesi gerektiğini düşünmektedir. Bu yalnızca bir insanlık suçuna karşı devletler sisteminin ortak ha- reket etme arzusunu değil, NATO’nun yaklaşık 72 yıldır güvenilir bir üyesi olarak ortaklık ruhunun da gerekliğinin sonucudur. Şüphesiz Türkiye bugünden sonra da NATO içerisindeki sorumluluk- larını yerine getirmeye devam edecektir. İhtiyaç hâsıl olduğu zaman- da gerekli sorumluluğu almaktan imtina etmeyecek ve İttifak Ruhu- nun zedelenmemesi için azami gayreti göstermeye devam edecektir. Ancak ittifaktaki sorumluluk yalnızca Türkiye’nin tek taraflı rolü ile tanımlanamayacağı içindir ki aynı şekilde, tüm Müttefiklerden de aynı sorumluluk anlayışı içerisinde davranması beklemek Türki- ye’nin en tabii hakkıdır. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 89 2.3. Isveç’in Üyelik Talebine Türkiye’nin Yaklaşımı Türkiye geleneksel olarak NATO’nun genişlemesini ve Açık Kapı Politikasını desteklemektedir. Günümüze kadar olan genişleme sü- reçlerinde Türkiye, NATO’ya üye olmak isteyen ülkelere tam destek vererek, açık kapı politikasının uygulanmasını sağlamıştır. Bununla birlikte NATO’nun kurumsal kimliği ve kurum içi uyumun zarar gör- memesine hassasiyet göstermiş ve NATO’nun Müttefikler arasında dayanışmayı esas alan bir siyasi-askeri İttifak olduğu gerçeğini ön planda tutmuştur. 2022 yılında Rusya Federasyonu’nun Ukrayna’ya saldırısı Avrupa kıtasının kuzeyinde de sıcak çatışma risklerinin artmasına neden olmuştur. Bu çerçevede güvenliğine yönelik ciddi kaygılar taşıyan İs- veç’in NATO’ya üye olma talebi de bu kapsamda değerlendirilmek- tedir. Türkiye tüm genişleme süreçlerinde koruduğu ilkesel tutumu sürdürmektedir. Daha önceki süreçlerde olduğu gibi İsveç’ten de Müt- tefiklik ruhuna uygun davranmasını beklenmesi son derece olağan bir yaklaşımdır. 90 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Kolektif bir güvenlik örgütü olan NATO’ya katılmak isteyen ülkelerin örgütün her üyesinin güvenlik kaygılarına hassasiyet göstermesi hem örgütün hem de Müttefiklerin meşru bir beklentisidir. Özellikle terör ve terörle mücadele gibi uluslararası sistemi ve devletlerin ulusal gü- venliğini ciddi şekilde tehdit eden bir konu hakkında, aday bir ülke- nin mevcut üyelerle eş güdüm göstermesi kaçınılmaz bir gerekliliktir. Terör, insanlığa karşı bir suç, terörle mücadele de hem evrensel hem de ahlaki bir sorumluluktur. Türkiye’nin NATO Antlaşması’nın 5. maddesi bağlamında olası bir savaş durumunda yardımına koşmayı taahhüt ettiği ülkelerden kendisini ve vatandaşlarını hedef alan terör örgütlerini desteklememesini beklemesi en doğal hakkıdır. Müttefik- lit ruhu bunu gerektirir. Bu anlamda İsveç’in PKK terör örgütü ve uzantıları olan PYD/YPG’yle yakın ilişkileri ve bu kapsamda düzenledikleri faaliyetler rahatsızlık vericidir. Türkiye’nin, PKK uzantılarına ve ülkesinde darbe girişimin- de bulunan ve birçok masumu katleden FETÖ’ye güvenli liman sağ- layan bir ülkeyle nasıl ve neden askeri ittifak içinde olacağını Türk halkına izah etmesi mevcut koşullarda mümkün değildir. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 91 Bu nedenle İsveç’ten NATO’nun kolektif güvenlik prensibi çerçeve- sinde garantiler beklenmektedir. Ülkemiz İsveç’ten Türk vatandaşla- rını ve Türkiye’nin güvenliğini tehdit eden terör örgütlerinin faaliyet- lerini engellemek yönünde somut ve kalıcı adımlar atıldığını görmek istemektedir. Teröristlerin Türkiye’ye iadesi ve terör örgütlerinin bu ülkedeki faaliyetlerine engel olunması ise (Türk siyasi liderliğinin de- faaten açıkladığı üzere bu ülkenin NATO üyeliğinin Türkiye tarafın- dan iç hukuka uygun olarak onanması süreci için) olmazsa olmazdır. Terörle mücadelenin ancak bütüncül ve kapsamlı bir stratejiyle ger- çekleştirilebileceği ve terör örgütleri arasında ayrım yapılmaması ge- rektiği temel tezlerimizden hareketle, PKK, PYD/YPG, FETÖ, DHKP/C ve DEAŞ başta olmak üzere ülkemizin mücadele ettiği terör örgütleri ve uzantılarının faaliyetlerinin önlenmesi amacıyla diplomatik giri- şimlerimize kararlılıkla devam ediyoruz. Terör örgütlerinin hak ve özgürlükleri istismar ederek propaganda, finansman ve eleman te- mini faaliyetlerinin önlenmesi, çifte standarttan uzak bir yaklaşımı gerektirmektedir. 92 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR Nitekim, 28 Haziran 2022’de İspanya’nın başkenti Madrid’de gerçek- leştirilen NATO Zirvesi kapsamında düzenlenen ve Cumhurbaşkanı- mız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Finlandiya Cumhurbaşkanı Niinistö, dönemin İsveç Başbakanı Andersson ve NATO Genel Sekre- teri Stoltenberg’in katıldığı 4’lü görüşme sonrasında Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyelik süreçlerin- de ülkemizin terörle mücadele alanındaki haklı beklentilerinin orta- ya koyulduğu üçlü bir Muhtıra imzalanmıştır. Söz konusu Muhtıra ile; İsveç, PKK’nın bir terör örgütü olduğunu tekrar teyit ederken, PYD/YPG ve Türkiye’de FETÖ olarak tanımlanan örgütlere destek sağlamayacaklarını taahhüt etmiş ve ayrıca üç ülke arasında hiçbir millî silah ambargosu bulunmadığı da vurgulanmıştır. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 93 İsveç ile olan görüşmeler, ittifakın prensipleri ve ülkemizin terörle mücadeledeki yaklaşımları temelinde sürdürülmeye devam edecek- tir. İsveç’le görüşmeleri iyi niyetle sürdürme kararlılığında olan Tür- kiye’nin özellikle terörle mücadelede bir kırmızı çizgisi vardır. Bu noktada sürecin nasıl ilerleyeceği, İsveç’in atacağı somut adımlarla doğrudan bağlantılıdır. Önümüzdeki günlerde İsveç’in atacağı adım- lar bu işin seyrini ve hızını belirleyecektir. İsveç’te terör örgütlerine üyeliğin suç kapsamına alınmasını hedef- leyen terörle mücadele yasası 1 Haziran 2023’te yürürlüğe girmiştir. Yasa, ülkenin NATO üyeliği için önemli bir adım olup Türkiye için memnuniyet vericidir. Son olarak, 14 Haziran 2023 tarihinde Türkiye, Finlandiya, İsveç ve NATO heyetlerinin yer aldığı, Üçlü Mutabakat uyarınca tesis edilen Daimi Ortak Mekanizma’nın dördüncü toplantısı Ankara’da gerçek- leştirilmiştir. Toplantıda, İsveç’in Üçlü Muhtırada yer alan taahhütler bağlamında attığı adımlar ele alınmıştır. Başta, bu ülkede 1 Haziran 2023 tarihinde yürürlüğe giren yeni mevzuat olmak üzere terörizmle mücadelede alınmakta olan tedbirlerin terör örgütlerinin İsveç’teki faaliyetlerine yönelik yansımaları, somut örnekler temelinde istişare 94 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR edilmiştir. Bu çerçevede, Üçlü Muhtırada kayıtlı taahhütlerin hayata geçirilmesinde kaydedilen ilerlemenin düzeyi ele alınmıştır. Katılım- cılar Daimi Ortak Mekanizmanın önemini vurgulamışlar ve müteakip somut adımlar üzerinde çalışmaya devam etmek hususunda mutabık kalmışlardır. Bu olumlu tablo devam ederken, 28 Haziran 2023 tarihinde “sözde ifade özgürlüğü” kapsamında kutsal kitabımız Kur’an-ı Kerim’i yak- ma eylemi gerçekleştirilmesi, ülkemizin konuya ilişkin temkinli yak- laşımında ne kadar haklı olduğunu bir kez daha göstermiştir. İsveç’in NATO üyeliği konusunda önündeki en büyük engelin, terör örgütle- rine verdiği destek olduğu açık bir şekilde ortaya çıkmıştır. Yaşanan son gelişmeler çerçevesinde, İsveç’in NATO üyeliğine onay verilme- sinin Türk kamuoyu nezdinde mümkün olmadığı düşünülmektedir. ÜÇLÜ MUHTIRA 1. Bugün, NATO Genel Sekreterinin kolaylaştırıcılığında bir araya gelen Türkiye, Finlandiya ve İsveç’in temsilcileri mütea- kip hususlarda mutabık kalmışlardır. 2. NATO, müşterek savunma ve güvenliğin bölünmezliği ilkele- riyle ortak değerlere dayalı bir İttifaktır. Türkiye, Finlandiya ve İsveç Washington Antlaşması’nda belirtilen ilkelere ve değer- lere bağlılıklarını ifade ederler. 3. İttifakın en temel unsurlarından biri üye devletlerin milli güvenliğinin yanısıra uluslararası barış ve istikrara doğrudan tehdit teşkil eden terörizmin tüm biçim ve tezahürleriyle mü- cadelede tam dayanışma ve işbirliğidir. 4. Müstakbel NATO Müttefikleri olarak Finlandiya ve İsveç, milli güvenliğine yönelik tüm tehditlere karşı Türkiye’ye tam destek verirler. Bu çerçevede, Finlandiya ve İsveç, PYD/YPG ve Türkiye’de FETÖ olarak tanımlanan örgüte destek sağlamaya- caklardır. Türkiye de milli güvenliklerine yönelik tüm tehdit- lere karşı Finlandiya ve İsveç’e tam destek verir. Finlandiya ve İsveç terörizmi tüm biçim ve tezahürleriyle en kuvvetli şekilde reddeder ve kınar. Finlandiya ve İsveç, tüm terör örgütlerinin Türkiye’ye karşı gerçekleştirdikleri saldırıları açık ve net bi- çimde kınar, Türkiye’yle ve mağdurların aileleriyle en derin dayanışma duygularını ifade eder. 5. Finlandiya ve İsveç, PKK’nın yasaklanmış bir terör örgütü olduğunu teyit eder. Finlandiya ve İsveç, PKK ve diğer tüm te- rörist örgütlerin, bunların uzantılarının faaliyetleri ile iltisaklı kuruluşlar ve paravan örgütler içerisinde yeralan veya bu terör örgütleriyle bağlantısı bulunan şahısların faaliyetlerini engel- leyeceklerini taahhüt eder. Türkiye, Finlandiya ve İsveç bu te- rör örgütlerinin faaliyetlerini engellemek amacıyla aralarında- ki işbirliğini artırmaya karar vermişlerdir. Finlandiya ve İsveç, bu terör örgütlerinin emellerini reddeder. 6. Buna ilaveten, Finlandiya 1 Ocak 2022 tarihinde yürürlüğe giren Ceza Yasası’nda yaptığı bir dizi değişiklikle cezalandı- rılabilir terör suçları kapsamına yeni faaliyetler eklemiştir. 1 Ocak 2022 tarihinde yürürlüğe giren bu son değişikliklerle terörist grupların faaliyetlerine katılım suçunun kapsamı ge- nişletilmiştir. Aynı zamanda, kamusal alanda terörizmi tahrik eylemleri ayrı bir suç olarak cezalandırılmıştır. İsveç, yeni ve daha etkin bir Terör Suçları Kanunu’nun 1 Temmuz itibariyle yürürlüğe gireceğini ve hükümetin terörle mücadele mevzua- tını daha da tahkim edeceğini teyit eder. 7. Türkiye, Finlandiya ve İsveç aralarında artık hiçbir milli silah ambargosu bulunmadığını teyit ederler. İsveç, NATO Müttefik- lerine yönelik olarak silah ihracatına ilişkin milli mevzuatını tadil etmektedir. Gelecekte, Finlandiya ve İsveç’ten yapılacak savunma sanayii ihracatı Müttefik dayanışmasına ve Washin- gton Anlaşması’nın 3. Maddesi’nin ruhuna ve lafzına uygun biçimde yürütülecektir. 8. Türkiye, Finlandiya ve İsveç bugünkü görüşmelerden sonra müteakip somut adımları atacaklarını taahhüt ederler: • Terörizmle, örgütlü suçlar ve diğer ortak sınamalarla mücadelede mutabakat temelinde işbirliğini geliştir- mek için kolluk kuvvetlerini ve istihbarat kuruluş- larını da içeren her düzeyde hükümetlerarası yapı- landırılmış bir diyalog ve işbirliği mekanizması tesis edeceklerdir. • Finlandiya ve İsveç, ilgili NATO belgelerinin ve poli- tikalarının hükümleriyle uyumlu biçimde terörizmle mücadeleyi kararlılık ve azim içinde yürütecek ve yerel mevzuatlarını bu doğrultuda güçlendirmeye yönelik gerekli tüm adımları atacaklardır. • Finlandiya ve İsveç, Avrupa İade Sözleşmesi’yle uyumlu biçimde, Türkiye tarafından sağlanan bilgi, delil ve istihbaratı dikkate alarak Türkiye’nin terör zanlılarına dair sınır dışı veya iade taleplerini ivedi- likle ve bütün boyutlarıyla işleme koyacak ve Türki- ye’yle iade ve güvenlik işbirliğini geliştirmek için ge- rekli ikili ahdî düzenlemeler yapacaklardır. • Finlandiya ve İsveç, 5. paragrafta kayıt altına alındığı çerçevede, PKK terör örgütünün ve bütün uzantıla- rı ile iltisaklı kuruluşlarının ve paravan örgütlerinin para toplama ve eleman devşirme faaliyetlerine yö- nelik soruşturma başlatacak ve bunları yasaklaya- caklardır. • Türkiye, Finlandiya ve İsveç dezenformasyonla mü- cadele edeceklerini taahhüt edecek ve yasalarının, Türkiye’ye yönelik şiddeti kışkırtan faaliyetler dahil olmak üzere, terör örgütlerinin propagandası ama- cıyla istismar edilmesini engelleyeceklerdir. • Finlandiya ve İsveç, silah ihracatına dair mevzuatla- rının Müttefiklere yönelik yeni taahhütleri mümkün kılmasını ve NATO’daki üyelik statüleriyle mütena- sip olmasını temin edeceklerdir. • Finlandiya ve İsveç, Türkiye’nin askeri mobilite ko- nusundaki PESCO projesine katılımı dahil olmak üzere, Türkiye ve diğer AB üyesi olmayan Müttefik- lerin Avrupa Birliği’nin Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası’nın mevcut ve müstakbel girişimlerine mümkün olan en geniş şekilde dahil edilmesine des- tek vereceklerdir. 9. Bu adımların hayata geçirilmesi için, Türkiye, Finlandiya ve İsveç Dışişleri, İçişleri ve Adalet Bakanlıkları, İstihbarat Ser- visleri ve Güvenlik Kurumlarından uzmanların katılımıyla bir Daimi Ortak Mekanizma tesis edeceklerdir. Daimi Ortak Me- kanizma diğer ülkelerin katılımına açık olacaktır. 10. Türkiye, NATO’nun Açık Kapı Politikasına uzun zamandır devam eden desteğini teyit eder ve Madrid Zirvesi’nde Finlan- diya ve İsveç’in NATO üyesi olmak üzere davet edilmelerine desteğini ifade eder. Mevlüt Çavuşoğlu Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ankara Pekka Haavisto Finlandiya Dışişleri Bakanı Helsinki Ann Linde İsveç Krallığı Dışişleri Bakanı Stockholm Madrid, 28 Haziran 2022 100 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: LORIENT-LE JOUR YAYIN TARIHI: 30 MAYIS 2023 Isveç’teki PKK yanlısı yeni eylem Türkiye’yi kızdırdı. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 101 YAYIN ORGANI: DAGSAVISEN YAYIN TARIHI: 4 HAZIRAN 2023 Stockholm’de NATO üyeliğine karşı gösteri 102 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: DAILY SABAH YAYIN TARIHI: 5 HAZIRAN 2023 NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in Stockholm’ün teröre karşı önlemler aldığına dair söz vermesi üzerine, terör örgütü PKK ve Suriye kanadı YPG’nin destekçileri 4 Haziran Pazar günü Isveç’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan yeni bir gösteri düzenledi. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 103 YAYIN ORGANI: THE GUARDIAN YAYIN TARIHI: 21 OCAK 2023 Türkiye, Isveç’teki aşırı sağcı protestolarda Kur’an’ın yakılmasını kınadı. Isveç vatandaşı olan ve etkinliği düzenleyen Danimarkalı aşırı sağcı siyasetçi Rasmus Paludan, bir Kur’an nüshasını ateşe vermeden önce Islam ve göçmenlik karşıtı bir saatlik bir konuşma yaptı. 104 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: THE BRUSSELS TIMES YAYIN TARIHI: 29 HAZIRAN 2022 Isveç ve Finlandiya, NATO’ya katılmak için terörle mücadelede işbirliği konusunda Türkiye ile anlaştı. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 105 YAYIN ORGANI: EURONEWS YAYIN TARIHI: 28 HAZIRAN 2022 Türkiye Dışişleri Bakanları Mevlüt Çavuşoğlu; Finlandiya, Pekka Haavisto ve Isveç, Ann Linde, birkaç saatlik toplantının ardından Iskandinav ülkelerinin NATO’ya katılımına ilişkin Türkiye’nin vetosunu kaldırmak için bir anlaşma imzaladılar. 106 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: THE TIMES OF ISRAEL YAYIN TARIHI: 4 TEMMUZ 2023 Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan 4 Temmuz Salı günü yaptığı açıklamada, Isveç makamlarının ülkedeki Kur’an yakma protestolarını engelleyememesinin güvenlik endişelerini ve Isveç’in olası NATO üyeliğine ilişkin kimlik bilgilerine ilişkin soruları gündeme getirdiğini söyledi. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 107 YAYIN ORGANI: WELT YAYIN TARIHI: 28 HAZIRAN 2023 Şiddetli isyanların ardından Isveç’teki yetkililer Kur’an’ın yakılmasını yasakladı. Ancak mahkeme yasağı kaldırdı. Şimdi, ilk kez, özellikle hassas bir gün ve yerde bir Kur’an yeniden ateşe verildi. 108 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: TAGESSPIEGEL YAYIN TARIHI: 28 HAZIRAN 2023 “Barbarca ve Korkunç”... Yeni Kur’an Yakma Olayı Isveç’in NATO Üyeliğini Uzak Bir Ihtimal Haline Getiriyor. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 109 YAYIN ORGANI: REUTERS YAYIN TARIHI: 29 HAZIRAN 2023 Isveç polisinin protesto gösterisine izin vermesinin ardından bir gösterici, çarşamba günü Stockholm Merkez Camii dışında Kur’an’ı yırtarak yaktı. 110 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: ZDF YAYIN TARIHI: 4 TEMMUZ 2023 Türk hükümeti, ülkenin planlanan NATO üyeliğiyle bağlantılı olarak Isveç’te Kur’an’ın yakılmasıyla ilgili güvenlik endişelerini dile getirdi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan 4 Nisan Salı günü yaptığı açıklamada, Isveç güvenlik sisteminin provokasyonları engelleyemediğini söyledi. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 111 YAYIN ORGANI: ABC INTERNACIONAL YAYIN TARIHI: 25 MAYIS 2022 Isveç, Türkiye’nin NATO’ya girişini veto etmemesi için terör örgütlerini desteklemeyeceğine söz verdi. 112 | TÜRKİYE’NİN NATO ÜYELİĞİ: FIRSATLAR VE SINAMALAR YAYIN ORGANI: AFTONBLADET YAYIN TARIHI: 23 HAZIRAN 2022 Erdoğan Isveç’ten taleplerini yineledi. Türkiye, her iki ülke de “gerçek tedbirler” uygulamadıkça NATO üyesi olarak Isveç ve Finlandiya’ya karşı duruşunu sürdürüyor. TÜRKİYE-NATO İLİŞKİLERİ | 113 YAYIN ORGANI: POLITIKA YAYIN TARIHI: 16 KASIM 2022 Anayasa değişikliği, “bir grup terörist olarak kabul edildiğinde veya terörü desteklediğinde” örgütlenme özgürlüğü ilkesinin kısıtlanmasına izin veriyor. Sadece Sol muhalefet partisi karşı oy kullandı. Önümüzdeki yılın başında yürürlüğe girecek olan değişiklik, Isveç ve AB’nin terörist olarak gördüğü PKK üyelerinin yargılanmasını kolaylaştıracak. TÜRKIYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES T ürkiye, as one of the oldest members of the North Atlan- tic Treaty Organization (NATO), remains dedicated to the Alliance’s core principles and goals. Since joining NATO in 1952, our country has repeatedly demonstrated that it is a reliable and solid ally. It has fulfilled its obligations in the Alliance’s fight against threats, even at the cost of martyrs when necessary. Ex- perience has consistently demonstrated that Türkiye is an indispens- able ally for NATO and an irreplaceable partner for other countries. NATO, which has made significant contributions to peace and sta- bility in the world, will only be able to continue this mission in the future if the Alliance is able to renew itself in accordance with con- temporary threats and to take the security concerns of its mem- ber states into account in a manner befitting the alliance solidarity. P R E F A C E 118 | PREFACE PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF TÜRKİYE RECEP TAYYİP ERDOĞAN The Ukraine Crisis, which profoundly impacted the entire world, once again demonstrated the significance of the “spirit of alliance and soli- darity” upon which NATO was founded. NATO’s decisiveness and the responsibilities it must assume for maintaining global stability have increased. As with many other issues, it is a sine qua non condition of Alliance that members and candidates of the Alliance act with complete sol- idarity in the fight against terrorism. Ambivalent stance of certain states on such a vital issue, which concerns the most sacred value, humans’ right to life, and freedoms and democratic values, is a clear indication of a failure to embrace the basic principles of the Alliance. As a country that has been fighting separatist terrorism for nearly 40 years and has been the target of the world’s most bloodthirsty terror- ist organizations from DEASH to the PKK/YPG-PYD, we will main- tain an unwavering stance against all forms of terrorism. This work examines in detail Türkiye’s position in NATO from the be- ginning of its membership to the present, highlighting the role it has played and the contributions it has made under the umbrella of the Alliance. I believe that this book, which also discusses our country’s perspective on NATO and its expectations from NATO, will serve as a new indication of the value Türkiye places on NATO and the sensitiv- ity displayed to fulfilling its responsibilities. I congratulate those who contributed to the preparation of the book, and I once again com- memorate our august martyrs with mercy. E stablished by 12 member states in 1949, NATO has turned into an organization of 31 members today as a result of its enlargement processes. While NATO was a highly influen- tial body in interstate relations in the sense of internation- al security and alliances during the Cold War era, it has managed to reach these days in an effective manner by updating and renovating itself against changing conditions and global developments in spite of several problems. Since 1952 when Türkiye became a member to the Alliance, NATO has assumed a significant role in ensuring Türkiye’s security and has made remarkable contributions to our goal of cooperation with Euro- Atlantic structures from various aspects. On the other hand, Tür- kiye has fulfilled its responsibilities to help the Alliance achieve its goals of global peace, tranquility and security thanks to its extensive military capabilities, historical background and cultural relations. In addition, as a member of the Alliance for 71 years, Türkiye has the second largest army in NATO. This is a quality that has enhanced NATO’s structural and functional significance on a global scale. In this book, you can observe in detail the conditions under which Türkiye became a member to NATO, its contributions since its mem- bership in 1952, joint projects, Türkiye’s assistance in training and other technical infrastructure activities, all joint efforts at military and civilian level as well as capabilities offered by Türkiye’s geostra- tegic importance to the Alliance. This book will also provide informa- tion about the significance of NATO for Türkiye and the projections Türkiye offers for a more effective NATO. F O R E W O R D This book will also highlight how Türkiye has become the symbol of peace when NATO flag flies along with Turkish flag as Türkiye par- ticipated in NATO missions and operations in many conflict areas around the world. It will be discussed in detail that contrary to critical statements by the US and European countries at different times regarding NATO, Türkiye has placed NATO in the main axis of its policy of security and defense and properly fulfilled its responsibility of defending the common values expressed in the founding treaty of NATO. The last chapter of the book will focus on Türkiye’s perspective on and expectations from NATO, as well as Türkiye’s position vis-à-vis the recent developments regarding NATO’s enlargement agenda. Türkiye, NATO’s second largest army, which carries out a significant number of joint projects and contributions within the body of the Al- liance, clearly lays out its perspective on NATO. COMMUNICATIONS DIRECTOR OF THE TURKISH PRESIDENCY PROF. DR. FAHRETTİN ALTUN 120 | FOREWORD TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 01 Türkiye as a NATO Country 124 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 125 1.1. Türkiye’s Accession to NATO I n the aftermath of World War II, from 1945 to 1949, Western Eu- ropean and North American countries viewed the expansionist policies and methods of the USSR with concern. Developments such as the June 1948 coup in Czechoslovakia and the illegal blockade of Berlin by the USSR in 1948 triggered the conclusion of an agreement by Belgium, France, Luxembourg, the Netherlands and the United Kingdom in order to develop a common defence system and to strengthen the ties between each other in a manner which would en- able them to resist ideological, political and military threats to their security. The Western Union Defence Organization founded by the Brussels Treaty of March 1948 constituted the first step toward the restructuring of Western European security in the aftermath of World War II. It also constituted the first step in the process leading up to the signing of the North Atlantic Treaty in 1949. T ü r k i y e a s a N A T O C o u n t r y 01 PHOTO OF THE FIRST PAGE OF THE PROTOCOL ON TÜRKIYE AND GREECE’S ACCESSION TO THE ALLIANCE. 126 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES The Parties of the Brussels Treaty then started negotiations with the United States and Canada on the creation of a single North Atlantic Alliance based on security guarantees and mutual commitments. Denmark, Iceland, Italy, Norway and Portugal were also invited and consequently, the North Atlantic (Washington) Treaty, by which NATO was founded on, was signed by 12 countries on April 4, 1949. Türkiye and Greece became members on February 18 th, 1952; Germany became a member to the Alliance in 1955 and Spain in 1982. NATO underwent four waves of enlargement following the end of the Cold War: Czechia, Hungary and Poland joined NATO in 1999, Bulgaria, Estonia, Latvia, Lithuania, Romania, Slovakia and Slovenia joined in 2004, Croatia and Albania joined in 2009, and Montenegro joined in June 2017. Following the ratification of the Protocol on the Accession of North Macedonia to NATO by all of the Allies, this country has joined the Alliance on March 27, 2020. Finland deposited its Instrument of Accession to the North Atlantic Treaty on April 4, 2023, becoming the 31st member state of NATO. Türkiye has fulfilled its duties and responsibilities in accordance with the spirit of alliance established in the Washington Treaty ever since it became a member. THE NAC DECISION THAT INVITES TÜRKIYE AND GREECE TO NATO TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 127 Foreign Minister Fuat Köprülü, NATO Lisbon Conference, February 20, 1952: “I feel it is a unique and a great privilege to be representing Türkiye at this Council Session which marks the beginning of Türkiye’s participation in the activities of NATO, as a full member of that organization.” FUAT KÖPRÜLÜ, MINISTER OF FOREIGN AFFAIRS OF TÜRKIYE FEBRUARY 20, PREPARING FOR HIS RADIO ADDRESS AT THE NINTH SESSION OF THE NORTH ATLANTIC COUNCIL HELD IN LISBON, PORTUGAL ON FEBRUARY 20TH 1952. TÜRKIYE’S FOREIGN MINISTER FUAT KÖPRÜLÜ SPEAKING AT NATO LISBON MINISTERIAL SESSION ON FEBRUARY 20, 1952 WHEN TÜRKIYE JOINED THE ALLIANCE. 128 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PHOTO FROM TÜRKIYE’S ACCESSION CEREMONY AT THE LISBON MINISTERIAL SESSION IN FEBRUARY 1952. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 129 THE FLAG OF TÜRKIYE JOINS ALLIED COLOURS AT SUPREME HEADQUARTERS ALLIED POWERS EUROPE (SHAPE) (1 MARCH 1952) DURING A CEREMONY CHAIRED BY GENERAL EISENHOWER AND ATTENDED BY TURKISH AMBASSADOR IN PARIS. 130 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 131 1.2. Türkiye’s Contributions to NATO On the basis of the principle of the indivisibility of security, Türkiye adheres to pacta sunt servanda in defending the common interests of the member states. In addition to safeguarding its national security and fighting against PKK/PYD/YPG, FETO, DAESH and other terrorist organizations, Türkiye also simultaneously makes significant contributions to NATO operations and missions in various regions to promote regional and global peace and stability. Türkiye, which is among the top five countries in this field, maintains its support and engages in crisis response operations under the Strategic Concept of the Alliance. Performing its Alliance commitments under the terms specified in the treaty, Türkiye is among the first eight allies that have contributed the most to NATO budget ” 132 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Not only is Türkiye an important ally, contributing to the security and stability of the whole Euro-Atlantic region, but it also participates in missions outside the traditional NATO mandates. As a NATO member, and relying on its geostrategic position as well as its historical and deeply-rooted relations with other states, Türkiye makes crucial contributions to the accomplishment of NATO’s mission and its values, which are clearly stated in official documents, through various projects. Türkiye provides significant contributions to NATO’s operations and missions as well as its force and command structure. Supporting NATO’s measures against new security challenges, Türkiye will continue its contributions in accordance with its Alliance commitments. Geographically located at the centre of the threat for irregular migration, Türkiye is fighting resolutely against this threat. Türkiye maintains an active presence in NATO as an actor that mitigates the impact of various transnational issues in Europe, such as international terrorism, human and drug trafficking and smuggling stemming from regional instability, and as a stabilising actor. Türkiye hosts the NATO Allied Land Command (LANDCOM) in İzmir and the NATO Ballistic Missile Defence radar in Kürecik, and has allocated air bases in İncirlik and Konya with high strategic importance for the use of NATO, thus supporting the fight against international. Thus, Türkiye protects not only its own borders but also the south-eastern borders of the Alliance. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 133 With its active air and naval presence in the Black Sea and the Mediterranean, Türkiye provides significant contributions to NATO’s assurance measures, and NATO’s strengthened deterrence and defence capacity. Our country makes an active contribution to NATO operations to keep the Black Sea as a sea of peace and stability. Türkiye is the essential element of balance and deterrence in the Black Sea with the international and national military operations it has led, particularly Operation Black Sea Harmony. 134 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Each year, Türkiye contributes to the Enhanced NATO Response Force (e-NRF)’s land, air, naval and special forces assets. In 2021, Türkiye assumed responsibility for the NATO Response Force Land Component Command and the Very High Readiness Joint Task Force (VJTF) through the 3rd Corps Command of the Turkish army de- ployed in İstanbul, also known as NATO Rapid Deployable Corps – Türkiye (NRDC-T). The former Minister of National Defence Hulusi Akar: “I congratulate you all on successfully planning and executing the NRF Land Component Command and VJTF missions. NATO, as you are aware, has been the pillar of Europe’s security since World War II. This year marks the 70th anniversary of Türkiye’s accession to NATO. Tür- kiye, which shares NATO’s values and responsibilities, has successful- ly performed all duties and missions assigned to it since 1952. NATO, as the most successful defence alliance in history, we believe, is more active and vibrant than ever before. In this context, forces such as the NRF Land Component Command and VJTF serve as the foundation for NATO’s mil- itary structure, as well as its deterrence and defence posture in general...” (January 14, 2022: Akar’s speech during a congratulatory visit to the 3rd Corps Com- mand, which successfully completed the NATO Rapid Deployable Corps-Türkiye mis- sion in 2021) TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 135 From January 1 to December 31, 2023, the Turkish High Readiness Maritime Task Force (TURMARFOR) served as the NATO Response Force’s Maritime Component Command. This year, Türkiye took over from the United Kingdom as the host country for the NATO Compo- nent Command mission, which five countries, including Türkiye, car- ry out alternately each year. The mission will thereafter be reassigned to Italy on December 31, 2023. TURMARFOR, a sizeable headquarters that can plan and manage a comprehensive operation and coordinate the command, is one of the five NATO headquarters with these capabilities besides the USA. The fact that Türkiye has provided the service structure of NATO with such a powerful headquarters structure further demonstrates the sig- nificance Türkiye places on NATO. 1.2.1. Contributions to Missions and Operations Marking the 71th anniversary of its accession to NATO Alliance on February 18, 2023, Türkiye makes sustainable and extensive contributions to NATO missions and operations. Since 1995, Türkiye has taken an active part in NATO’s operations IFOR, SFOR, KFOR, “Resolute Support Mission,” “Essential Harvest,” “Amber Fox,” “Allied Harmony,” “Active Endeavour,” “Ocean Shield,” and “Unified Protector” in the Balkans, Afghanistan, and Iraq. Türkiye’s contributions to some ongoing NATO missions and operations are given below. 136 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 137 1.2.1.1. Resolute Support Mission in Afghanistan As part of the Resolute Support Mission in Afghanistan, Türkiye is a Framework Nation in Kabul (the other framework nations in Afghanistan are Germany in the north, the United States in the south and east and Italy in the west). It has also carried out the responsibility for the security and management of the Hamid Karzai International Airport from 2015 to the end of the NATO mission in 2021. TRAIN ADVISE ASSIST COMMAND RUN BY TÜRKIYE AS PART OF A NATO MISSION IN KABUL, THE CAPITAL OF AFGHANISTAN – CHANGE OF MISSION (AUGUST 2017). 138 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 139 140 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES ASSISTANCE BY TURKISH TROOPS ASSIGNED AS PART OF A NATO MISSION TO THE PEOPLE OF AFGHANISTAN IN THE CAPITAL, KABUL (2015-2016). TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 141 1.2.1.2. Kosovo Force (KFOR) Türkiye has troops in Kosovo as part of “KFOR”, a NATO-led multina- tional peacekeeping force in charge of ensuring security in Kosovo. To resolve the recent events in the north of the friendly and brotherly Kosovo, which pose a threat to regional security and stability, through dialogue, Türkiye has adopted a proactive stance and urged the parties to exercise restraint. A commando battalion of our 65th Mechanised In- fantry Brigade Command (Lüleburgaz) that was previously assigned to the NATO Kosovo Force was assigned as a reserve unit in response to a request from the NATO Joint Force Command/Naples (Italy) after the events in Kosovo. Our assigned unit was transferred to the Sultan Murat Barracks in Kosovo on June 4–5, 2023, has made significant contribu- tions to establishing peace and tranquility in the region. 142 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 143 144 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: THE GUARDIAN RELEASE DATE: 3 JUNE 2023 Türkiye announced that it would deploy a commandos battalion to Kosovo at NATO’s request to join the peacekeeping operation after unrest in the north of the country. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 145 PUBLICATION: KATHIMERINI RELEASE DATE: 5 JUNE 2023 As violence flared following municipal elections with contested results, NATO announced last week that it would deploy around 700 reinforcement troops to northern Kosovo. The Alliance stated that the majority of these reinforcements consisted of approximately 500 Turkish troops who “will remain in Kosovo for as long as necessary.” 146 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: DNEVNI AVAZ RELEASE DATE: 4 JUNE 2023 Ministry of National Defence of Türkiye announced on Saturday that, in response to the tensions in Kosovo, a Turkish special forces battalion has been transferred to the Sultan Murat Barracks in Kosovo at the request of NATO’s Allied Joint Forces Command. Thus, Türkiye continues to contribute to regional and global peace and stability through UN, NATO, EU, and OSCE missions and bilateral relations. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 147 PUBLICATION: APNEWS RELEASE DATE: 5 JUNE 2023 Turkish forces arrive in Kosovo to bolster NATO-led peacekeepers after recent violence. 148 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 1.2.1.3. The Aegean Sea and the Mediterranean Türkiye constantly provides maritime assistance for the operations launched by NATO with the aim of supporting international efforts to prevent irregular crossings in the Aegean Sea through reconnaissance, monitoring and surveillance. Türkiye is among the top three contributors to NATO’s Standing Naval Force and command in the Mediterranean. It also provides the greatest contribution to Operation Sea Guardian. Aksaz Naval Base also supports this contribution logistically. Türkiye commanded the first two stages of the 2022 FOCOPS Operation (FOCOPS-2 and FOCOPS-5). A submarine is taking part in one of the FOCOPS-6 Operation’s stages. Frigates, corvettes, submarines, and maritime patrol aircraft are used to support the operation. A patrol ship assigned to Standing NATO Maritime Group 2 Task Unit 01 (SNMG-2 TU.01) takes part in the Aegean Sea’s fight against irregular migration as part of the readmission agreement signed at the EU-Türkiye summit on March 18, 2016. 1.2.1.4. NATO Mission Iraq Türkiye provides assistance of military trainers/advisors for “NATO Mission Iraq”. In addition, it has also undertaken the commitment to deploy “the force protection team”. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 149 1.2.1.5. The Standing NATO Maritime Group Two and the Standing NATO Mine Countermeasures Group Two Türkiye constantly makes contributions to Standing NATO Maritime Group Two (SNMG-2) and Standing NATO Mine Countermeasures Group Two (SNMCMG-2). Türkiye is the second-largest contributor to NATO’s Standing Maritime Groups. In June 2022, SNMCMG-2, the Standing NATO Mine Countermeasures Group 2, came under new command and the NATO Response Force (NRF) Maritime Component Command (MCC) Headquarters for 2023 will be the Turkish Maritime Force (TURMARFOR), which has attained full mobility. Türkiye took part in an operation against piracy in the Gulf of Aden, Indian Ocean, Arabian Sea and adjacent regions as part of Standing NATO Maritime Group Two (SNMG-2) with TCG Gökçeada frigate. Exercise DYNAMIC MANTA-2023 was conducted by the NATO Naval Command in the Central Mediterranean between February 27 and March 10, 2023, hosted by Italy. The Turkish Naval Forces participated in the exercise, in which Anti-Submarine training was carried out, together with TCG Barbaros and TCG Preveze, which are assigned to the Standing NATO Maritime Group 2. TCG GÖKÇEADA WAS WELCOMED WITH A CEREMONY HELD AT AKSAZ NAVAL BASE IN MARMARIS. (17 JUNE 2014). 150 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 1.2.1.6. Konya Air Base and NATO AWACS Aircrafts As part of the Global Coalition against DAESH, Türkiye provides air- to-air refuelling support to NATO AWACS aircrafts for their flights in the Turkish airspace. Air-to-air refuelling support is provided for NATO AWACS aircrafts for their flights as part of the Assurance Measures implemented by the Alliance for the Eastern European Countries, and our national AWACS aircrafts (E-7T) are used to provide this support. Konya Air Base is one of the two forward operating bases of NATO Airborne Early Warning & Control Force (NAEW&C), and it is avail- able for NATO AWACS aircrafts. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 151 1.2.2. Contributions to NATO’s Command and Force Structure 1.2.2.1. NATO Allied Land Command (LANDCOM) Türkiye is one of the Allies making the most extensive contributions to NATO’s Command and Force structure. NATO’s Land Command (LANDCOM), a part of the Alliance command structure, is located in Türkiye. 152 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 1.2.2.2. NATO Rapid Deployable Corps - Türkiye NATO Rapid Deployable Corps (NRDC-T) (3rd Corps Headquarters, Istanbul), one of the nine High Readiness Force (Land) Headquarters within NATO Force Structure is provided by Türkiye. Türkiye has as- sumed responsibility for the Very High Readiness Joint Task Force of NATO Response Force (NRF) in 2021. 1.2.2.3. Kürecik Radar Facility Türkiye hosts acquisition and tracking radar (X-Band radar) in Malatya/Kürecik as part of NATO’s Ballistic Missile Defense architec- ture. The other components of NATO’s Ballistic Missile Defense are prevention systems (Aegis Ashore), which are available in Romania Poland as well as four Aegis Ashore destroyers of the USA, which are deployed at the Port of Rota in Spain. 1.2.2.4. Multinational Joint Warfare Centre: Multinational Joint Warfare Centre (MJWC), has been operating in Atatürk Wargaming and Convention Centre in Istanbul since 2015. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 153 MJWC, having a vision of serving as the leading warfare centre, plans and national and multinational exercises at strategic and operational levels. The MJWC has hosted several national, international, and NATO exercises, conferences, meetings, and symposiums as a centre with extensive knowledge and experience. Some of these are listed below: 1. Eurasian Peace 2023 2. Exercise Loyal Leda 2022 3. The Main Planning Conference 4. Long Term Military Strategic Shaping-LTMSS Workshop 5. NATO Military Support Workshop-MSW 6. Exercise Steadfast Jackal 2022 (STJA22) Designed to support NATO’s High Readiness, MJWC is a unique centre of warfare that integrates expertise and top-notch technology with exercises and wargames. 154 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 1.2.2.5. Center of Excellence for Defense against Terrorism and Partnership for Peace Training Center NATO’s Center of Excellence for Defense against Terrorism (CoE- DAT) is a contribution of Türkiye to the Alliance through its national means. CoE-DAT and Partnership for Peace (PfP) Training Center are both in Ankara. 1.2.2.6. Multinational Maritime Security Center of Excellence Türkiye hosts Multinational Maritime Security Center of Excellence (MARSEC CoE) in Istanbul. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 155 1.2.2.7. Turkish Air Force Turkish Air Force aircraft and personnel participated in Exercise Air Defender 2023 between June 12 and June 22, 2023. During the exercise, the 151st Squadron Command, which conducted training with the allies, conducted a variety of missions in two flight blocks per day.” 156 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 157 1.3. Burden Sharing  Türkiye’s defence expenditures to gross domestic product ra- tio was 1.57% as of 2021 (the NATO threshold is 2%). Türkiye has promised to accomplish the 2% goal by 2024.  29.31% of our defence expenditures (as of 2021) are allocated to the supply of weapons and equipment as well as research and development. (NATO’s threshold value for this is 20%).  Türkiye ranks eighth in terms of contributions, which are shared among Allies after being calculated on the basis of gross domestic products (GDP). 1.3.1. Türkiye’s Contributions to NATO’s Common Budgets The table below shows our contributions to NATO common budgets for 2018, including NATO Security Investment Program (NSIP) BUDGET BUDGET CEILING (1) RATE OF TÜRKİYE’S CONTRIBUTION PAYMENT AMOUNT NSIP (3) 700 Million Euros 4.3819% 30,673,300 Euros Military Budget 958 Million Euros 4.3819% 41,978,602 Euros AGS (4) 60 Million Euros 5.5437% 3,326,220 Euros NAEW (5) 268.7 Million Euros 1.0345% 2,789,702 Euros Civil Budget 245.8 Million Euros 4.3819% 10,769,350 Euros Total 2.2 Million Euros 89,527,174 Euros (1) Ceiling amounts may not be completely spent. (2) Contribution rates are determined in accordance with the allied countries’ GDP sizes. (3) NATO Security Investment Programme (4) Allied Ground Surveillance (5) NATO Airborne Early Warning and Control 158 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 1.3.2. Civilian Contributions Within the Scope of the Civilian State of Emergency Planning Civil Preparedness are considered an integral part of NATO’s long- term adaptation with regard to defense and deterrence. Türkiye provides contributions of specialists as well as conceptual contributions in order to support NATO’s civilian (non-military) capabilities within the scope of NATO’s civilian state of emergency planning activities. 1.3.3. Support for the Open Door Policy and Partnership Mechanisms Türkiye is among the staunch defenders of NATO’s open-door pol- icy. As part of NATO’s enlargement process, also called the “Open- Door Policy”, the accession process of North Macedonia to the Alli- ance resulted in its becoming a NATO member on March 27, 2020. Then, Finland, which applied for NATO membership in May 2022, took sincere and concrete steps to fulfil its commitments in the tri- partite memorandum signed on June 28, 2022. Based on the sensi- tivity demonstrated towards addressing Türkiye’s security concerns and the progress achieved in this regard, the Motion Regarding the Approval of the Protocol Regarding the Accession of Finland to the North Atlantic Treaty (NATO) was passed in the General Assembly of the Grand National Assembly of Türkiye on March 30, 2023. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 159 After the formal procedure was complete, Finland officially became a member of the alliance on April 4, 2023, the 74th anniversary of NATO’s founding. In pursuit of an open-door policy, NATO expand- ed for the ninth time over the course of 74 years. NATO will grow stronger with Finland’s membership and thus play an active role in maintaining global security and stability. Ukraine, Bosnia and Herzegovina, Sweden and Georgia are the oth- er countries, which are willing to join NATO. Türkiye considers the Alliance’s Open Door Policy as a strategic tool aimed at spreading stability and security, and advocates particularly the integration of the Balkan countries into European-Atlantic institutions. In this context, during the Brussels Summit of 2018, the activation of Bos- nia and Herzegovina’s Membership Action Plan (MAP) and extend- ing an invitation of membership to Northern Macedonia was clearly supported. 160 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Furthermore, NATO has an extensive partnership mechanism, and partnerships are key instruments in terms of spreading stability. NATO has geographical (European Atlantic Partnership Council, Mediterranean Dialogue and Istanbul Cooperation Initiative, Partners across the Globe) and thematic partnership mechanisms (enhanced opportunities partners, operations partners and interoperability platform). The main purpose of these partnership mechanisms could be summarized as:  Providing consultancy,  Developing interoperability,  Ensuring partner countries’ support for NATO’s missions and operations,  Assisting in defense reform and defense capacity building. Furthermore, NATO makes thematic cooperation with partner countries in such fields as:  Fighting terrorism (through capacity building),  Prevention of proliferation of weapons of mass destruction and launch vehicles,  Responding to new security tests such as cyber threats, energy security, maritime area security and piracy,  Civilian state of emergency planning. A FAMILY PHOTO, DISPLAYING OUR PRESIDENT AND OUR FOREIGN MINISTER AT THE NORTH ATLANTIC COUNCIL’S JOINT MEETING WITH THE MEDITERRANEAN DIALOGUE COUNTRIES (ANKARA, MAY 6, 2019). TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 161 Türkiye actively supports NATO in developing its relations with partner countries, provided that the partner countries follow good neighborly relations with the allied countries on the basis of mutual respect. Within this context, Türkiye hosted the joint meeting with the Mediterranean Dialogue countries, organized by NATO to mark the 25th anniversary of the Mediterranean Dialogue mechanism on May 6-7, 2019 in Ankara. Consequently, Türkiye plays a pioneering role in terms of developing the relations between NATO and its partners especially in the Balkans, the Caucasus, Northern Africa and Middle East within the context of the implementation of the Open Door Policy. 162 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 163 1.4. NATO’s Contributions to Türkiye Türkiye attaches importance to maintaining NATO’s principal role in the maintenance of security and stability in the Euro-Atlantic region and its feature as a fundamental transatlantic forum in which its partners hold political-military consultations that concern their security. As a matter of fact, Türkiye finds it necessary that the principles of indivisibility of security, solidarity among the allies, fair risk and burden sharing and consensus that underly the Alliance are observed and maintained. Türkiye requested for consultations in the North Atlantic Council within the framework of the Article IV of the Washington Treaty with regard to following developments: 164 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES February 10 and 16, 2003 In light of the situation in Iraq June 26, 2012 After our unarmed RF-4 reconnaissance jet was shot down by the Syrian regime in international airspace October 3, 2012 After five Turkish citizens were killed as a result of an artillery shelling on Akçakale by the Syrian regime July 28, 2015 After the terrorist attack perpetrated by DAESH in Suruç October 3-4 2015 After the airspace violations by 2015 Russian military aircraft over the southern borders of Türkiye In addition, Türkiye requested support from NATO due to the following developments:  Operation “ACE Guard” (January 3, 1991–March 8, 1991): During the First Gulf War, NATO’s emergency response force (ACE Mobile) and the Alliance’s air defense capabilities were deployed in our territory upon Türkiye’s request in order to thwart threats posed to Türkiye.  During the Second Gulf War, three Dutch Patriot batteries were deployed in Diyarbakır and Batman in accordance with the Council decision dated February 16, 2003 upon Türkiye’s request in order to thwart threats posed to Türkiye. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 165  After our unarmed RF-4 reconnaissance jet was shot down by the Syrian regime in international airspace over the Mediter- raneean Sea on June 22, 2012 and five Turkish citizens were killed as a result of an artillery shelling on Akçakale by the Syr- ian regime forces on October 2, 2012, air and missile defense batteries belonging to the allied countries were deployed in our territory as of January 2013 in accordance with a Council decision dated December 4, 2012 in order to support our coun- try’s air defense capabilities. Currently, a Spanish Patriot bat- tery is positioned in Adana.  Concerning the developments in Syria, the Council agreed on the Tailored Assurance Measures for Türkiye on December 18, 2015. These measures include the deployment of NATO AWACS aircrafts in our country and their regular flights; conducting an air policing mission in order to protect the Turkish airspace; carrying out intelligence-surveillance-reconnaissance and maritime patrol flights in the Eastern Mediterranean; NATO Permanent Naval Forces’ (SNMG-2) visits to the Turkish ports in the Eastern Mediterranean and increased participation of the Allies and SNMG-2 in exercises in the Eastern Mediterra- nean.  NATO allows the development of military capabilities and use of the experience and knowledge of the alliance members. NATO contributes to the development of the Turkish Defense Industry through joint projects. Participation in the individu- al and collective trainings at NATO’s educational institutions, training and exercise centres and excellence centres is ensured. These opportunities of NATO provide a basis for raising the training level of our military personnel and troops and for the acquisition of new capabilities for the Turkish Armed Forces. 166 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 1.4.1. NATO Solidarity in the Disaster of the Century On February 6, 2023, Türkiye experienced two consecutive earth- quakes, described as the “Disaster of the Century”, that caused the severest loss of life, destruction, and suffering in the history of the Republic. The first 7.7-magnitude earthquake, which struck Pazarcık district of Kahramanmaraş at at 4.17 am, and the second 7.6-magni- tude earthquake, which struck Elbistan about 9 hours later that day, caused destruction in 62 districts and 10 thousand 190 villages across 11 of our provinces. As NATO Secretary General Jens Stoltenberg stated, the earthquakes in Kahramanmaraş are the deadliest and most terrible disaster to strike our alliance’s territory since its inception. In this process, NATO and our allies did not leave Türkiye’s call for support unanswered, de- livering in-kind and cash aid to the disaster area, dispatching search and rescue teams to the region, and saving many lives. Since the first moments of the earthquake, NATO and our allies have been in solidarity with Türkiye. They offered their condolences in meetings at the level of Heads of State. Initially, they dispatched teams, doctors, and first-aid supplies to Türkiye for urgent search and rescue operations. Following the earthquake, more than 1,400 emergency response personnel were dispatched to Türkiye, a NATO ally and partner. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 167 NATO Secretary General Jens Stoltenberg issued a statement ex- pressing his solidarity with Türkiye. Similar messages of solidarity were likewise conveyed by the leaders of allied NATO member states. To show solidarity with Türkiye, all flags at NATO headquarters in Brussels were flown at half-staff. Türkiye is grateful to its NATO allies for their support and solidarity during this period. 168 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 169 1.5. Cooperation Processes and Current Projects 1.5.1. Cooperation Mechanisms and Initiatives Supported by Türkiye  The Partnership for Peace (PfP), launched in 1994, facilitates practical bilateral cooperation between individual partner countries from the Caucasus, Central Asia and Eastern Eu- rope and NATO on military and defence-related issues. The Partnership for Peace (PfP) Training Centre was established on June 29, 1998 within the Turkish Armed Forces in order to train the civilian and military personnel of the partner coun- tries in line with general principles of the PfP and to help the partners achieve their goals of interoperability with NATO. The PfP Training Centre provides comprehensive training at the strategic and tactical level to the staff of the Allied and Partner countries and the Mediterranean Dialogue countries.  The Euro-Atlantic Partnership Council (EAPC), a multilateral forum established in 1997, brings together NATO members and twenty Partner countries.  Seven Mediterranean countries outside the NATO are mem- bers of the Mediterranean Dialogue initiative, which was es- tablished in 1994. These countries are Algeria, Egypt, Israel, Jordan, Mauritania, Morocco and Tunisia. The beginning of 170 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES this initiative is based on the belief that European security is closely linked to the security and stability of the Mediterra- nean. As a Mediterranean country, Türkiye supports the Med- iterranean Dialogue since its establishment. Believing that Eu- ropean security is closely linked to the security and stability of the Mediterranean, Türkiye shares the Alliance’s objective that the Mediterranean Dialogue should be strengthened in areas in which NATO could provide added value.  NATO’s Istanbul Cooperation Initiative was established in June 2004 at the NATO Summit organized in Istanbul. The initiative aims to contribute to regional and global security in the long term by developing security cooperation between the Middle East countries and NATO. Bahrain, Qatar, Kuwait and the United Arab Emirates have participated up to now. Fur- thermore, Saudi Arabia and Oman are interested. The initia- tive mainly pursues a policy that is open to the participation of all Middle Eastern countries, which are opposed to terror- ism and proliferation of weapons of mass destruction. Türkiye strongly supports “Istanbul Cooperation Initiative”. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 171 1.5.2. Current Joint Projects 1.5.2.1. Military Projects NATO-funded projects costing EUR 25 million or more are listed in the table below.  Explosive Ordnance Disposal Project  Airborne Electronic Attack – AEA  Maritime Unmanned Systems – MUA  Maritime Multimission Aircraft - M3A Completed Infrastructure Activities Name of the Activity End Date Forward Position Storage Facilities 1976 Elazığ-Muş Pumping Station Construction 1980 Antalya-İzmit Dieselisation Construction 1980 Ataş Osmaniye Tank Farms 1980 Eastern Anatolia Dieselization Phase I Construction. 1985 Eastern Anatolia Dieselization Phase II Construction. 1986 3D Radar Supply and Facilities for Bartın 1986 Arifiye-Çorlu Pipeline Modernization 1986 2nd and 3rd Armies Mobile Communication Systems Electronic Division 1986 Eastern Anatolia Dieselization Phase II Construction. 1987 Batman Airport Main Operations Facility 1987 Balıkesir Airport Aircraft Shelters Construction 1987 İncirlik Airport Aircraft Shelters Construction 1987 Bandırma Airport F-16 Aircraft Facilities 1988 Saros-Çorlu Fuel Oil Pipeline Phase II Construction 1989 172 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Balıkesir Airport F-16 Aircraft Facilities 1989 Akhisar Airport Aircraft Shelters Construction 1989 Çiğli Airport Aircraft Shelters Construction 1989 Ayancık Air Defense Radars Replacement 1989 3D Radar Supply and Facilities for Anamur 1989 Balıkesir Airport F-16 Aircraft Facilities 1989 Batman Airport Aircraft Shelters Construction 1989 Merzifon Airport Aircraft Shelters Construction 1989 Diyarbakır Airport F-16 Aircraft Facilities 1989 Konya Airport Runway and Parallel Taxiway Construction 1992 Diyarbakır ARS Facilities Construction 1994 Boosting İncirlik Weapon Storage Safety System 1994 Air Command and Control System-ACCS Eskişehir ARS Project 1994 Elazığ-Diyarbakır Fuel Oil Pipeline Construction 1996 Mersin Ağalar Harbour Arsenal Port Construction 1998 Gölcük Earthquake Damage Constructions 2000 Construction of 10’’ Fuel Oil Pipeline between Antalya Tank Farm and Airport 2016 Restoration of FOB Aircraft Parking Area, Konya Airport 2019 Renovation of Golf Loop Taxiway and Parking Aprons, İncirlik Airport 2022 On-going Infrastructure Activities Renovation of Taxiways and Construction of Aircraft Parking Areas, Erhaç Airport Restoration of Main Runway, Konya Airport Aksaz Naval Base Dock, Piers and Auxiliary Facilities Gölcük Naval Base Two Submarine Piers and Dock Construction and Coastal Facilities Diyarbakır Airport Main Runway Restoration TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 173 Renewal of Western Anatolia Fuel Pipeline Pump Motor Groups Construction of Diyarbakır Airport Tanker Aircraft Parking Area Construction of Erhaç Airport Tanker Aircraft Parking Area Construction of Erzurum Airport Tanker Aircraft Parking Area Construction of Muş Airport Tanker Aircraft Parking Area Çorlu Airport Main Runway Repair 1.5.2.2. Civilian Cooperation Projects  From 2015 to the end of the NATO mission in 2021, female of- ficers have been assigned to Train, Advise, Assist Command in Kabul, Afghanistan to work as “Gender Advisor” for a pe- riod of six months. Türkiye also provided training to Afghan female police officers in Sivas.  Türkiye conducts training activities such as courses, seminars, etc. for the members of the Alliance and partner countries through the Centre of Excellence Defence Against Terrorism and Partnership for Peace Training Centre, and makes signif- icant contribution to NATO’s proper interpreting and under- standing of the region thanks to its close cultural relationship with the region as well as its historical depth.  NATO Resilience Committee (RC) serves as a high-level pol- icy and advisory body to the North Atlantic Council on civil emergency planning and disaster relief. In this framework, it coordinates the activities of its subordinate planning groups. It also oversees the activities of the Euro-Atlantic Disaster Re- sponse Coordination Centre (EADRCC).  Türkiye provides expertise and conceptual contribution to support NATO’s civilian (non-military) capabilities as part of NATO’s civil emergency planning activities.  The table below shows the Ministries, Agencies and Organi- zations that are responsible from the activities of the RC plan- ning group meetings on matters within their respective areas of responsibility. 174 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Resilience Committee (RC) Group Relevant Ministry - Institution RC/CPG: Civilian Protection Group Ministry of the Interior Disaster and Emergency Management Presidency Presidency of Migration Management Ministry of Health Directorate General of Emergency Health Services Directorate General of Public Health Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change Ministry of Foreign Affairs Ministry of National Defence Ministry of Agriculture and Forestry Secretariat General of the National Security Council Turkish Energy, Nuclear and Mineral Research Agency RC/TG: Transportation Group Ministry of Transportation and Infrastructure Ministry of Foreign Affairs Ministry of the Interior Ministry of Trade Ministry of National Defence Secretariat General of the National Security Council RC/JHG: Joint Health Planning Group Ministry of Health Ministry of Foreign Affairs Ministry of National Defence Ministry of Agriculture and Forestry Ministry of the Interior Disaster and Emergency Management Presidency Secretariat General of the National Security Council Türk Kızılay RC/FAPG: Food and Agriculture Planning Group Ministry of Agriculture and Forestry Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change Ministry of Foreign Affairs Ministry of the Interior Disaster and Emergency Management Presidency Ministry of National Defence Ministry of Health Directorate General of Public Health Ministry of Trade Secretariat General of the National Security Council RC/EPG: Energy Planning Group Ministry of Energy and Natural Resources Ministry of Foreign Affairs Ministry of Industry and Technology Ministry of National Defence Turkish General Staff Secretariat General of the National Security Council TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 175 RC/CCPG: Civilian Communication Planning Group Ministry of Transportation and Infrastructure Ministry of Industry and Technology Information and Communication Technologies Authority Ministry of Foreign Affairs Ministry of National Defence Turkish General Staff Secretariat General of the National Security Council The Scientific and Technological Research Council of Türkiye RC/EADRCC: Euro-Atlantic Disaster Response Coordination Centre Ministry of the Interior Disaster and Emergency Management Presidency Ministry of National Defence Turkish General Staff Secretariat General of the National Security Council Some Civil Capability Activities Below are some of the activities, which utilized Türkiye’s civilian capabilities and were conducted in cooperation with NATO. Pakistan Earthquake  NATO and the Euro-Atlantic Partnership Council (EAPC) coun- tries responded to the earthquake that struck Pakistan on Octo- ber 8, 2005 and provided relief.  In the earthquake, 73,000 people died, 70,000 people were in- jured and about 4 million people lost their homes.  42 EAPC countries provided assistance to Pakistan after the earthquake.  Türkiye sent a field hospital, three separate medical teams con- sisting of a total of 56 people, three ambulances, one truck and 176 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES a search and rescue team consisting of 52 people and 3 dogs along with plenty of relief sup- plies such as tents, food, medicine and blankets to Paki- stan. Two C-130 transport aircrafts were assigned to transport the materials. Türkiye’s assistance reached $115 mil- lion. With this amount of aid, Türkiye was one of the countries that provided the greatest assistance to Pakistan. Evacuation of Civilians from Libya (2011)  Following NATO’s Libya operation in 2011, the evacuation of civilians stranded in Libya was carried out by sea and land. During the evacuation from the sea, Iskenderun ship (mili- tary) and Turkish Airlines (THY) Airbus 330 (Çanakkale) air- craft were used at the first stage. Not only Turkish citizens, but also citizens of other countries who opted were evacuated. Retrograde Movement from Afghanistan (2012-2013)  The majority of ISAF elements conducted their retrograde op- erations through Trabzon Port and Trabzon Airport.  Civilian Turkish-registered ships were also used during the operation. (Ayşenaz vessel-civilian cargo ship) Japan Earthquake and Tsunami (2011)  52 tons of aid material was provided for the earthquake in Ja- pan, both individually and under the coordination of EADRCC,  Aid materials were delivered to Japan by Turkish Airlines (THY) cargo plane,  Search and rescue activities were conducted by teams. (24 peo- ple from AFAD, 1 from TAEK, and 5 from the Ministry of Health) TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 177 Aid to Ukraine as part of NATO Assistance (2015-)  Expert support within the scope of Command, Control and Communication Technologies,  Logistics and Standardization (Instruments and equipment along with expert staff)  Cyber Defence (expert staff support)  Medical rehabilitation (physicians, specialized staff, instru- ments and equipment for field hospital)  Field Hospital International Aid during the Pandemic Era (2020-2022) When the coronavirus pandemic outbroke, Türkiye provided interna- tional aid to countries such as Italy and Spain, which were the most af- fected, and then to many NATO member countries, including the USA. 1.5.3. “WeAreNATO” Communication Campaign The NATO communications campaign “WeAreNATO” aims to create awareness in the Allied countries, particularly among the youth, about NATO, its role in global security and its activities. After the first annual conference of WeAreNATO campaign hosted by the NATO Public Diplomacy Division (PDD) in NATO Headquarters on July 18-19, 2019, Türkiye joined the campaign under the coordination of the Presidency’s Directorate of Communications in September 2019. 178 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Within the scope of the campaign, a “National Campaign Plan” based on the OASIS model was developed and a promotional video shared on corporate social media accounts from Türkiye and NATO was pre- pared. Below is some of the footage from a short video that was prepared before Türkiye’s participation in the campaign telling the story of Mert Çeltek, a rescue diver working for the Turkish Navy, shared on NATO’s official twitter account with the hashtag #WeAreNATO. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 179 WeAreNATO Campaign Video A promotional video was prepared together with NATOChannel un- der the coordination of the Presidency’s Directorate of Communi- cations as part of the WeAreNATO Communication Campaign. The video was displayed at the campaign launch event in İzmir and at a panel in Adana. The video was also shared on the social media ac- counts of NATO and the Directorate of Communications. 180 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Campaign Launch Event On February 18, 2020, the “WeAreNATO” Campaign was launched in an event organized in İzmir under the coordination of the İzmir Regional Directorate of the Directorate of Communications, where a video presentation was given and a panel was held titled “68th An- niversary of Türkiye’s NATO Membership: The Powerful Member of the Strategic Alliance - Türkiye”. The panel started with the key- note speeches of Deputy Director of Communications Dr. Çağatay Özdemir and NATO Assistant Secretary General Ambassador Tacan İldem. The panel was attended by Chief of Staff for NATO Allied Land Command Major General Metin Tokel and NATO officers, and fea- tured a timeline of the 68-year NATO membership of Türkiye and its role in the Organization. Panel Program 1 On March 13, 2020, a panel titled “The 68th Anniversary of Türkiye’s NATO membership: The Powerful Member of the Strategic Alliance – Türkiye” was held at the Adana Regional Directorate of the Director- ate of Communications. In the panel moderated by Dr. Murat Yeşiltaş, Deputy Head of the Turkish Delegation to the NATO Parliamentary Assembly and Member of the TRNC Committee on Foreign Affairs Ahmet Berat Çonkar and Dr. Aylin Ünver Noi evaluated Türkiye’s 68- year NATO membership. Panel Program 2 On February 18, 2021, İzmir Regional Directorate of the Directorate of Communications held a panel where the report of the NATO Experts Group titled “NATO 2030: United for a New Era” was discussed. The panel, which started with a video message from Director of Commu- nications Prof. Fahrettin Altun, continued with presentation of Am- bassador Tacan İldem a member of NATO Experts Group and former NATO Assistant Secretary General, on the report “NATO 2030: Unit- ed for a New Era”. After valuable speakers’ contributions to the re- port, the panel was concluded. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 181 Interview Program On June 14, 2021, interviews titled “Türkiye and NATO” were held in Brussels on the sidelines of the NATO Summit. Experienced and valu- able speakers such as Amanda Paul, European Policy Centre (EPC) Türkiye and Cyprus Expert, Tacan İldem, NATO 2030 Experts Group Member and former NATO Assistant Secretary General, Ambassador Stefano Manservisi, Former Head of EU Delegation to Türkiye and Special Advisor to Paolo Gentiloni, EU Commissioner for Economy, Dr. Ian Lesser, Vice-President and Foreign Policy Director of the Ger- man Marshall Fund (GMF), and Samuel Doveri Vesterbye, Director of the European Neighborhood Council, participated to the panel dis- cussion moderated by Dr. Kılıç Buğra Kanat. 1.5.4. Türkiye’nin NATO üyeliğinin 70. Yılı Etkinlikleri Türkiye stands out as one of the allies that contributed the most to the command and force structure of the Alliance since it joined NATO in 1952. With the effect of its geopolitical position, our country has assu- med significant duties within the Alliance. To this end, cooperation 182 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES mechanisms were established jointly with NATO. As one of the largest contributors to NATO missions, operations and NATO common fund, Türkiye plays a critical role in the Alliance. In this context, on the occasion of the 70th anniversary of Türkiye’s NATO membership, various activities were carried out by the Presi- dency’s Directorate of Communications, emphasizing the role of our country in NATO. 1.5.4.1. Panel Discussion: “Changing Dynamics and Longstanding Alliance: Stronger with Türkiye for 70 Years” The Presidency’s Directorate of Communications organized the panel titled “Changing Dynamics and Longstanding Alliance: Stronger for 70 Years with Türkiye” on 17 February 2022 to mark the 70th anni- versary of Türkiye’s accession to the Alliance. Head of the Turkish Delegation to the NATO Parliamentary Assembly and AK Party Rize Deputy Osman Aşkın Bak and the members of the Turkish Group at TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 183 the NATO Parliamentary Assembly, as well as many ambassadors and foreign mission representatives, the representatives of public ins- titutions and many academics participated in the panel. In the first part of the panel, which consisted of two parts, Commander of the 3rd Corps Lieutenant General Levent Ergün and Presidency’s Director of Communications Prof. Fahrettin Altun delivered opening speeches. Following the opening speeches, the video prepared by the Directora- te of Communications for the 70th anniversary of Türkiye’s member- ship in NATO was shown. After the opening speeches, Member  of the  Presidency’s Secu- rity and Foreign Policies Council Prof. Nurşin Ateşoğlu Güney mode- rated the panel titled “Changing Dynamics and Longstanding Allian- ce: Stronger with Türkiye for 70 Years”. Speakers of the panel included Former NATO Assistant Secretary General and Retired Ambassador Tacan İldem, Haliç University Faculty Member Assoc. Prof. Aylin Ün- ver Noi and Fenerbahçe University Faculty Member Assoc. Prof. Ece Baban. The speakers made assessments on the NATO alliance, regi- onal and global developments, Türkiye’s 70 years of membership in NATO and its contributions to NATO, as well as international relati- ons on the basis of security and stability. 1.5.4.2. Türkiye Tour for Defense Correspondents and Researchers Leading defense correspondents and researchers from NATO mem- ber and partner countries (Spain, Netherlands, Austria, Italy, Sweden) were hosted in our country as part of the events to mark the 70th an- niversary of Türkiye’s NATO membership on 17-19 February 2022. The delegation members participated in the panel titled “Changing Dynamics and Longstanding Alliance: Stronger with Türkiye for 70 Years “. During the visit, the delegation visited the Turkish Aerospace Inc. (TUSAŞ) facilities in Ankara, the Presidency of Defense Industries, Atatürk’s Mausoleum (Anıtkabir), Atatürk and the War of Indepen- dence Museum, and the 3rd Corps, also known as the NATO Rapid Deployable Corps, stationed in Istanbul. have visited. 184 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Thus, the participants had the opportunity to have first-hand infor- mation about the importance of Türkiye’s NATO membership, its contributions to NATO, and its rising defense industry, to ask questi- ons to the authorities and to become better acquainted with Türkiye from various perspectives. 1.5.4.3. NATO in the 21st Century: Challenges, Partnerships and Enlargement Panel Presidency’s Directorate of Communications of the Republic of Tür- kiye organised “NATO in the 21st Century: Challenges, Partnerships and Enlargement Panel” on June 7, 2022, in Ankara. In addition to academics, ambassadors of many countries, researchers, journalists, and valuable experts in their fields participated in the panel that add- ressed NATO’s ability to improve its sphere of influence in military matters, which has undertaken numerous activities as part of its role in global security from the past to the present, to intervene effectively in crises other than military matters, to update itself by adapting to changing conditions in the face of new challenges, and the strategies to be implemented and steps to be taken within the framework of its policies for enlargement. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 185 186 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES 1.5.4.4. “The Ukraine Crisis and the Future of NATO” - Brussels In order to evaluate the effects of the Ukraine-Russia War on the re- gion and the crises caused by the war, NATO’s role in global security in the face of current threats and challenges, especially the Ukraine Crisis, NATO’s future structure and function, and Türkiye’s importan- ce for the Alliance, a panel titled “The Ukraine Crisis and the Future of NATO” was held on June 17, 2022 in Brussels, the capital of Belgi- um, by the Presidency’s Directorate of Communications. Researchers, journalists, and other valuable experts in their disciplines participa- ted in the programme. TÜRKİYE AS A NATO COUNTRY | 187 1.5.4.5. “NATO from Regional to Global: Dialogue, Enlargement and Unity” – Madrid A panel titled “NATO from Regional to Global: Dialogue, Enlargement and Unity” was held on June 28, 2022 in Madrid, the capital of Spain, by the Presidency’s Directorate of Communications. The panel add- ressed the strategies and steps to be taken within the framework of NATO’s capability and influence in this field, its ability to effectively intervene in crises other than military issues, and its policies for en- largement as an organisation that has proven itself in the military field from the past to the present. Türkiye-NATO Relations 02 190 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 191 2.1. Türkiye’s Perspective on NATO F ounded and structured on the strategies of the Cold War era’s bipolar power struggle, NATO had to undergo a restructur- ing process and encompass new missions after the end of the Cold War. Following the disintegration of the USSR in the post-Cold War period, challenges such as ethnic issues, regional conflicts, nuclear/conventional arms control and international terror- ism have determined the process of NATO’s restructuring and the ex- pansion of its missions. In this context, since 1992, NATO units have begun assuming a wide spectrum of tasks ranging from humanitar- ian aid to crisis management in a broad geography outside of NATO’s conventional areas of responsibility extending from the Balkans to the Gulf of Aden, and from Africa to Afghanistan. As a result, NATO evolved into a security organization that took an interest in global is- sues beyond serving the security of its members alone. NATO realized this transformation around the concepts of “Cooperation” and “Part- nership”, which shaped the new identity of the organization. With this transformation, NATO extended its focus beyond the Euro-Atlantic region and succeeded in establishing a comprehensive network of cooperation and partnerships with non-member states around the world, especially in the Mediterranean and the Gulf region, after the Cold War era. NATO’s new mission and transformation process led to a discord among member states on various policies as well as collaborations. U.S. President Trump’s criticisms about the defence spending of member states based on the 2006 NATO defence ministers’ decision to allocate 2% of the members’ GNP to the defence budgets as well as French President Macron’s remark that “NATO is experiencing brain T ü r k i y e - N A T O R e l a t i o n s 02 192 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES death” shows deepening of this discord on NATO’s raison d’être, mis- sion and future. While such criticisms and remarks have prompted member states to question NATO’s raison d’être, they also have led to an increase in security concerns and a declining trust in institutional mechanisms. Former German Chancellor Angela Merkel’s remarks in an election rally in Munich after the NATO Summit of 2017 was a clear manifestation of European states’ security concerns about NATO: “Europe can no longer rely on US and Britain and must fight for its own destiny. We Europeans must really take our destiny into our own hands”. Contrary to the anti-NATO rhetoric used both by the USA and Euro- pean states, Türkiye has adhered to the spirit of the founding treaty of NATO. Moreover, Türkiye has acted in accordance with the significance of political-military dialogues on issues pertaining to the security of its members, as well as NATO’s continued fundamental role in main- taining security and stability in the Euro-Atlantic geography. While it was the only Alliance member with a land border with the USSR during the Cold War era, Türkiye is also among the closest Al- TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 193 lies to the critical areas of conflict today. At this time, we are witness- ing a period in which geopolitical challenges are extremely harsh, and Türkiye’s national security is crucial for NATO’s security, partic- ularly within the context of the principle of the indivisibility of secu- rity. Türkiye’s central position in the geography extending from the Baltic Sea to the Arabian Gulf, from the Indo-Pacific region to the Af- rican axis demonstrates its leverage role consistent with the essence of NATO’s strategy document adopted at the 2022 Madrid Summit. In this sense, Türkiye’s high added value to the alliance will become even more pronounced in the second quarter of the 21st century. This is consistent with the NATO’s motto “Stronger Together.” It is an in- disputable fact that Türkiye’s security means NATO’s security. Since 1952, Türkiye has maintained the security of eastern and south- eastern borders of NATO. When the conjuncture and circumstances in the surrounding areas are considered, the heavy responsibility under- taken by Türkiye will be better understood. Türkiye is located in the centre of the Balkans and the Caucasus, which witnessed active armed conflicts in the 1990s and 2000s, Ukraine, Syria and Iraq, where ac- tive conflicts continue today, and North Africa via the Mediterranean. 194 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 195 Türkiye is a neighbour to all these regions. There are also problematic regimes in possession of ballistic missile systems and chemical weap- ons among Türkiye’s neighbours. Within this context, Türkiye’s expectation from its Allies is that they will act in line with the spirit of Alliance based on the fundamental principle of “indivisibility of security”. For instance, Türkiye’s need for air defence, due the threat posed by Scud missiles in the hands of Sad- dam regime during the Gulf War I was not properly assessed by some of the Allies. Türkiye asked for assistance on this matter from its Allies for three times, namely in 1991 due to Gulf War I, in 2003 due to Iraq Operation and in 2012 due to the downing of a Turkish aircraft by Damascus re- gime. Several Allies showed solidarity under NATO, deploying their Pa- triot and SAMP/T systems in Türkiye for these three requests. However, when the civil war in Syria escalated and Türkiye had border violation problems with Russia, withdrawal of some Patriot batteries on several occasions resulted in a serious security gap for Türkiye, an indispen- sible member of the Alliance. 196 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 197 2.2. Türkiye’s Expectations from NATO As previously stated, Türkiye’s contribution to the Alliance has re- mained in conformity with the spirit of the alliance agreement since 1952. As a member state, Türkiye has a natural right to expect the Alli- ance to carefully consider its policies and demands in light of Türkiye’s security concerns. In fact, it is certain that the failure of some alliance members to evaluate Türkiye’s steps towards the construction of its na- tional security would result in a security gap throughout the entirety of NATO. NATO’s strength stems from unity and solidarity among allies. This spirit of solidarity has persisted since the founding of NATO. Türkiye has been one of the most active allies of the Alliance over the past sev- en decades of cooperation. Türkiye, one of the top five contributors to NATO operations, merits the designation of a permanently reliable ally in the Alliance, compared to the removal of some member states from the military wing of NATO due to political preferences arising from pe- riodic impacts, as witnessed in the past. NATO faces a long and difficult path ahead to maintain and increase its power, respond to new threats, and serve peace and stability. On this path, close cooperation among allies is required more than ever. NATO has made significant contributions to peace and stability in world pol- itics since its establishment, and it depends on NATO’s ability to in- crease solidarity and harmony within the Alliance by taking into ac- count member states’ security concerns in a way befitting the alliance for NATO to be able to continue this mission in the future. Therefore, Türkiye desires that NATO support its allies against the threat of terror- ism by adopting a unified definition of terrorism. Türkiye is aware of the importance of NATO-EU cooperation to meet current and future challenges. It is the most natural right to expect this cooperation to be carried out in accordance with the “Agreed Frame- work” adopted in 2003 and to expect non-EU Allies to take part in EU initiatives. 198 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Türkiye believes that undermining NATO’s essential role in transatlan- tic security is unthinkable. Türkiye contributes significantly to NATO and will continue to do so. Türkiye’s contribution to NATO’s strength is evident, and it should be equally evident that Türkiye’s issues are viewed as NATO’s issues. Terrorism is one of the two primary threats that Türkiye believes NATO confronts, and all allies should be able to unite in the fight against ter- rorism. This is the outcome of not only the desire for the states system to act collectively against a crime against humanity, but also the necessity of partnership as a trusted member of NATO for the past seven decades. Türkiye will surely do its utmost to fulfil its responsibilities for NATO from now on. When the need arises, it will not refrain from taking the necessary responsibility and continue to show a maximum effort to ensure that the Spirit of Alliance is not damaged. Nonetheless, as re- sponsibility in the alliance cannot be defined exclusively by Türkiye’s unilateral role, it is Türkiye’s most natural right to expect all Allies to exhibit the same sense of responsibility. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 199 2.3. Türkiye’s Stance on Sweden’s Membership Application Türkiye has historically supported the enlargement of NATO and its open-door policy. Throughout the enlargement process, Türkiye has adhered to the open-door policy by providing unwavering support to countries seeking NATO membership. Moreover, it was mindful of not causing damage to NATO’s organisational identity or intra-organisa- tional harmony, and it prioritised the fact that NATO is a political-mili- tary Alliance based on Allied solidarity. The Russian Federation’s attack on Ukraine in 2022 has also increased the likelihood of hot conflicts in the northern regions of the European continent. The NATO membership application of Sweden, which has significant security concerns, is also being assessed in this context. Türkiye adheres to the principled stance it has maintained during pre- vious enlargements. Expecting Sweden to act in line with the spirit of the Alliance, as in previous cases, is an extremely common approach. 200 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES It is a legitimate expectation of both the organisation and its existing members that countries seeking to join NATO, a collective security or- ganisation, demonstrate sensitivity to the security concerns of each member of the organisation. It is an indispensable responsibility for a candidate country to collaborate with existing members, particularly on issues such as terrorism and counter-terrorism, which have signifi- cantly challenged the international system and the national security of states in recent years. Terrorism is a crime against humanity, and com- bating terrorism is a universal and moral obligation. In accordance with Article 5 of the founding treaty of NATO, Türkiye has the natural right to expect that countries to which it has pledged its support in the event of a potential war will not support terrorist organisations that target it and its citizens. This is what the spirit of the Alliance calls for. In light of this, Sweden’s close ties with the terrorist organisation PKK and its offshoots, the PYD/YPG, and the activities they organise in this context are unsettling. Under the current circumstances, it is impossi- ble for Türkiye to explain to the Turkish people how and why it will form a military alliance with a country that provides a safe haven to PKK offshoots and FETO, which attempted a coup in Türkiye and mur- dered many innocents. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 201 Therefore, Sweden is expected to provide guarantees under the collec- tive security principle of NATO. Türkiye wants Sweden to take concrete and permanent steps to prevent the activities of terrorist organisations that endanger Turkish citizens and threaten Türkiye’s security. The ex- tradition of terrorists to Türkiye and the prevention of terrorist organ- isations from operating in the country in question (as the Turkish po- litical leadership has explained repeatedly for the process of approving this country’s NATO membership by Türkiye in accordance with do- mestic law) are the sine qua non. Based on our key arguments that the fight against terrorism can only be successful with a holistic and comprehensive strategy and that there should be no distinction between terrorist organisations, we are reso- lutely continuing our diplomatic initiatives to prevent the activities of terrorist organisations and their offshoots that our country is fighting, particularly the PKK, PYD/YPG, FETO, DHKP/C and DAESH. The pre- vention of terrorist organisations’ propaganda, financing, and recruit- ment activities by abusing rights and liberties calls for an approach that is devoid of double standards. 202 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES In fact, following the quadripartite meeting held in Madrid, Spain, on June 28, 2022, as part of the NATO Summit, and attended by our Presi- dent Recep Tayyip Erdoğan, President Niinistö of Finland, Prime Min- ister Andersson of Sweden, and NATO Secretary General Stoltenberg, a trilateral Memorandum was signed between Türkiye, Sweden, and Fin- land outlining our country’s legitimate expectations from Sweden and Finland in the fight against terrorism during their NATO membership processes. With the memorandum in question, Sweden reaffirmed that the PKK was a terrorist organisation, pledged that it would not provide support to organisations identified as the PYD/YPG and FETO in Tür- kiye, and confirmed that there was no national arms embargo between the three countries. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 203 The negotiations with Sweden will continue to be conducted in accor- dance with the principles of the Alliance and our country’s approaches in the fight against terrorism. Türkiye, which is committed to continu- ing negotiations with Sweden in good faith, has a red line, particular- ly in the fight against terrorism. Sweden’s concrete steps in this regard will directly influence the trajectory of this process. Sweden’s steps in the coming days will determine the course and pace of this endeavour. Sweden’s anti-terrorism law, which aims to criminalise membership in terrorist organisations, went into effect on June 1, 2023. The law is an important step towards the country’s NATO membership and is wel- comed by Türkiye. The first meeting of the Permanent Joint Mechanism established in ac- cordance with the Trilateral Memorandum, involving delegations from Türkiye, Finland, Sweden, and NATO, was held in Helsinki on August 26, 2022; the second in Stockholm on November 25, 2022; and the third at NATO headquarters in Brussels on March 9, 2023. As a latest development, the fourth meeting of the Permanent Joint Mechanism, established in accordance with the Trilateral Memoran- dum, involving delegations from Türkiye, Finland, Sweden and NATO, was held in Ankara on 14 June 2023. At the meeting, steps taken by 204 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES Sweden in the context of the commitments in the Trilateral Memoran- dum were discussed. The reflections of the measures taken in the fight against terrorism, especially the new legislation that came into force on 1 June 2023 in Sweden, on the activities of terrorist organizations in the country were consulted on the basis of concrete examples. In this con- text, the level of progress made in realizing the commitments record- ed in the Trilateral Memorandum was discussed. Participants empha- sized the importance of the Permanent Joint Mechanism and agreed to continue working on the next concrete steps. While this positive picture continues, the act of burning our holy book, the Holy Quran, on 28 June 2023, within the scope of “so-called free- dom of expression”, has once again shown how rightful our country is in its cautious approach to the issue. It has become clear that the biggest obstacle in front of Sweden in NATO membership is the support it gives to terrorist organizations. Within the framework of the latest develop- ments, it is thought that it is not possible for the Turkish public to ap- prove Sweden’s NATO membership. TRILATERAL MEMORANDUM 1. Today the representatives of Türkiye, Finland and Sweden, under the auspices of the NATO Secretary General, have agreed the following. 2. NATO is an Alliance based on the principles of collective de- fence and the indivisibility of security, as well as on common values. Türkiye, Finland and Sweden affirm their adherence to the principles and values enshrined in the Washington Treaty. 3. One of the key elements of the Alliance is unwavering soli- darity and cooperation in the fight against terrorism, in all its forms and manifestations, which constitutes a direct threat to the national security of Allies as well as to international peace and security. 4. As prospective NATO Allies, Finland and Sweden extend their full support to Türkiye against threats to its national security. To that effect, Finland and Sweden will not provide support to YPG/PYD, and the organisation described as FETO in Türkiye. Türkiye also extends its full support to Finland and Sweden against threats to their national security. Finland and Sweden reject and condemn terrorism in all its forms and manifestations, in the strongest terms. Finland and Sweden unambiguously condemn all terrorist organisations perpetrat- ing attacks against Türkiye, and express their deepest solidar- ity with Türkiye and the families of the victims. 5. Finland and Sweden confirm that the PKK is a proscribed terrorist organisation. Finland and Sweden commit to prevent activities of the PKK and all other terrorist organisations and their extensions, as well as activities by individuals in affiliat- ed and inspired groups or networks linked to these terrorist organisations. Türkiye, Finland and Sweden have agreed to step up cooperation to prevent the activities of these terrorist groups. Finland and Sweden reject the goals of these terrorist organisations. 6. Further to this, Finland refers to several recent amendments of its Criminal Code by which new acts have been enacted as punishable terrorist crimes. The latest amendments entered into force on 1 January 2022, by which the scope of participa- tion in the activity of a terrorist group has been widened. At the same time, public incitement related to terrorist offenses was criminalised as a separate offense. Sweden confirms that a new, tougher, Terrorist Offenses Act enters into force on 1 July, and that the government is preparing further tightening of counter-terrorism legislation. 7. Türkiye, Finland and Sweden confirm that now there are no national arms embargoes in place between them. Sweden is changing its national regulatory framework for arms exports in relation to NATO Allies. In future, defence exports from Fin- land and Sweden will be conducted in line with Alliance soli- darity and in accordance with the letter and spirit of article 3 of the Washington Treaty. 8. Today, Türkiye, Finland and Sweden commit to the follow- ing concrete steps: • Establish a joint, structured dialogue and coopera- tion mechanism at all levels of government, includ- ing between law enforcement and intelligence agen- cies, to enhance cooperation on counter-terrorism, organised crime, and other common challenges as they so decide. • Finland and Sweden will conduct the fight against terrorism with determination, resolve, and in accor- dance with the provisions of the relevant NATO doc- uments and policies, and will take all required steps to tighten further domestic legislation to this end. • Finland and Sweden will address Türkiye’s pend- ing deportation or extradition requests of terror suspects expeditiously and thoroughly, taking into account information, evidence and intelligence pro- vided by Türkiye, and establish necessary bilateral legal frameworks to facilitate extradition and securi- ty cooperation with Türkiye, in accordance with the European Convention on Extradition. • Finland and Sweden will investigate and interdict any financing and recruitment activities of the PKK and all other terrorist organisations and their ex- tensions, as well affiliates or inspired groups or net- works as outlined in paragraph 5. • Türkiye, Finland and Sweden commit to fight disin- formation, and prevent their domestic laws from be- ing abused for the benefit or promotion of terrorist organisations, including through activities that in- cite violence against Türkiye. • Finland and Sweden will ensure that their respective national regulatory frameworks for arms exports enable new commitments to Allies and reflects their status as NATO members. • Finland and Sweden commit to support the fullest possible involvement of Türkiye and other non-EU Allies in the existing and prospective initiatives of the European Union’s Common Security and De- fence Policy, including Türkiye’s participation in the PESCO Project on Military Mobility. 9. For the implementation of these steps, Türkiye, Finland and Sweden will establish a Permanent Joint Mechanism, with the participation of experts from the Ministries of Foreign Affairs, Interior, and Justice, as well as Intelligence Services and Se- curity Institutions. The Permanent Joint Mechanism will be open for others to join. 10. Türkiye confirms its long-standing support for NATO’s Open Door policy, and agrees to support at the 2022 Madrid Summit the invitation of Finland and Sweden to become mem- bers of NATO. His Excellency Mr Mevlüt Çavuşoğlu Minister of Foreign Affairs of the Republic of Türkiye Ankara His Excellency Mr Pekka Haavisto Minister for Foreign Affairs of the Republic of Finland Helsinki Her Excellency Ms Ann Linde Minister for Foreign Affairs of the Kingdom of Sweden Stockholm Madrid, 28 June 2022 210 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: LORIENT-LE JOUR RELEASE DATE: 30 MAY 2023 A recent pro-PKK stunt in Sweden irritates Türkiye. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 211 PUBLICATION: DAGSAVISEN RELEASE DATE: 4 JUNE 2023 Demonstration against NATO membership in Stockholm 212 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: DAILY SABAH RELEASE DATE: 5 JUNE 2023 Supporters of the PKK terrorist group and its Syrian wing, YPG, held a new demonstration in Sweden on Sunday targeting President Recep Tayyip Erdoğan as NATO Secretary General Jens Stoltenberg pledged Stockholm has taken measures against terrorism. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 213 PUBLICATION: THE GUARDIAN RELEASE DATE: 21 JANUARY 2023 Türkiye condemns the burning of the Qur’an during a far-right protest in Sweden. The Danish far-right politician Rasmus Paludan, who also has Swedish citizenship and staged the event, gave an hour-long speech against Islam and immigration before setting fire to a copy of the Qur’an. 214 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: THE BRUSSELS TIMES RELEASE DATE: 29 JUNE 2022 Sweden and Finland agree with Türkiye on anti- terrorism cooperation to join NATO. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 215 PUBLICATION: EURONEWS RELEASE DATE: 28 JUNE 2022 Following a few hours of negotiations, the three countries’ Ministers of Foreign Affairs– Mevlüt Çavuşoğlu of Türkiye, Pekka Haavisto of Finland, and Ann Linde of Sweden signed an agreement to lift Türkiye’s veto over the said Scandinavian countries’ bid to join NATO. 216 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: THE TIMES OF ISRAEL RELEASE DATE: 4 JULY 2023 Türkiye’s Minister of Foreign Affairs Hakan Fidan stated on Tuesday that Swedish authorities’ failure to prevent Qur’an-burning protests in the country is raising security concerns and calls into question Sweden’s credentials for possible NATO membership. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 217 PUBLICATION: WELT RELEASE DATE: 28 JUNE 2023 Authorities in Sweden outlawed the burning of the Qur’an following violent rioting. However, the ban was removed by the court. For the first time, a copy of the Qur’an has been set ablaze again on a particularly sensitive day and location. 218 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: TAGESSPIEGEL RELEASE DATE: 28 JUNE 2023 “Barbaric and Terrible”... Recent Qur’an-Burning Incident Casts Sweden’s NATO Membership in Doubt TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 219 PUBLICATION: REUTERS RELEASE DATE: 29 JUNE 2023 After Swedish police authorised a protest, a demonstrator tore and burned a copy of the Qur’an outside Stockholm’s Central Mosque on Wednesday. 220 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: ZDF RELEASE DATE: 4 JULY 2023 The Turkish government has expressed security concerns over the burning of the Qur’an in Sweden, which has been linked to the country’s anticipated NATO membership. Foreign Minister Hakan Fidan stated on Tuesday that Sweden’s security system is incapable of preventing provocations. TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 221 PUBLICATION: ABC INTERNACIONAL RELEASE DATE: 25 MAY 2022 Sweden pledges not to support terrorist organisations to avoid Türkiye’s veto over its NATO membership. 222 | TÜRKİYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES PUBLICATION: AFTONBLADET RELEASE DATE: 23 JUNE 2022 Erdoğan reiterates his demands of Sweden. As a member of NATO, Türkiye maintains its position against Sweden and Finland unless both nations take ‘real measures.’ TÜRKİYE-NATO RELATIONS | 223 PUBLICATION: POLITIKA RELEASE DATE: 16 NOVEMBER 2022 The constitutional amendment makes it possible to “limit freedom of association when it comes to associations that engage in or support terrorism.” Only the country’s Left Party expressed opposition to the change. The new legislation set to take effect on January 1 will make it easier to prosecute members of the Kurdistan Workers’ Party (PKK), whom Sweden and the EU consider terrorists. TÜRKIYE’S NATO MEMBERSHIP: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES