sos
yal
meD
ya
SOSYAL 
MEDYA
KULLANIM
KILAVUZU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
01
İçindekiler
004 
SOSYAL MEDYA
006 
SOSYAL MEDYANIN KISA TARIHI
006 
ènWeUneWLn èFadı
016  
:oUld :Lde :eE
018  
ènWeUneWLn èlNleUL 
0  
:eE  1edLU"
 
7¾UNLyeȠde :eE 
028 
SOSYAL MEDYA 
 
Sosyal Medyanın KUonoloMLsL 
 
Sosyal Medyanın ˜zellLNleUL 
 
Sosyal Medyada %ulunan $Ý 7¾UleUL 
 
K¾Uesel Sosyal Medyaya *enel %aNıč 
 
5aNamlaUla 7¾UNLyeȠde ènWeUneW ve 
 
Sosyal Medya Kullanımı 
 
Sosyal Medyanın KonvansLyonel Medyadan )aUNlaUı 
 
Sosyal Medyanın $vanWaMlaUı ve 'ezavanWaMlaUı
 
Sosyal Medyada 1eleUe 'LNNaW (dLlmelL" 
 
Sosyal Medyada KullanıFı 3UoˉlleUL 
 
%ačaUılı %LU KullanıFı 3UoˉlL 1asıl 2lučWuUuluU" 
 
Sosyal Medya Kullanım ˜neULleUL 
 
Sosyal Medya +esaEının *¾venlLÝL 
 
Sosyal Medyada 9eUL *¾venlLÝL 
 
Sosyal Medya 2NuUyazaUlıÝı SM2 ve ˜nemL 
 
Sosyal Medyada ,UN©ılıN 1eIUeW ve ˜WeNL S¸ylemL 
 
KULz 2UWamında Sosyal Medyanın Kullanımı ve  
 
 
'ezenIoUmasyonla M¾Fadele 
 
Sosyal Medya ve $lJı <¸neWLmL 
 
Sosyal Medya %aÝımlılıÝı
 
Sosyal Medya +uNuNu 
 
Sosyal Medya MeFUalaUının Kullanım S¸zlečmeleUL
138 
TEMEL SOSYAL MEDYA TERIMLERI SÖZLÜĞÜ


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
02
Sunuş
+ayaWlaUımızı devasa ELU ELlJL aÝının L©Lnde s¾Ud¾U¾yoUuz 'LMLWal oUWamda 
NuUulan F¾mleleULn yaSılan WLFaUeWLn olučWuUulmaya ©alıčılan alJının ve 
nLKayeWLnde NuUulmaN LsWenen KeJemonyanın KaNLm olduÝu ELU s¾UeFL 
yačıyoUuz Mesele ©oN a©ıN èleWLčLm aUa©laUı JelLčWLN©e LleWLčLm NuUmaN 
zaKmeWsLz ELU Kale JeldLN©e ve Euna dayalı WeNnoloMLleU LleUledLN©e LnsanoÝlu 
daKa ¸nFe Kayal ELle edLlemeyen ELU WeFU¾EeyL yačayaUaN ¸ÝUenmeye Eačladı 
˜ylesLne Kızlı LleUlLyoU NL KeU čey dLMLWallečme Nonusu sadeFe LleWLčLmLn ELU 
SaU©ası olmuyoU WLFaUeWLn sLyaseWLn eÝLWLmLn N¾lW¾U ve sanaWın da ELU aUaFı 
KalLne JelLyoU 'olayısıyla LnWeUneWe dayalı olan KeU čeyLn ELzLm ELU SaU©amız 
KalLne JeldLÝLnL ©oÝu zaman da ELzL čeNLllendLUen ELU J¾Fe d¸n¾čW¾Ý¾n¾ 
J¸U¾yoUuz
*¾n¾m¾zde yaNlačıN  mLlyaU Lnsanın ya da EačNa ELU deyLčle d¾nya 
n¾Iusunun yaUısından Iazlasının LnWeUneWe eULčLmL olduÝu d¾č¾n¾l¾yoU 
'eÝLčLmleUL EelLUleyen LnsanlaUın ve devleWleULn JeleFeÝLnL čeNLllendLUen 
E¸ylesLne J¾©l¾ ELU IaNW¸U WaULKLn KL©ELU d¸nemLnde vaU olmamıčWı %¸ylesLne 
muazzam ELU J¾F¾n doÝUu Nullanılması doÝUu aUa©laU ¾UeWmesL ve Eunun 
sonuFunda da LnsanlıN L©Ln Iayda ¾UeWen ELU aUaFa evULlmesL NučNusuz ©oN 
¸nemlLdLU =LUa J¾ndelLN KayaWın ELU SaU©ası olan LnWeUneW ve ona EaÝlı JelLčen 
yenL sosyal medya aUa©laUı sadeFe NendL KalLnde vaWandačlaUın deÝLl aynı 
zamanda devleWleULn NuUum ve NuUulučlaUın lLdeUleULnLn de vazJe©Llmez ELU 
SaU©ası KalLne JelmLč duUumda Sosyal medya meFUalaUının ©ečLWlLlLÝL ve 
d¾nyadaNL KeUNese muWlaNa ulačaELlen IaUNlı meFUalaUın vaUlıÝı Eu Nonuyu 
daKa da ¸nemlL NılıyoU NučNusuz 
9azJe©Llmez ELU SaU©amız olan sosyal medya aUa©laUının NLčLlLÝLmLzLn yačam 
EL©LmLmLzLn aLleleULmLz Lle olan LlLčNLleULmLzLn ve devleW y¸neWLmleULnLn 
EelLUlenmesLnde eWNLlL aUa©laU KalLne JelmesL aynı zamanda KayaWL ELU ULsNL 
de EeUaEeULnde JeWLULyoU +eU J¾n KeU saaW KeU daNLNa ve KeU sanLye yenL ELU 
ELlJLnLn oUWaya d¸N¾lmesL vaU olan ELlJLnLn yenLden ¾UeWLlmesL olučan Eu 
ȢE¾y¾N veULȣnLn ELJ daWa LyL veya N¸W¾ nLyeWlL yaNlačımlaUFa Nullanılması Eu 
meFUalaUın nasıl doÝUu NullanılaELleFeÝL JLEL ELU soUuyu oUWaya ©ıNaUıyoU 
SoUulaU ELlLndLN $FaEa dLMLWallečme s¾UeFL ve onun ¾U¾nleUL olan sosyal medya 
meFUalaUını doÝUu NullanaELlLyoU muyuz" %Lz mL sosyal medyayı NullanıyoUuz 
yoNsa o mu ELzL čeNLllendLULyoU" Se©WLNleULmLz JeU©eNWen ELzLm WeUFLKleULmLz 
mL" Sosyal medyanın aLleden EačlayaUaN W¾m WoSlumsal LlLčNLleUL LyL ELU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
03
PROF. DR. FAHRETTIN ALTUN
TÜRKIYE CUMHURIYETI ILETIŞIM BAŞKANI
—
čeNLlde eWNLlemesL m¾mN¾n m¾" 3eNL doÝUu Nullanım Wam olaUaN nedLU" %u 
Nonuda evUensel deÝeUleU ¾UeWmeN SUaWLN yasal ©eU©eveleU oUWaya NoymaN 
©¸z¾m olaELlLU mL" <alan ve yanlıč ELlJL ¾UeWLmLnL duUduUmaN alJı olučWuUmaya 
©alıčanlaUa NaUčı m¾Fadele eWmeN zLKLnleULmLze savač a©an NesLmleULn 
saldıUılaUından Na©ınmaN N¾lW¾Uden N¾lW¾Ue deÝLčen eWLN ve aKlaNL noUmlaU Lle 
evUensel NLmL LnsanL deÝeUleULn sosyal medya meFUalaUında da NaEul J¸UmesLnL 
saÝlamaN ©oN mu zoU"
7¾UNLye &umKuULyeWL &umKuUEačNanımız 5eFeS 7ayyLS (UdoÝan lLdeUlLÝLnde 
uzun zamandıU sLyaseWWen medyaya dLSlomasLden N¾Uesel ve ulusal ELU©oN 
alanda KaNLNaWLn doÝUunun aKlaNL ve eWLN olanın m¾FadelesLnL veUmeNWedLU 
K¾Uesel alJı meUNezleUL WaUaIından ¾UeWLlen manLS¾laWLI ELlJLnLn ve SUovoNaWLI 
sLyaseWLn NaUčısında duUan ELU ¾lNe Nonumundayız EuJ¾n %LlJLnLn ve alJının KeU 
J¾n yenLden ¾UeWLldLÝL sosyal medya meFUalaUı LčWe Wam da Eu nedenle KaNLNaW 
meUNezlL yenLden ele alınmalıdıU %LU©oN manada evUensel LnsanL deÝeUleUL 
samLmLyeWle savunan ve Eunun L©Ln UeIoUm ¸neUen 7¾UNLye Eu alana ¸nF¾l¾N 
eWmeye WalLSWLU K¾Uesel ečLWsLzlLN ve adaleWsLzlLNleUe NaUčı veULlen m¾Fadele 
EuJ¾n zLKLnleUde ve dLMLWal oUWamlaU Lle sosyal medya meFUalaUındadıU 7¾UNLye 
dLMLWallečen d¾nyada ve sosyal medyada KaNLNaWLn savunuFuluÝunu yaSmaya 
KazıUdıU 
èleWLčLm %ačNanlıÝı olaUaN KazıUladıÝımız Eu NLWaS Lle KedeˉmLz ¸nFelLNle 
LnWeUneWL ve sosyal medya meFUalaUını Wam anlamıyla WaULKsel SeUsSeNWLˉnden 
WeNnLN ¸zellLNleULne NadaU doÝUu anlamaNWıU Ȣ'oÝUu NullanmaN L©Ln WanımaN 
JeUeNLUȣ LlNesLyle sosyal medyanın KeU y¸n¾n¾ ele alan ¸neULleU sunan olası 
avanWaM ve dezavanWaMlaUını oUWaya Noyan Lnsan LlLčNLleUL ¾zeULndeNL eWNLleULnL 
LnFeleyen d¾nyada Eu alanla LlJLlL ¸nemlL aUačWıUmalaUa aWıˊaU yaSan KesaS 
J¾venlLÝL NonulaUından ıUN©ılıN neIUeW s¸ylemL ve eWLN deÝeUleUe NadaU ELU©oN 
Nonuda meUaN eWWLNleULnLzL Eulmanızı ¾mLW eWWLÝLmLz ELU ©alıčma KazıUladıN 
Ȣ+aNLNaW ¸WesLȣ SosWWUuWK olaUaN adlandıUılan Eu d¸nemde èleWLčLm %ačNanlıÝı 
olaUaN WemLz ELlJL WemLz sosyal medya ve WemLz LleWLčLm L©Ln N¾Uesel ve ulusal 
©eU©evede ©alıčmalaU yaSma KedeˉmLze KeSLnLzL oUWaN eWmeN LsWeULz <ačasın 
KaNLNaW


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
04
“Dürüst olun, 
sıcak olun, 
gerçek olun ve 
sosyal medyada 
kendinizi 
başkalarının 
yerine koyun.”
Kim Garst, Boom CEO'su 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
05
Sosyal Medya
<enL WeNnoloMLleU EeUaEeULnde yenL alıčNanlıNlaU ve LlLčNL 
EL©LmleULnL JeWLUmeNWedLU Sosyal medya ve LnWeUneW 
WeNnoloMLsLnLn LmN¤nlaUını NullanaUaN JelLčWLUdLÝLmLz dLÝeU 
yenL LleWLčLm EL©LmleULnLn KayaWımızda NaSladıÝı yeU KeU 
Je©en J¾n aUWmaNWadıU 
'evleWleU čLUNeWleU sLyasL SaUWLleU UesmL veya ¸zel NuUum 
ve NuUulučlaU sLvLl WoSlum ¸UJ¾WleUL yayJınlačan sosyal 
medya Nullanımından nasıl IaydalanaELleFeNleULnL 
EelLUlemeNWedLUleU %unun yanında sosyal medya 
Nullanımının KuNuNL ve LdaUL sınıUlaUı da EelLUJLnlečmeNWedLU 
˜zellLNle &umKuUEačNanlıÝı +¾N¾meW SLsWemL Lle ELUlLNWe 
NuUulan èleWLčLm %ačNanlıÝı Nonuyu yaNından WaNLS eWmeNWe 
dLnamLN ELU anlayıčla olučan LKWLya©laUa FevaS veUmeN L©Ln 
¾zeULne d¾čen soUumluluÝu yeULne JeWLUmeNWedLU 
%LUeysel NullanıFılaUın sosyal medyanın sunduÝu LmN¤nlaU 
ve sosyal medya Nullanımının EeUaEeULnde JeWLUdLÝL 
soUumluluNlaU Nonusunda daKa Iazla ELlJLlendLULlmesL 
LKWLyaFı da oUWadadıU èleWLčLm %ačNanlıÝı Eu LKWLyaFa FevaS 
veUmeN L©Ln ELU dLzL ©alıčma y¾U¾WmeNWedLU ‰alıčmalaUımızın 
JeldLÝL noNWada WoSlumu eWNLlL sosyal medya Nullanımı 
sosyal medya Nullanımının avanWaMlaUı ve sosyal medya 
Nullanımının eWLN ©eU©evesL NonulaUında ELlJLlendLUeFeN olan 
ȢSosyal Medya Kullanım Kılavuzuȣ LsLmlL ©alıčmayı Namuoyu 
Lle Saylačmanın muWluluÝu L©eULsLndeyLz


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
06
Sosyal Medyanın Kısa Tarihi
Internetin Icadı
ènWeUneW d¾nyadaNL ©ečLWlL ELlJLsayaU aÝlaUının 
ELUELULne EaÝlanmasına LzLn veUeUeN LleWLčLm ve WLFaUeW 
y¸nWemleULnde devULm yaUaWan ©evULmL©L ELU sLsWem 
mLmaULsLdLU *e©mLčWe ȢaÝlaU aÝıȣ neWZoUN oI neWZoUNs 
olaUaN adlandıUılan LnWeUneW Ƞda $meULNa %LUlečLN 
'evleWleULȠnde oUWaya ©ıNmıč anFaN ȠleULn sonuna 
NadaU NLčLsel Nullanımı yayJınlačmamıčWıU *¾n¾m¾zde Lse 
yaNlačıN  mLlyaU Lnsanın veya EačNa ELU deyLčle d¾nya 
n¾Iusunun yaUısından Iazlasının LnWeUneWe eULčLmL olduÝu 
WaKmLn edLlmeNWedLU
 yılında Nullanılmaya Eačlayan ènJLlLzFe LnWeUneW 
NelLmesL ȢNendL aUalaUında EaÝlanWılı aÝlaUȣ anlamına 
Jelen ,nWeUFonneFWed 1eWZoUNs WeULmLnLn NısalWmasıdıU 
,nWeU ¸n eNL ènJLlLzFeȠde aUasında ve NaUčılıNlı anlamlaUına 
JelLU 1eW NelLmesL Lse aÝ anlamına JelLU =aman zaman 
LnWeUneW NelLmesL yeULne Nullanılan ȢZZZȣ KaUI JUuEu 
Lse :oUld :Lde :eE '¾nya ‰aSında $Ý s¸zF¾NleULnLn 
NısalWmasıdıU ve aslında LnWeUneW WeULmLnL WeN Eačına 
NaUčılamaz
7aULKWe LlN oUWaya ©ıNa ELlJLsayaU aÝlaUı S$%(5 ELU 
Kavayolu UezeUvasyon sLsWemL ve $872',1 , ELU 
savunma NomuWa ve NonWUol sLsWemL JLEL asNeUL ama©lı 
sLsWemleUdL +em ȠleULn sonlaUında Kem de ȠlaUın 
Eačında WasaUlandı ve Nullanıldı Ƞlı yıllaUın 
EačlaUında ELlJLsayaU ¾UeWLFLleUL WLFaUL ¾U¾nleUde yaUı 
LleWNen WeNnoloMLsLnL Nullanmaya EačlamıčlaUdı ve Kem 
JeleneNsel yıÝın Lčleme sLsWemleUL Kem de ELUden Iazla 
NullanıFının ©evULmL©L olaUaN eULčeELleFeÝL alWyaSılaU 
WeNnoloMLN olaUaN JelLčmLč ELU©oN E¾y¾N čLUNeWWe mevFuWWu 
=aman Saylačma sLsWemleUL ELU ELlJLsayaUın NaynaNlaUının 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
07
Geçmişte “ağlar ağı”  
(network of networks) olarak 
adlandırılan İnternet, 1969’da Amerika 
Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkmış, 
ancak 1980’lerin sonuna kadar kişisel 
kullanımı yaygınlaşmamıştır.
*¾n¾m¾zde yaNlačıN
3,82 MİLYAR
Lnsanın veya EačNa ELU deyLčle 
d¾nya n¾Iusunun yaUısından 
Iazlasının LnWeUneWe eULčLmL 
olduÝu WaKmLn edLlmeNWedLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
08
ELUden Iazla NullanıFıyla Kızlı ELU čeNLlde Saylačılmasını 
saÝlayaUaN NullanıFılaUın NuyUuÝunda Kızlı ELU čeNLlde 
dolačmasını saÝlamıč ve sLsWeme Ȣečzamanlıȣ eULčen 
ELU©oN NLčLnLn vaUlıÝına UaÝmen ELlJLsayaU KeU NullanıFının 
J¸UevleULne ¸zel olaUaN adanmıč J¸U¾nmesLnL saÝlamıčWı 
%u devULmsel WeNnoloML KeU KanJL ELU ELlJLsayaUın veUL 
NaynaNlaUını Jenel ELU aÝ ¾zeULnde Saylačma ˉNULne yol 
a©mıčWı $na ELlJLsayaUdan dLÝeU ELlJLsayaUla eWNLlečLmleU 
¸zel NaynaNlaUa eULčLm s¾SeU ELlJLsayaUlaU ve yıÝın 
deSolama sLsWemleUL JLEL ve uzaNWaNL NullanıFılaU 
WaUaIından EačNa ELU yeUde Eulunan zaman Saylačım 
sLsWemleULnLn J¾n¾m¾zdeNL LčleWLm sLsWemleULnLn ¸nF¾l 
IoUmlaUının KesaSlama J¾©leULne eWNLlečLmlL eULčLmL 
¾zeULne WeNnoloMLleU JelLčWLULlmLčWLU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
09
%u ˉNLUleU LlN olaUaN  (NLm Ƞda ana ELlJLsayaUdan 
EačNa ELU ELlJLsayaUa aÝ EaÝlanWısını NuUan $53$1(7ȠWe 
JeU©eNlečWLULlmLčWL $%' Savunma %aNanlıÝıȠnın *elLčmLč 
$UačWıUma 3UoMeleUL $Mansı $53$ WaUaIından olučWuUulan 
Eu sLsWem LlN Jenel ama©lı ELlJLsayaU aÝlaUından ELULydL 
+¾N¾meWLn desWeNledLÝL aUačWıUma alanlaUında ¸zellLNle 
$%'ȠdeNL ¾nLveUsLWeleUde zaman Saylačımlı ELlJLsayaUlaU 
Eu WeNnoloML sayesLnde ELUELULne EaÝlandı ve Nısa s¾Ue 
sonUa $%'ȠdeNL ELlJLsayaU ELlLmL aUačWıUma WoSluluNlaUı 
L©Ln NULWLN ELU LmNanlaU dLzLsLne NavučWu Kısa mesaM 
J¸ndeUmeN L©Ln EasLW SosWa aNWaUım SUoWoNol¾ JenellLNle 
eSosWa olaUaN adlandıUılan SM73 ve daKa uzun 
aNWaUımlaU L©Ln dosya aNWaUım SUoWoNol¾ )73 JLEL aUa©laU 
ve uyJulamalaU Kızla oUWaya ©ıNmaya Eačladı 7LSLN olaUaN 
Nısa veUL yıÝınlaUıyla LleWLčLm NuUan ELlJLsayaUlaU aUasında 
d¾č¾N malLyeWlL LleWLčLm saÝlamaN L©Ln $53$1(7 yenL 
SaNeW čLIUeleme WeNnoloMLsLnL Nullanmaya Eačladı
7LFaUL SaNeW aÝlaUı ȠleUde WanıWıldı anFaN EunlaU 
Wemel olaUaN uzaN ELlJLsayaUlaUa ¸zel WeUmLnalleU 
WaUaIından veULmlL eULčLm saÝlamaN L©Ln WasaUlandı 
$Udından uzun mesaIelL modem EaÝlanWılaUı SaNeW 
aÝlaU ¾zeULnden daKa uFuz Ȣsanalȣ devUeleUle deÝLčWLULldL 
$meULNa %LUlečLN 'evleWleULȠnde 7eleneW ve 7ymneW Eu 
WLSLn LNL ¸UneN SaNeW aÝıydı 
 1Lsan ȠWe &(51 WaUaIından ZZZ ¸n eNL Lle 
LnWeUneW Namunun ulačaELleFeÝL čeNle JeWLULldL ènWeUneW 
WeNnoloMLsL 7¾UNLyeȠye LlN olaUaN  yılında (Je 
žnLveUsLWesLȠnLn ¸nF¾l¾Ý¾nde NuUulan 7¾UNLye žnLveUsLWe 
ve $UačWıUma KuUumlaUı $Ýı 7ž9$K$ Lle JeldL  1Lsan 
 WaULKLnde 2'7žȠden $nNaUa:asKLnJWon '& aUasında 
NLUalıN KaW Lle de 7¾UNLyeȠde LlN LnWeUneW EaÝlanWısı 
JeU©eNlečWL ve vaWandačlaUın Nullanımına a©ıldı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
10
ènWeUneW EaÝlanWılı LlN FeS WeleIonu 1oNLa  
&ommunLFaWoUȠdı  yılında )LnlandLyaȠda SLyasaya 
s¾U¾ld¾ ènWeUneWe eULčLm LlN zamanlaUda oSeUaW¸UleULn 
y¾NseN ˉyaW SolLWLNalaUı nedenL Lle olduN©a sınıUlıydı
*elLčen ELlJLsayaU ve LnWeUneW WeNnoloMLleULne LlJL duyan 
ULsN seUmayesL čLUNeWleULnLn yaWıUımlaUı Ƞlı yıllaUın 
sonuna NadaU aUWmaya devam eWWL 7eNnoloML ˉUmalaUı ELU 
ELU ©evULmL©L aÝlaUı JelLčWLUmeN L©Ln ©aEalıyoU ve LnWeUneW 
WaEanlı WeNnoloMLleU E¸ylelLNle seNW¸U¾ E¾y¾W¾yoUdu


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
11
 yılında *ooJle JelLUL  mLlyon dolaU olan 
emeNleme ©aÝında ELU čLUNeWWL )aFeEooN ve 7ZLWWeU JLEL 
EuJ¾n¾n SoS¾leU sosyal medya SlaWIoUmlaUı Lse Ken¾z 
oUWada yoNWu
 yılının MaUW ayında 'oWFom Ealonu olaUaN ELlLnen 
ve LnWeUneW WaEanlı yaWıUım ˉUmalaUını eWNLleyen E¾y¾N 
©aSlı ELU eNonomLN ©¸N¾č yačanmıčWı KULz E¾y¾N oUanda 
LnWeUneW čLUNeWleULnLn KLsseleULnLn EoUsada yeUle ELU olması 
Lle anılsa da aslında Ealonu čLčLUen eWmenleUden ELUL 
anFaN EuJ¾n yavač yavač adaSWe olmaya EačladıÝımız 
s¾SeU EaÝlanWılı ve s¾SeU eWNLlečLmlL aNıllı FLKazlaUın 
Ken¾z ˉzLNL olaUaN JelLčWLULlememLč KayalleULydL
2 d¸nemde dLMLWal KeU čey JLULčLmFLleU L©Ln seUveWLn 
NaSılaUı LULlL uIaNlı yaWıUımFılaU L©Lnse Na©ıUılmaması 
JeUeNen ELU IıUsaW JLEL J¸U¾n¾yoUdu <aWıUımFılaUın 
E¾y¾N LlJLsL neUedeyse KeU ELU JLULčLmLn daKa LlN J¾nden 
mLlyonlaUFa dolaUlıN ELU SoWansLyele saKLS olduÝu 
Lll¾zyonuna neden oldu ve čLUNeW deÝeUlemeleUL saKWe ELU 
čeNLlde y¾NseldL


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
12
'aKa da N¸W¾s¾ ©LzLlen manzaUa o NadaU J¸z alıFıydı 
NL WeFU¾EelL yaWıUımFılaU ELle JeleneNsel yaWıUım 
deÝeUlendLUmeleUL yaSmayı J¸zaUdı eWmLčleUdL 1aNLW 
aNıčının neUedeyse KL© KesaEa NaWılmadıÝı Eu d¸nemde 
©oN yenL čLUNeWleULn ELle KLsse ˉyaWlaUı noUmal čaUWlaUda 
olması JeUeNenLn y¾zde  ¾zeULndeydL %una UaÝmen 
Kala yaWıUımFılaUın LlJLsL devam edLyoUdu 2 sıUada 
EoUsada Lčlem J¸Uen Ƞe yaNın LnWeUneW čLUNeWLnLn 
WoSlam deÝeUL  WULlyon dolaUa ulačmıčWı ve Eu UaNam 
W¾m $%' KLsse SazaUının y¾zde ȠLne denN JelLyoUdu


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
13
Sonunda Ealon 1$S'$4Ƞda J¸UNemlL ELU ©¸N¾č Lle SaWladı 
8IaN čLUNeWleULn Kemen Kemen Wamamı yoN oluUNen 
E¾y¾NleU Lse ©oN deULn daUEeleU aldı ˜UneÝLn &LsFoȠnun 
KLsseleUL y¾zde  oUanında d¾čW¾ $mazonȠun KLsseleUL 
 dolaUdan  dolaUa NadaU JeULledL %u ©¸N¾č čLUNeWleULn 
yaWıUımFılaUı da EeUaEeUleULnde s¾U¾NlemesLne neden oldu
%u NULz ELU©oN LnWeUneW NaynaNlı čLUNeWLn sonunu JeWLUse de 
:LndoZs /Lve MaLl +oWmaLl <aKoo MaLl e%ay $mazon 
ve lasWmLnuWeFom JLEL ZeE sLWeleUL NULzden sıyUılaUaN 
EuJ¾nleUe JelmeyL EačaUaELlmLčleUdL KULzde WaULKe 
NaUıčan %ooFom LnWeUneW ¾zeULnden JLyLmNonIeNsLyon 
saWıčı ve %UoadFasWFom LnWeUneW ¾zeULnden 79 ve 
Uadyo yayını JLEL sLWeleULn EenzeUleULnLn EuJ¾n EačaUılı 
olduÝu d¾č¾n¾ld¾Ý¾nde Lse Eu sLWeleULn zamanlaUının ©oN 
LleULsLnde olduÝu ve LnWeUneWLn Ken¾z veULmsLz zamanlaUı 
olan ©evLUmelL aÝ dLal uS EaÝlanWısı WeNnoloMLsLne 
yenLN d¾čW¾NleUL Kalen J¾n¾m¾zde WaUWıčılmaya devam 
eWmeNWedLU
'oWFom NULzLnden sonUa Ȣ:eE ȣ olaUaN adlandıUılan 
NavUamın oUWaya ©ıNması sosyal aÝ ve NullanıFılaUın 
olučWuUduÝu L©eULN ve EuluW ELlLčLmL ¾zeULnden Wanımlanan 
yenL ELU LnWeUneW anlayıčını JelLčWLUdL )aFeEooN 7ZLWWeU 
ve ,nsWaJUam JLEL sosyal medya KLzmeWleUL NullanıFılaUın 
NendL L©eULNleULnL aUNadačlaUıyla ve daKa JenLč ELU 
d¾nyayla Saylačmasına LzLn veUeUeN en SoS¾leU LnWeUneW 
sLWeleULnden ELUNa©ı KalLne JeldL 
SonUaNL yıllaUda FeS WeleIonlaUı :eEȠe daKa JenLč ELU 
EL©Lmde eULčeELldL $SSleȠın L3KoneȠu Ƞde WanıWıldı JLEL 
aNıllı WeleIonlaUın SLyasaya s¾U¾lmesLyle d¾nya ©aSındaNL 
LnWeUneW NullanıFılaUının sayısı ȠWe d¾nya n¾Iusunun 
yaNlačıN alWıda ELULnden Ƞde yaUısına NadaU ulačWı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
14
Internetin Kişisel Kullanıma Sunulması
KLčLsel ELlJLsayaUlaU Lle ènWeUneWȠe EaÝlanaELlmeN L©Ln 
JenellLNle ELU WeleIon KaWWına LKWLyaFı vaUdıU %unun 
yanında uydu NaElo ve :L)L dLye adlandıUılan Uadyo 
yayınlaUıyla da ènWeUneWȠe EaÝlanılaELlLU (n yayJın olanı 
Lse ELU analoJ modem Lle EellL Kızda ELU ènWeUneW seUvLsL 
veUen ELU čLUNeWLn KLzmeWLnden yaUaUlanmaNWıU ModemLn 
ayaUlaUı čLUNeWLn veUdLÝL seUvLs WeleIon numaUası ve 
¸zellLNleULne J¸Ue ayaUlanıS EaÝlan NomuWu veULlLU $naloJ 
modem ELlJLsayaUın dLMLWal veULleULnL ELWs ©ečLWlL ses 
IUeNanslaUına ©evLULU WeleIon KaWWından ènWeUneW seUvLsLne 
WeUsLne aynı y¸nWemle veULleUL alıU
Ƞlı yıllaUın sonunda NLčLsel ELlJLsayaUlaUın da 
JelLčmesLyle LnWeUneW eULčLm seUvLsleUL yayJınlačWı 
%LlJLsayaU aUWıN KayaWın ayUılmaz ELU SaU©ası KalLne JeldL 
ZZZ d¾nyası yanında dosya LndLUme KLzmeWL sunan sanal 
soKEeW odalaUı e&ommeUFe sanal WLFaUeW WaUWıčma 
meN¤nlaUı IoUum LnWeUneW ¾zeULnden soKEeW ve doÝUudan 
mesaM ,M JLEL Nullanım alanlaUı EuJ¾n E¾W¾n d¾nyada 
y¾z mLlyonlaUFa Lnsan WaUaIından NullanılmaNWadıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
15
“Sosyal medyada 
içerikler sohbetle, 
sohbetler etkileşimle 
ve etkileşimler 
yatırımla sonuçlanır.”
Robert Caruso, Kurucu ve CEO, Bundle Post 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
16
World Wide Web
:oUld :Lde :eE '¾nya ‰aSında $Ý NısaFa ::: veya 
:eE ènWeUneW ¾zeULnde yayınlanan ELUELUleULyle EaÝlanWılı 
KLSeUmeWLn doN¾manlaUından olučan ELU ELlJL sLsWemLdLU 
%u doN¾manlaUın KeU ELULne :eE sayIası adı veULlLU ve 
:eE sayIalaUına ènWeUneW NullanıFısının ELlJLsayaUında 
©alıčan :eE WaUayıFısı adı veULlen ELlJLsayaU SUoJUamlaUı 
aUaFılıÝıyla eULčLlLU :eE sayIalaUında meWLn LmaM vLdeo 
ve dLÝeU mulWLmedya ¸JeleUL EulunaELlLU ve dLÝeU EaÝlanWı 
ya da lLnN adı veULlen KLSeUEaÝlanWılaU Lle EačNa :eE 
sayIalaUına Je©Lč yaSılaELlLU
:oUld :Lde :eEȠLn JelLčWLULlmesLne  yılında 7Lm 
%eUneUs/ee ve èsvL©UeȠde uluslaUaUası ELU ELlLm NuUuluču 
olan &(51Ƞde Eulunan mesleNWačlaUı WaUaIından Eačlandı 
%LlLm LnsanlaUı sunuFulaU ve LsWemFLleU aUasındaNL LleWLčLmL 
sWandaUWlačWıUan ELU SUoWoNol olan +ySeU7e[W $NWaUım 
3UoWoNol¾Ƞn¾ +773 olučWuUdulaU MeWLn WaEanlı :eE 
WaUayıFılaUı 2FaN Ƞde Jenel Nullanıma sunuldu
<azılım devL MLFUosoIW &oUSoUaWLon NLčLsel ELlJLsayaUlaUda 
LnWeUneW uyJulamalaUını desWeNlemeNle LlJLlenmeye 
Eačladı ȠWe :LndoZs  LčleWLm sLsWemLne eN 
olaUaN NendL :eE WaUayıFısını EačlanJı©Wa MosaLF 
WaEanlı ,nWeUneW ([SloUeUȠı ,( JelLčWLUdL ,( Ƞda 
:LndoZs LčleWLm sLsWemLne enWeJUe edLldL yanL NLčLsel 
ELlJLsayaUlaUın LčleWLm sLsWemL L©Lnde Nullanıma KazıU 
ȢSaNeW KalLnde JeldLȣ Eu da 1eWsFaSe JLEL dLÝeU LnWeUneW 
WaUayıFı ¾UeWLFLleULnLn UeNaEeWLnL azalWma eWNLsL yaUaWWı ,( 
Nısa zamanda LčleWLm sLsWemLnLn de J¾F¾yle en SoS¾leU 
:eE WaUayıFısı KalLne JeldL


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
17
$SSleȠın SaIaUL adlı ZeE WaUayıFısı  yılında MaFLnWosK 
ELlJLsayaUlaUda ve daKa sonUa L3Kone  ve L3adȠleUde 
 vaUsayılan WaUayıFı olaUaN SLyasaya s¾U¾ld¾ SaIaUL 
  JLzlLlLN modu olan ˜zel 7aUayıFı uyJulamanın 
:eE sLWeleULnL Je©mLčLne NaydeWmedLÝL ¸nEelleÝLndeNL 
dosyalaUı LndLUmedLÝL veya :eE sayIalaUına JLULlen NLčLsel 
ELlJLleUL saNlamayan LlN WaUayıFıydı
,(ȠnLn eJemenlLÝLne LlN FLddL meydan oNuyan  
yılında yayınlanan ve ,(ȠyL J¾©Wen d¾č¾Uen Kız ve 
J¾venlLNle LlJLlL soUunlaUı ačmaN ¾zeUe WasaUlanmıč 
MozLllaȠnın )LUeIo[Ƞuydu *ooJle Ƞde Lzole seNmeleUL 
olan LlN WaUayıFıyı yanL &KUomeȠu EačlaWWı Eu ELU seNme 
NLlLWlendLÝLnde dLÝeU seNmeleULn ve W¾m WaUayıFının Kala 
©alıčaFaÝı anlamına JelLyoUdu  yılına JelLndLÝLnde 
&KUome ,( ve )LUeIo[Ƞu SoS¾leUlLÝLnL ačaUaN EasNın 
WaUayıFı KalLne JeldL MLFUosoIW ,(ȠyL sonlandıUdı ve ȠWe 
adını (dJe Lle deÝLčWLUdLÝL ELU WaUayıFı yayınladı
 y¾zyılın EačlaUında aNıllı WeleIonlaUın yeWeneNleUL 
aUWıUıldı ve LnWeUneW eULčLmL JLEL daKa JelLčmLč KLzmeWleU 
aUWıN sWandaUW KalLne JeldL $Nıllı WeleIonlaU ¾zeULnden 
ZeE eULčLmL s¾UeNlL olaUaN aUWWı ve Ƞdan sonUa :eEȠe 
eULčme oUanlaUının yaUısından Iazlasını aNıllı WeleIonlaU 
olučWuUdu
%uJ¾n ZZZ sWandaUWlaUı 7Lm %eUneUs/eeȠnLn EačNanı 
olduÝu :& :oUld :Lde :eE &onsoUWLum WaUaIından 
EelLUlenmeNWedLU
www


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
18
Internetin Ilkleri
01
03
02
èlN (3osWa
èlN $lan $dı
èlN SSam 
 (3osWası 
5ay 7omlLnson 
Ƞde LlN eSosWayı 
NendL NuUduÝu eSosWa 
J¸ndeUme yazılımının 
©alıčıS ©alıčmadıÝını 
NonWUol eWmeN L©Ln 
NendLsLne J¸ndeUdL 
5ay 7omlLnson aynı 
zamanda eSosWa 
adUesleULnde 
Nullanılan # 
semEol¾n¾n de 
muFLdLdLU  
ènWeUneWWe 
NaydedLlmLč LlN alan 
adı ȢsymEolLFsFomȣ 
duU  MaUW ȠWe 
ču anda Nullanılmayan 
ELlJLsayaU ¾UeWLFLsL 
SymEolLFs WaUaIından 
WesFLl edLlmLčWL
'oN¾manWe 
edLlmLč LlN 
sSam mesaMı  
Mayıs Ƞde 
$53$1(7ȠWe 
deneme ama©lı 
olaUaN  alıFıya 
J¸ndeULldL MesaM 
*aUy 7KueUN 
WaUaIından 
J¸ndeULldL ve 
yenL ELU 'LJLWal 
(TuLSmenW 
&oUSoUaWLon 
'(& ELlJLsayaU 
modelLnLn 
Llanını duyuUdu 
Ƞde ȢsSamȣ 
WeULmL Ken¾z vaU 
olmamıčWı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
19
04
05
06
èlN :eE SLWesL
ènWeUneWe (ULčen  
èlN MoELl 7eleIon
èlN (7LFaUeW SLWesL 
ve èlN SaWın $lma
èlN ZeE sLWesL  
sonlaUında LnIoFeUn
FK LdL ve &(51Ƞde ELU 
1e;7 ELlJLsayaUında 
©alıčWı èlN ZeE 
sayIasında KWWSLnIo
FeUnFKKySeUWe[W
:::7Ke3UoMeFW
KWml adUesL 
EulunuyoUdu ve Eu 
adUes :oUld :Lde :eE 
SUoMesL KaNNında ELlJL 
L©eULyoUdu S¸z Nonusu 
sayIa aUWıN mevFuW 
deÝLl anFaN Ƞden 
sonUaNL ELU NoSyası 
:&ȠnLn sLWesLnde 
EulunmaNWadıU
ènWeUneW EaÝlanWılı 
LlN FeS WeleIonu 
1oNLa  
&ommunLFaWoUȠdı 
 yılında 
)LnlandLyaȠda 
SLyasaya s¾U¾ld¾ 
$nFaN JeU©eNWe 
LnWeUneWe eULčLmLn 
yayJınlıÝı oSeUaW¸U 
ˉyaWlaUının y¾NseN 
olması nedenLyle 
sınıUlıydı
*¾n¾m¾zde en E¾y¾N ve ¾nl¾ eWLFaUeW sLWeleUL 
$mazon ve e%ay olsa da LlN eWLFaUeW sLWesL 
©evULmL©L SeUaNendeFL 1eWMaUNeWȠWL %u čLUNeW 
ZeE ¾zeULnde LlN J¾venlL SeUaNende LčlemLnL  
$ÝusWos ȠWe SWLnJȠLn 7en SummoneUȠs 7ales 
adlı &'ȠsLnLn ELU NoSyasını   aUWı naNlLye 
NaUčılıÝında saWmasıyla JeU©eNlečWLUdL 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
20
07
09
08
èlN 2nlLne %anNa
7¾m m¾čWeULleULne ©evULmL©L LnWeUneW EanNaFılıÝı 
KLzmeWleUL sunan LlN ˉnans NuUumu (NLm ȠWe 
SWanIoUd )edeUal KUedL %LUlLÝL oldu
èlN %loJ
èlN $Uama MoWoUu
-usWLn +all  
yılında <eUalWından 
/LnNleU adlı ZeE 
WaEanlı ELU J¾nl¾N 
EačlaWWı :eEȠde 
UeKEeUlL ELU WuU sundu 
anFaN zamanla 
JLdeUeN daKa da 
NLčLsellečWL 1eZ <oUN 
7Lmes 'eUJLsL ondan 
NLčLsel EloJlamanın 
NuUuFu EaEası olaUaN 
EaKseWWL 7aELL NL 
ȢEloJȣ WeULmL yıllaU 
sonUa oUWaya ©ıNaFaNWı 
ȠdeNL ȢZeEloJȣ 
WeULmL Ƞda oUWaya 
©ıNan ȢEloJȣ WeULmLnLn 
¸nF¾l¾yd¾
ènWeUneW aUama 
moWoUlaUı :::Ƞdan 
¸nFe EulunsalaU da 
yaSılaUı sınıUlıydı ve 
JenellLNle sadeFe 
sayIa EačlıNlaUını 
EulaELlLyoUlaUdı èlN 
Wam meWLn :eE aUama 
moWoUu  yılında 
SLyasaya s¾U¾len 
:eE&UaZleUȠdı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
21
10
11
èlN 3odFasW
èlN MesaMlačma 
$SlLNasyonu
(NLm ȠdeNL 
'oWFom NULzLnLn 
aUdından EloJ 
yazaUı ¸nF¾leULnden 
'ave :LneU 5SS 
EeslemeleULnLn 
L©LndeNL ses L©eULÝLne 
UeIeUanslaU eNlemeN 
L©Ln 5SS mLmaULsLnL 
JelLčWLUdL ve Eu 
da ses EloJlaUının 
JelLčWLULlmesLnL 
m¾mN¾n Nıldı 
 2FaN Ƞde 
:LneU SFULSWLnJ 
1eZs EloJuna 
ELU *UaWeIul 'ead 
čaUNısı eNleyeUeN 
LnWeUneW d¾nyasına 
yenL ELU 5SS 
LčlevsellLÝL NaWmıč 
oldu Ses EloJlaUını 
WačınaELlLU dLnleme 
L©Ln Wanımlayan 
ȢSodFasWLnJȣ WeULmL 
LlN Nez  yılında 
Nullanıldı ve o yıl 
ènJLlLzFeȠde W¾UeWLlmLč 
en LyL NelLme olaUaN 
NaEul edLldL 
 yılında 
,&4 d¾nyanın 
KeU E¸lJesLndeNL 
NullanıFılaU 
WaUaIından 
EenLmsenen LlN 
anlıN mesaMlačma 
KLzmeWL oldu 
 yılında $2/ 
WaUaIından saWın 
alındı ve  
mLlyondan Iazla 
NayıWlı NullanıFıya 
ulačWı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
22
12
14
13
$mazonȠda SaWılan 
èlN KLWaS
:LNıSedıaȠda  
èlN '¾zenleme
(EayȠde SaWılan  
èlN žU¾n
$mazonFomȠda 
saWılan LlN NLWaS 
ȠWe KLzmeWe 
Eačladı 'ouJlas 
+oIsWadWeUȠLn 
“$NıčNan 
KavUamlaUı ve 
<aUaWıFı $naloMLleU 
'¾č¾nFenLn 7emel 
MeNanLzmalaUının 
%LlJLsayaU 
ModelleUL” adlı 
NLWaEıydı
:LNLSedLaȠdaNL LlN 
d¾zenleme  
yılında ȢMeUKaEa 
'¾nyaȣ 
EačlıÝı alWında 
yaSılan ELU WesW 
d¾zenlemesLydL 
:LNLSedLaȠnın 
NuUuFusu -Lmmy 
:ales WaUaIından 
yaSıldı anFaN Eu 
EačlıN sonUadan 
NaldıUıldı
 yılında sLWe 
NuUulduÝunda 
e%ayȠe $uFWLon:eE 
adı veULldL SLWede 
saWılan LlN ¾U¾n 
  NaUčılıÝında 
NıUıN ELU lazeU 
LčaUeW©LsLydL 
e%ayȠLn NuUuFusu 
3LeUUe 2mLdyaU 
¾U¾n¾n alıFısına 
lazeU LčaUeW©LsLnLn 
NıUıldıÝının IaUNında 
oluS olmadıÝı 
soUulduÝunda 
alıFı ȢKıUıN lazeU 
LčaUeW©LleUL 
NoleNsLyonFusuyumȣ 
dLyeUeN čačıUWmıčWı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
23
15
16
<ouWuEeȠda èlN 9Ldeo
7ZLWWeUȠda èlN MesaM
èlN <ou7uEe vLdeosu 
 1Lsan  
WaULKLnde <ou7uEeȠun 
NuUuFu oUWaÝı -aZed 
KaULm WaUaIından 
y¾NlendL Ȣ+ayvanaW 
%aK©esLndeNL %enȣ 
LsLmlL vLdeo San 'LeJo 
+ayvanaW %aK©esLȠnde 
©eNLlmLčWL  
mLlyondan Iazla Nez 
LzlendL ve sLWede 
Kalen eULčLleELlLU 
duUumda
7ZLWWeUȠda NaydedLlen ve Kala vaU olan LlN WZeeW 
 MaUW Ƞda -aFN 'oUseyȠLn ȢMusW seWWLnJ uS my 
WZWWUȣ SaylačımıdıU -aFN 'oUsey 7ZLWWeU ˉNULnL oUWaya 
©ıNaUan NLčLdLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
24
Web 2.0 nedir?
:eE  2Ƞ5eLlly MedLa WaUaIından ȠWe ELU NonIeUans 
sıUasında oUWaya aWılan ELU NavUamdıU ve LNLnFL nesLl 
LnWeUneW KLzmeWleULnL ¸zellLNle de WoSlumsal LleWLčLm 
NanallaUı vLNLleU sosyal medya aUa©laUı LnWeUneW 
NullanıFılaUının oUWaNlača ve SaylačaUaN yaUaWWıÝı 
sLsWemleUL WanımlaU KavUamı oUWaya aWan 7Lm 2Ƞ5eLllyȠe 
J¸Ue :eE Ƞın Wanımı č¸yledLU Ȣ:eE  ELlJLsayaU 
end¾sWULsLnde LnWeUneWLn ELU d¾zlem olaUaN LleUlemesLyle 
ELU LčleWme devULmL ve Eu d¾zlemLn NuUallaUını EačaUılı 
ELU čeNLlde anlamaya ©alıčmaNWıU $Ý eWNLleULnL daKa ©oN 
Lnsanın NullanaELlmesL L©Ln SUoJUamlaU NuUmaNȣ NuUallaU 
aUasında ¸ne ©ıNan Wemel SUensLSWLU
:eE  NullanıFı odaNlı ELU eWNLlečLm zLnFLULnL 
WanımlaU :eE  ZeE KLzmeWLnL LyLlečWLUmeN amaFıyla 
zLyaUeW©LleULn LlJLlL SlaWIoUmlaUa NaWılımını saÝlama 
dLÝeU SlaWIoUmlaUla ve zLyaUeW©LleUle Lč ELUlLÝL yaSma 
ˉNULne dayanan ELU aNımdıU +aEeUdaU olma ve NaWılımı 
NolaylačWıUma amaFıyla $-$; ZLdJeW 5SS JLEL 
WeNnoloMLleUL NullanıU SLWeleU NendL aUalaUında Lč ELUlLÝL 
yaSmaN amaFıyla S2$ ;M/ :eESeUvLFe JLEL WeNnoloMLleU 
JelLčWLUmLčWLU %u aNımda L©eULÝLn sınıˊandıUılmasından 
eWLNeWlemeWaJJLnJ zenJLnlečWLULlmesLne NadaU ˜Un 
:LNLSedLa KeU W¾Ul¾ E¾y¾NN¾©¾N NaWNı WečvLN edLlLU
(n EasLW KalLyle ZeE  9LNLSedL <ouWuEe ˊLFNU onlLne 
NaWılımFı dLÝeU s¸zl¾NleU )aFeEooN vE aUNadačlıN sLWeleUL 
JLEL NullanıFılaUın dLÝeU NullanıFılaUla eWNLlečLm L©Ln 
NullandıNlaUı LnWeUneW sLWeleUL veya SUoJUamlaUdıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
25
“Sosyal medya 
bir iletişim 
simülasyonudur. 
Tıpkı yüz yüze 
ilişkiler kurmakta 
olduğu gibi sosyal 
medya için de 
zaman ve çaba 
sarfedin.”
Laura Cummins, 
Kurucu, NineDotz ConsultingPost 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
26
Türkiye’de Web 2.0
7¾UNLyeȠde :eE  Kızlı ELU čeNLlde JelLčmLčWLU :eE 
Ƞdan :eE  d¸nemLne Nalan ve SoS¾leUlLNleULnL 
devam eWWLUen sLWeleU EulunmaNWadıU <onMa %loJFu 
%LldLUJeF 3aymaJ ve :eEUazzL JLEL :eE  zamanında 
oUWaya ©ıNan yenL sLWeleU Lse Kızlı ELU čeNLlde NullanıFı 
Nazanmaya EačlamıčWıU :eE  SUoMeleULnLn aUWmasıyla 
KaEeUFLlLN alanında da aWılımlaU yaSılmıčWıU ènWeUneW 
JLULčLmleUL adına ELU©oN ¸UneN WečNLl edeFeN SUoMeleU 
JeU©eNlečWLULlLUNen ¸zellLNle  yılı sonUasında 7¾UNLye 
SazaUına yaEanFı yaWıUımFılaUın LlJLsL aUWmıčWıU
ènWeUneW JLULčLmleUL adına ELU©oN 
¸UneN WečNLl edeFeN SUoMeleU 
JeU©eNlečWLULlLUNen ¸zellLNle  
2006  
yılı sonUasında 7¾UNLye 
SazaUına yaEanFı yaWıUımFılaUın 
LlJLsL aUWmıčWıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
27
Yonja, Blogcu, Bildirgec, Paymag ve 
Webrazzi gibi Web 2.0 zamanında ortaya 
çıkan yeni siteler ise hızlı bir şekilde 
kullanıcı kazanmaya başlamıştır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
28
Sosyal Medya
Sosyal medya IaUNlı d¾č¾nFeleUden oUWaN sonu©laUa 
ulačmayı ama©layan eWNLlečLmlL NLčLsel NullanıFılaUın 
olučWuUduÝu yenL ELU medya seNW¸U¾n¾n LWLFL J¾F¾d¾U 
Sosyal medya WeULmL ELUeyleULn ELUe ELU ELUe ©oN ve 
©oNWan ©oÝa LleWLčLm NuUmasını saÝlayan WeNnoloMLleU 
SlaWIoUmlaU ve KLzmeWleUL LIade edeU ènWeUneW ELUeyleULn 
KeU zaman sadeFe W¾NeWLFLleU olaUaN deÝLl ¾UeWLFLleU 
olaUaN da medyaya NaWılmalaUına LzLn veUse de medya 
yaNınsamasının sosyal y¸n¾ NullanıFı odaNlı ve 
meUNezden yoNsun olmayı ama©layan :eE  sLWeleULnLn 
y¾NselLčL Lle ȠlL yıllaUın aUdından devasa adımlaU 
aWaUaN E¾y¾N ELU JelLčme NaydeWmLčWLU
:eE  sLWeleULnLn  
y¾NselLčL Lle 
2000ȠlL  
yıllaUın aUdından devasa 
adımlaU aWaUaN E¾y¾N ELU 
JelLčme NaydeWmLčWLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
29
Sosyal aÝ KLzmeWleUL ȠlL yıllaUda ¸nemlL ELU ©evULmL©L 
Ienomen olaUaN oUWaya ©ıNmıčWıU %u KLzmeWleU oUWaN 
©ıNaUlaUı olan ¾yeleULn dosyalaUı IoWoÝUaˊaUı vLdeolaUı 
ve m¾zLÝL SaylačWıÝı mesaM J¸ndeUdLÝL ve soKEeW eWWLÝL 
EloJlaU :eE J¾nl¾NleUL WaUWıčma JUuSlaUı NuUduNlaUı 
ve KeU W¾Uden ˉNLUleULnL SaylačWıNlaUı ©evULmL©L WoSluluN 
SlaWIoUmlaUıdıU Sosyal LleWLčLmL NolaylačWıUmaN L©Ln 
yazılım JelLčWLUmeleUe LKWLya© duyaUlaU (UNen sosyal 
aÝ KLzmeWleUL aUasında esNL oNul aUNadačlaUını ELUELULne 
EaÝlayan &lassmaWesFom ve <aKoo r MysSaFe ve 
SL['eJUees JLEL ZeE WaEanlı sosyal medya aUa©laUı Nısa 
s¾Uede NullanıFı sayılaUını aUWıUmıčWıU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
30
 yılına NadaU ¸nde Jelen sosyal aÝ KLzmeWleUL 
)aFeEooN 7ZLWWeU ,nsWaJUam /LnNed,n ve SnaSFKaWȠL 
L©eULyoUdu /LnNed,n SeUsonel alımı L©Ln eWNLlL ELU 
aUa© KalLne JeldL èčleWmeleU Eu aÝlaUdan nasıl 
yaUaUlanılaFaÝını aUačWıUmaya EačladılaU ve mevFuW ELUey 
aÝlaUının anaKWaU ȢeWNLlLȣ ¾yeleULnL Eulmanın W¾m aÝa 
eULčLm ve J¾venLlLUlLN saÝlayaELleFeÝLnL ¸ne s¾Uen sosyal 
aÝ aUačWıUmalaUı ve WeoULsLnden yaUaUlandılaU
Sosyal medya :eE Ƞın NullanıFı KLzmeWLne 
sunulmasıyla ELUlLNWe WeN y¸nl¾ ELlJL Saylačımından 
©LIW WaUaˊı ve eč zamanlı ELlJL Saylačımına ulačılmasını 
saÝlayan yenL medya sLsWemLnLn ¸n¾n¾ a©mıčWı $yUıFa 
sosyal medya NLčLleULn ènWeUneW ¾zeULnde ELUELUleULyle 
yaSWıÝı dLyaloJlaU ve SaylačımlaUın E¾W¾n¾d¾U ènsanlaUın 
ELUELULyle L©eULN ve ELlJL Saylačmasını saÝlayan ènWeUneW 
sLWeleUL ve uyJulamalaU sayesLnde KeUNes aUadıÝı ve 
LlJLlendLÝL L©eULNleUe ulačaELlmeNWedLU K¾©¾N JUuSlaU 
aUasında JeU©eNlečen dLyaloJlaU ve SaylačımlaU NullanıFı 
Eazlı L©eULN ènJLlLzFe 8*&8seU *eneUaWed &onWenW 
¾UeWLmLnL JLdeUeN aUWıUmaNWa amaW¸U L©eULNleUL dLMLWal 
d¾nyada ELUeU deÝeUe d¸n¾čW¾UmeNWedLU
İnsanların birbiriyle içerik ve bilgi 
paylaşmasını sağlayan İnternet 
siteleri ve uygulamalar sayesinde, 
herkes aradığı ve ilgilendiği içeriklere 
ulaşabilmektedir. 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
31
Sosyal medya JeleneNsel medyada olduÝu JLEL WeN 
ELU noNWadan ©oN sayıda NLčLye yayın yaSma ¸zellLÝLne 
saKLSWLU ve LleWLčLm y¸n¾ a©ısından ©oNWan ©oÝa 
SaUadLJmasına dayalı ȢNullanıFı NaynaNlı medyaȣ 
¸zellLÝLne saKLSWLU KullanıFı KaynaNlı Medya JeleneNsel 
medyadan IaUNlı olaUaN L©eULÝLn ELzzaW NullanıFılaUının 
NendLleUL WaUaIından ¾UeWLlmesLne ve Saylačılmasına 
olanaN WanımaNWadıU Sosyal medya aynı zamanda 
ȢKullanıFılaUın žUeWWLÝL è©eULNȣ ve ȢM¾čWeULleULn žUeWWLÝL 
Medyaȣ NavUamlaUını da oUWaya ©ıNaUmıč Eu yaSısıyla 
WLFaUL SlandaNL anlamını NazanmıčWıU
$ma $ndUeas KaSlan ve MLFKael +aenleLnȠLn ȠdaNL 
WesSLWLne J¸Ue Sosyal Medya en ¸zeW čeNlLyle Ȣ:eE  
¾zeULnde LdeoloMLN ve WeNnoloMLN L©eULNleULn yaSılanmalaUın 
NullanıFı meUNezlL ELU čeNLlde ¾UeWLlmesLne ve 
JelLčWLULlmesLne LzLn veUen ènWeUneW WaEanlı uyJulamalaUın 
E¾W¾n¾neȣ veULlen LsLmdLU
%loJlaU zaman L©eULsLnde NendL EačlaUına ELU NaWeJoUL 
KalLne JelmLč ve Eazı EloJlaU mLlyonlaUFa NaWılımFıya 
ulačmıčWıU Sosyal medya ˉNLUleULn veya EeÝenLleULn 
Saylačılmasının yanı sıUa ELU©oN eWLFaUeW :eE sLWesLnLn 
¸nemlL ELU SaU©ası KalLne JelmLčWLU SLyasL EloJlaUın 
en E¾y¾NleULnden ELUL olan 'aLly Kos NullanıFılaU 
aUası Suanlama sLsWemLnL Nullandı ve y¾NseN oy alan 
¾yeleU dLÝeU ¾yeleULn yoUumlaUını deÝeUlendLUmeN L©Ln 
daKa Iazla J¾© Nazandı %u W¾U NullanıFı odaNlı NonWUol 
meNanLzmalaUı en LyL JLUdLleULn KayaWWa NalaFaÝı ve 
en N¸W¾s¾n¾n Kızla oUWadan NalNaFaÝı J¾©l¾ deneWLm 
sLsWemleUL yaUaWWı e%ayȠdeNL saWıFı deUeFelendLUme sLsWemL 
de EenzeU čeNLlde eWLN dıčı veya EačNa ELU čeNLlde olumsuz 
¸zellLNleUL olan saWıFılaUı ayıNlamaN ¾zeUe WasaUlanmıč ELU 
W¾U NonWUol meNanLzması sayesLnde saWıFı NalLWesLnL aUWıUdı 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
32
SaWıFılaU y¾NseN Suan alaELlmeN L©Ln NalLWe sWandaUWlaUını 
y¾NselWmeye ve IaUN yaUaWıFı KLzmeWleU sunma yaUıčına 
Eačladı 
Sosyal medya sosyal aÝ )aFeEooN mLNUoEloJ KLzmeWL 
7ZLWWeU vLdeo Saylačım sLWesL <ou7uEe %loJJeU ve 
:oUd3Uess JLEL EloJ yazılımlaUı ve daKa Iazlasını 
L©eUen ©evULmL©L LleWLčLm KLzmeWleULnLn y¾NselLčL Lle 
¸UneNlendLULlLU %u sosyal medya SlaWIoUmlaUının E¾y¾me 
¸l©eÝL ve s¾UesL olaÝan¾sW¾d¾U )aFeEooN LlN olaUaN 
Ƞda KalNa a©ıN Kale JeldL ve Ƞde ELU mLlyaUdan 
Iazla NullanıFısı vaUdı  yılında <ou7uEeȠa daNLNada 
 saaWLn ¾zeULnde vLdeonun y¾NlendLÝL ve J¾nde 
yalnızFa d¸UW mLlyaU vLdeonun LzlendLÝL WaKmLn edLlLyoUdu 
*¾n¾m¾zde Lse Eu UaNamlaU daNLNada  saaWe J¾nl¾N  
mLlyaUa yaNın Lzlenme oUanına ulačmıčWıU 
 yılında <ou7uEeȠa 
daNLNada
72 SAATİN
¾zeULnde vLdeonun y¾NlendLÝL 
ve J¾nde yalnızFa d¸UW mLlyaU 
vLdeonun LzlendLÝL WaKmLn 
edLlLyoUdu


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
33
$meULNalı medya uzmanı +oZaUd 5KeLnJold sosyal 
medyanın ¾© Wemel ¸zellLÝLnL Wanımladı
01
02
03
Sosyal 
medyanın 
aÝdaNL KeUNesL 
ečzamanlı 
olaUaN L©eULN 
¾UeWLFLsL 
daÝıWıFısı ve 
W¾NeWLFLsL KalLne 
JeWLUmesL 
Rheingold, 
bu tespiti 
yaparken 20. 
yüzyıl kitle 
iletişimlerini 
karakterize 
eden yayıncı/
medya 
üreticisi ve 
izleyicisi 
aUasındaNL 
asLmeWULN 
LlLčNLnLn N¸NWen 
deÝLčWLÝLnL 
LIade eWmLčWL
Sosyal medyanın 
J¾F¾ NullanıFılaUı 
aUasındaNL 
tanımlanamayan 
ve ön 
görülemeyen 
EaÝlanWılaUdan 
LleUL JelLU
Sosyal medya 
NullanıFılaUın 
NendL 
aUalaUındaNL 
eWNLlečLmL 
“büyük 
ölçeklerde 
ve daha önce 
mümkün 
olmayan 
hızlarda” 
NooUdLne 
eWmeleULne 
olanaN WanıU


)aFeEooN LlN olaUaN  
2006Ƞda KalNa a©ıN Kale 
JeldL ve Ƞde ELU mLlyaUdan 
Iazla NullanıFısı vaUdı
Kullanıcılar 
tarafından 
oluşturulan içerik 
sayılarındaki gözle 
görülür yükselme, 
kullanıcıların 
kitlelerden 
katılımcılara 
dönüşmesine neden 
olmuştur.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
35
KullanıFılaU WaUaIından olučWuUulan L©eULN sayılaUındaNL 
J¸zle J¸U¾l¾U y¾Nselme NullanıFılaUın NLWleleUden 
NaWılımFılaUa d¸n¾čmesLne neden olmučWuU $vusWUalyalı 
medya ELlLmL uzmanı $[el %Uuns ȢSUoduseUȣ ın ya da 
©evULmL©L L©eULÝLn Kem NullanıFısı Kem de yaUaWıFısı 
olan LnWeUneW NullanıFısının y¾NselLčLne LčaUeW edeUNen 
ènJLlLz yazaU &KaUles /eadEeaWeU ȢSUoamaW¸U devULmLȣ 
ve ȢNLWlesel LčELUlLÝLȣnLn JeleFeÝL čeNLllendLUeFeÝLnL 
savunmučWu è©eULN olučWuUma aUa©laUının Nullanımı daKa 
uFuz ve EasLW Kale JeldLÝLnde amaW¸UleU ve uzmanlaU 
aUasındaNL ayUımlaU EulanıNlačaFaN medya L©eULÝL ¾UeWLmL 
JLdeUeN daKa Iazla SaylačılaFaN sosyal ve LčELUlLÝLne 
dayalı Kale JeleFeNWLU %u noNWada L©eULÝLn J¾F¾ de oUWaya 
©ıNaFaNWıU $maW¸U ELU NullanıFının Wemel L©eULN olučWuUma 
aUa©laUını NullanaUaN olučWuUduÝu ELU vLdeo L©eULN 
ana aNım medyanın y¾NseN SUod¾NsLyon E¾W©eleUL Lle 
olučWuUduÝu ELU vLdeo L©eULNWen ©oN daKa Iazla NullanıFı 
WaUaIından LzleneELlmeNWedLU %u aynı zamanda ȟyıNıFıȠ ELU 
J¾©W¾U 
Amatör bir kullanıcının temel içerik 
oluşturma araçlarını kullanarak 
oluşturduğu bir video içerik, ana 
akım medyanın yüksek prodüksiyon 
bütçeleri ile oluşturduğu bir video 
içerikten çok daha fazla kullanıcı 
tarafından izlenebilmektedir. Bu aynı 
zamanda ‘yıkıcı’ bir güçtür. 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
36
Sosyal Medyanın Kronolojisi
1972
1972
1974
1973
1973
KesLNlL NosLn¾s d¸n¾č¾m¾ 
'&7 sıNıčWıUma WeNnLÝL 1asLU 
$Kmed WaUaIından ¸neULlmLčWLU 2 
zamandan EeUL sosyal medyada 
en yayJın olaUaN Nullanılan veUL 
sıNıčWıUma alJoULWması KalLne JeldL 
ve dLMLWal medyanın SUaWLN LleWLmLnL 
ve aNıčını saÝladı -3(*  
JLEL dLMLWal J¸U¾nW¾ IoUmaWlaUı 
+[  sonUası ve M3(* 
 sonUası JLEL vLdeo J¸U¾nW¾ 
IoUmaWlaUı ve 'olEy 'LJLWal 
JLEL ses sıNıčWıUma sWandaUWlaUı 
daKLl olmaN ¾zeUe ©oÝu medya 
sıNıčWıUma sWandaUdının WemelLnL 
olučWuUuU  ve M3 
$53$1(7 9LnW &eUI 
<oJen 'alal ve &aUl 
SunsKLne WaUaIından 
yazılan LlN èleWLm 
'eneWLmL 3UoWoNol¾ 
7&3 EelLUWLmL olan 
5)&  ,nWeUneW 
èleWLm 'eneWLmL 
3UoJUamının %elLUWLmL 
yayımlandıNWan sonUa 
LnWeUneW
e d¸n¾čW¾
3/$72 1oWes  yačındaNL ¸ÝUenFL 'ave 
:oolley WaUaIından ,llLnoLs žnLveUsLWesL 
%LlJLsayaU 7aEanlı (ÝLWLm $UačWıUma 
/aEoUaWuvaUı
nda NullanıFı WoSluluÝuyla 
LleWLčLm NuUmaN L©Ln ELU NonIeUans ve 
E¾lWen WaKWası IoUum sLsWemL olaUaN 
olučWuUuldu 
da 1oWes KeUKanJL 
ELU NullanıFının KeUKanJL ELU Nonuda 
noWesˉle olučWuUmasını saÝlamaN L©Ln 
JenLčleWLldL 3/$72 1oWes esNL 3/$72 
NullanıFılaUı 5ay 2zzLe /en KaZell ve 7Lm 
+alvoUsen WaUaIından JelLčWLULlen /oWus 
1oWes L©Ln LlKam NaynaÝı olaFaNWı
7alNomaWLF 
,llLnoLs 
žnLveUsLWesL
nde 
'ave :oolley ve 
'ouJlas %UoZn 
WaUaIından ©oN 
NullanıFılı ELU 
soKEeW odası 
uyJulaması 
olaUaN JelLčWLULldL 
%u 3/$72 
SLsWemL
nLn 
©evULmL©L 
WoSluluÝundaNL 
NullanıFılaU 
aUasında ELU 
sansasyon 
yaUaWWı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
37
1988
1980
1984
1973
1988
%¾lWen 7aKWası SLsWemL 
%%S ELlLnen en 
esNL sosyal medya 
EL©LmleULnden ELUL 
olaUaN oUWaya ©ıNmıč 
ve 
laUın sonlaUına 
NadaU SoS¾leU ve 
JelLčWLULlme ačamasında 
NalmıčWıU
%%S
leU olaUaN 
)Ldo1eW 
Kuzey 
$meULNa ve 
sonUasında 
uluslaUaUası 
eSosWa 
alıčveULčLne 
Eačladı
7(5M7alN ,llLnoLs žnLveUsLWesL
ndeNL %LlJLsayaU 
7aEanlı (ÝLWLm $UačWıUma /aEoUaWuvaUı 
SeUsonelL WaUaIından 3/$72 sLsWemLndeNL 
KeUKanJL LNL NullanıFının Fanlı NaUaNWeU 
NaUaNWeUlL yazılı Nonučma yaSmasını saÝlayan 
ELU anlıN mesaMlačma uyJulaması olaUaN 
olučWuUuluU 3/72 WeUmLnalleULnLn eNUanının 
alW Nısmında <aNında 7(5M NonučmadaNL ELU 
NullanıFının NendL eNUanını dLÝeU NullanıFıyla 
Saylačmasına soUu soUmasına veya J¸Ud¾NleUL 
ELU čeye LčaUeW eWmesLne olanaN Wanıyan 
MonLW¸U Modu da daKLl olmaN ¾zeUe ELU©oN 
¸zellLN eNleneFeNWLU <ıllaU sonUa Eu NonseSW 
(NUan 3aylačımı veya 8zaN Masa¾sW¾ <azılımı 
olaUaN WanıWılaFaNWı
,5& EenzeU ELU 
KLzmeW ve deneyLm 
sunaUaN %%S
nLn 
N¸NleULnden y¾NseldL 
ve EačlanJı©Wa onu 
JenLčleWmeN L©Ln 
WasaUlandı %uJ¾ne 
NadaU Nullanımda 
Naldı %uJ¾n SoS¾leU 
ELU ,5& LsWemFLsLnLn ELU 
¸UneÝL m,5&ȠdLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
38
1995
1995
1995
1997
1997
1996
1996
1998
‰Ln menčeLlL 
7enFenW ˉUması 
WaUaIından 
JelLčWLULlen 
NullanıFılaUın 
EloJ yazmasına 
J¾nl¾N WuWmasına 
IoWoÝUaI 
J¸ndeUmesLne 
m¾zLN 
dLnlemesLne ve 
vLdeo LzlemesLne 
olanaN Wanıyan 
sosyal medya 
SlaWIoUmu 4zone 
SLyasaya s¾U¾ld¾ 
SınıI 
aUNadačlaUını 
Eulma ve 
EenzeU 
KoELleU 
¾zeULne 
eWNLlečLmde 
Eulunma 
¾zeULne 
5andy 
&onUads 
WaUaIından 
JelLčWLULlen 
ZeE WaEanlı 
sosyal 
aÝ sLWesL 
&lassmaWes 
KLzmeWe 
a©ıldı 
Sosyal aÝ sLWesL 
SL['eJUees
Fom NuUuldu
$2/ 
,nsWanW 
MessenJeU 
yayınlandı
èlN anlıN 
mesaMlačma 
aSlLNasyonu 
,&4 èsUaLl 
čLUNeWL 
MLUaELlLs 
WaUaIından 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
%olWFom 
LlN sosyal 
aÝ ve vLdeo 
sLWesL olaUaN 
NuUuldu
2Sen 'LaUy oNuyuFu 
yoUumunu ve yalnızFa 
aUNadačlaUa y¸nelLN 
L©eULÝL LFaW eden LlN 
sosyal EloJ aÝını 
EačlaWWı
,&4 $2/ WaUaIından 
saWın alındı ve KLzmeW 
SaWenWlendL
Sosyal Medyanın Kronolojisi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
39
2000
1999
1999
1999 1999 1999 1999
1998
2000
2000
SL['eJUeesFom <ouWKSWUeam MedLa 1eWZoUNs WaUaIından  mLlyon dolaUa 
saWın alındı
3oS¾leU ELU mesaMlačma J¸U¾nW¾l¾ ve seslL 
aUama KLzmeWL olan MS1 MessenJeU :LndoZs 
/Lve MessenJeU olaUaN da ELlLnLU SLyasaya 
s¾U¾ld¾
%LU dLÝeU 
SoS¾leU 
anlıN 
mesaMlačma 
seUvLsL olan 

<aKoo 
MessenJeUȠ 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
:eE WaEanlı IoWoÝUaI Saylačım  ve 
IoWoÝUaI EasNı ©¸z¾mleUL SlaWIoUmu 
SnaSˉsK NuUuldu 
(UNen ELU EloJ SlaWIoUmu ve 
sosyal aÝ olan /Lve-ouUnal 
Nullanıma sunuldu
‰Ln menčeLlL anlıN mesaMlačma SlaWIoUmu 
7enFenW 44 SLyasaya s¾U¾ld¾
(yl¾l 
de 
SWanIoUd 
žnLveUsLWesL 
¸ÝUenFLleUL /aUUy 
3aJe ve SeUJey %ULn 
*ooJleȠı NuUdu 
'¾nyanın d¸UW ELU 
yanından aNWLvLsWleUL 
eWNL yaUaWan dLÝeU 
ELUeyleU NuUulučlaU 
ve soUumlu 
LčleWmeleUle 
ELUlečWLUmeyL 
Kedeˊeyen ZeE 
WaEanlı sosyal aÝ 
&aUe NuUuldu
2yun 
WaEanlı 
ELU 
sosyal 
aÝ 
sLWesL 
olan 
+aEEo 
a©ıldı
SanaW 
eseUleUL 
vLdeoJUaˉ 
JUaˉN 
WasaUımlaU 
ve IoWoÝUaI 
Saylačımı 
LmNanı 
sunan 
©evULmL©L 
WoSluluN 
'evLanW$UW 
SlaWIoUmu 
NuUuldu


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
40
2001
2001 2001 2001 2001 2001
2002
2002
$SSle m¾zLN ve Uadyo dLnleme SlaWIoUmu L7unesȠu duyuUdu 
*¾n¾m¾zde  mLlyon moELl SlaWIoUmda NullanılıU Kale JeldL 
:LndoZs MessenJeU SLyasaya s¾U¾ld¾ ve :LndoZs ;3 
Lle ELUlLNWe JeldL %u MS1 MessenJeU
ın W¾mlečLN ELU 
s¾U¾m¾d¾U
SL['eJUeesFom NaSaWıldı
 2FaN 
de -Lmmy :ales ve /aUUy SanJeU :LNLSedLa SlaWIoUmunu 
yayınladı $dını KaZaL dLlLndeNL ©aEuN NelLmesL ZLNLȠden alan 
SlaWIoUmun ©oN NullanıFılı a©ıN NaynaN Nodlu ve Saylačımlı ELU 
ansLNloSedL olaFaÝı duyuUuldu
KullanıFılaUına yenL sLWeleU NečIeWme ve Eu sLWeleUL oylama 
LmNanı sunan ELU ZeE sLWesL ve WaUayıFı eNlenWLsL olan 
SWumEle8Son SLyasaya s¾U¾ld¾
Sosyal aÝ 
ve oyun 
sLWesL 
)ULendsWeU 
KLzmeWe 
JLUdL 
+LzmeW 
$sya ve 
3asLˉN 
$dalaUı
nda 
SoS¾leU 
oldu
%enzeU LlJL alanlaUına 
saKLS NLčLleU L©Ln 
y¾z y¾ze eWNLnlLNleU 
d¾zenlemeN adına 
©evLULmL©L JUuSlaU 
olučWuUmaya olanaN 
saÝlayan MeeWuS 
SlaWIoUmu duyuUuldu 
Sosyal Medyanın Kronolojisi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
41
2004
2003
2003 2003 2003
2003
2004
èč odaNlı sosyal aÝ KLzmeWL olan /LnNed,n KLzmeWe JLUdL
‰oN SoS¾leU ELU anlıN mesaMlačma ve J¸U¾nW¾l¾  seslL aUama 
KLzmeWL 9o,3 olan SNySe SLyasaya s¾U¾ld¾
%ačNa ELU Lč odaNlı sosyal aÝ sLWesL olan ;,1* lanse 
edLldL %u KLzmeW $vUuSa
da daKa SoS¾leU
ČLmdLye NadaUNL en SoS¾leU sosyal aÝ sLWeleULnden ELUL 
olan MysSaFe KLzmeWe JLUdL
Sosyal aÝ sLWesL +L a©ıldı
9alve &oUSoUaWLon WaUaIından oyun meUaNlılaUına ¸zel JelLčWLULlmLč ELU 
dLMLWal daÝıWım dLMLWal KaN y¸neWLmL ©oN oyunFulu LleWLčLm SlaWIoUmu 
SWeam SLyasaya s¾U¾ld¾
èsUaLl čLUNeWL My+eULWaJe WaUaIından  yılında LlN Nez JelLčWLULlen ve 
SoS¾leU Kale JeWLULlen ZeE moELl ve yazılım ¾U¾n ve KLzmeWleULne saKLS 
©evULmL©L ELU soy aÝaFı olučWuUma SlaWIoUmu olan My+eULWaJe duyuUuldu  
sene L©Lnde  mLlyon soy aÝaFı Naydına ulačWı  yılında My+eULWaJe '1$ 
adlı JeneWLN ELU WesW KLzmeWL EačlaWWı
KLlomeWUe 7ačı  %uJ¾ne NadaU JelLčWLULlmLč en 
SoS¾leU sosyal aÝ KLzmeWL olan )aFeEooN KLzmeWe 
JLUdL )aFeEooN seslL ve J¸U¾nW¾l¾ aUama seUvLsLnLn 
yanı sıUa yayJın olaUaN Nullanılan ELU anlıN 
mesaMlačma seUvLsLne de saKLSWLU
5esLm ve vLdeo EaUındıUma sLWesL )lLFNU SLyasaya 
s¾U¾ld¾ %LU©oN NullanıFı ZeE sLWeleULne ve KLzmeWleUe 
EloJlaU JLEL J¸m¾l¾ olan UesLm ve vLdeolaUı 
EaUındıUmaN L©Ln de yayJın olaUaN NullanıyoU
*ooJle
a aLW ELU sosyal aÝ sLWesL olan 2UNuW Nullanıma 
sunuldu
%LU sosyal NečLI sLWesL olan 7aJJed Nullanıma sunuldu
(n SoS¾leU vLdeo Saylačım sLWeleULnden ELUL olan 
9Lmeo KLzmeWe sunuldu


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
42
2005
2005
2005
2005
2005
2005
%LU sosyal 
aÝ sLWesL 
olan %eEo 
NuUuldu
‰Ln 
menčelL ELU 
sosyal aÝ 
sLWesL olan 
4zone 
IaalLyeWe 
Je©WL
'¾nyanın en 
SoS¾leU sosyal 
aÝ sLWeleULnden 
ELUL olan 
7ZLWWeU 
Nullanıma 
sunuldu
$meULNan sosyal 
KaEeU WoSlama 
ZeE L©eULN 
deUeFelendLUme 
ve WaUWıčma ZeE 
sLWesL 5eddLW 
a©ıldı
)aFeEooN 
IoWoÝUaI 
Saylačım 
¸zellLÝLnL 
deSolama 
Nonusunda 
KeUKanJL 
ELU 
NısıWlama 
olmaNsızın 
EačlaWWı 
$nFaN 
aUNadačlaUı 
eWLNeWleme 
yeWeneÝL 
olmadan
<enL ˉlmleU 
NečIeWmeN 
ˉlmleU KaNNında 
ELlJL edLnmeN ve 
ˉlmleUde EenzeU 
zevNleUe saKLS 
dLÝeUleU NLčLleUle 
WanıčmaN L©Ln 
NuUulan ZeE 
WaEanlı $meULNan 
sosyal aÝı )lL[WeU 
NuUuldu
‰Ln menčelL ELU 
sosyal aÝ sLWesL 
olan 5enUen 
NuUuldu
MysSaFe 
1eZs 
&oUSoUaWLon 
WaUaIından  
mLlyon dolaUa 
saWın alındı
<aKoo )lLFNU
ı 
saWın aldı
'¾nyanın en 
E¾y¾N vLdeo 
Saylačım 
SlaWIoUmu 
<ouWuEe 
NuUuldu
Sosyal Medyanın Kronolojisi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
43
2008
2006 2006 2006 2006
'eWUoLW&LWy 'eWUoLW&LWy +azLUan 
da IaalLyeWe Je©WL èlN sosyal aÝ sLWesL 
yeUel ELU alana odaNlandı ènsanlaU sanaW©ılaU ve meNanlaU L©Ln SUoˉlleU 
¸zellLN olaUaN daKLl edLldL M¾zLN y¾Nleme yeUel m¾zLN aNıčı sanaW©ılaU 
ve LčleWmeleU L©Ln ¾FUeWsLz analLz ve yeUel yayınlaUı L©e aNWaUmaN L©Ln 
¸zellečWLULleELlLU KaEeU ZLdJeW
laUı
èsve©lL ELU m¾zLN veUL aNıčı ve SodFasW seUvLsL olan SSoWLIy SLyasaya 
s¾U¾ld¾ $UalaUında Sony (M, :aUneU M¾zLN *UuEu 7Ke 2UFKaUd ve 
8nLveUsal
Ln de EulunduÝu ELU dLzL se©NLn EaÝımsız SlaN čLUNeWleULnden 
se©LlmLč m¾zLNleULn sınıUsızFa dLnlenmesLne LzLn veUdL KullanıFılaUın 
čaUNı lLsWeleUL olučWuUmasına ve Saylačmasına olanaN saÝladı 
*¾n¾m¾zde  mLlyon aylıN WeNLl aNWLI NullanıFıya ulačWı 
)aFeEooN 1eZs )eed
L EačlaWWı 2ULMLnal KaEeU aNıčı KeUNesLn 
aUNadačlaUının IaalLyeWleUL KaNNındaNL J¾nFellemeleULn alJoULWmLN 
olaUaN olučWuUulmuč ve s¾UeNlL yenLlenen ELU ¸zeWLydL
)aFeEooN
u andıUan son deUeFe SoS¾leU ELU 5us meUNezlL 
sosyal aÝ KLzmeWL olan 9K 9KonWaNWe SLyasaya s¾U¾ld¾ 
%u KLzmeW $vUuSa
da ©oN SoS¾leU oldu
<ouWuEe *ooJle WaUaIından  mLlyaU dolaUa saWın 
alındı
2007
2007
2008
3oS¾leU ELU 
mLNUoEloJ 
ve sosyal 
aÝ sLWesL 
olan 7umElU 
Nullanıma 
sunuldu
*eU©eN 
zamanlı 
ELU sosyal 
medya 
yayın 
WoSlayıFısı 
olan 
)ULend)eed 
yayınlandı
+eUNesLn 
©evULmL©L 
vLdeo 
yayınlamasına 
LzLn veUen 
Fanlı aNıč 
olan -usWLnWv 
yayınlandı
$2/ %eEo
yu 
 mLlyon 
dolaUa saWın 
aldı
KalLIoUnLya 
meUNezlL dLMLWal 
NomčuluN 
eWNLlečLmL 
sosyal aÝı 
1e[WdooU 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
44
2009
2009
2010
2010
2009
2009
KullanıFılaUın 
EulunduNlaUı 
meNanlaUda 
FKeFN Ln 
yaSaUaN 
NonumlaUını 
sosyal 
©evUeleULnde 
SaylačmalaUına 
olanaN 
saÝlayan 
Nonum WaEanlı 
sosyal aÝ 
SlaWIoUmu 
)ouUsTuaUe 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
$Nıllı 
WeleIonlaU 
L©Ln 
SlaWIoUmlaU 
aUası 
©alıčma 
¸zellLÝLne 
saKLS ELU 
mesaMlačma 
ve aUama 
uyJulaması 
olan 
:KaWs$SS 
MessenJeU 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
%LU IoWoÝUaI Saylačım 
sLWesL olan 3LnWeUesW 
KLzmeWe JLUdL %u 
KLzmeWleU NullanıFılaUın 
UesLm veya UaSWLye 
J¸ndeUmesLne LzLn veUdL 
$Udından dLÝeU NullanıFılaU 
EunlaUı NLčLsellečWLULlmLč 
SLnEoaUd
laUa 
saELWleyeELlLU Kale JeldLleU 
KullanıFılaU ELUELUleULnLn 
L©eULÝL KaNNında yoUum 
yaSma ve onunla 
eWNLlečLmde Eulunma 
LmNanına saKLS oldulaU
$2/ ,&4
yu MaLl5u
ya 
esNL adıyla 'LJLWal SNy 
7eFKnoloJLes  mLlyon 
dolaUa saWWı
)ULend)eed 
)aFeEooN 
WaUaIından 
 mLlyon 
 naNLW ve 
 mLlyon 
 KLsse 
senedL 
NaUčılıÝında 
saWın alındı
)ULend)eed 
)aFeEooN 
WaUaIından 
 mLlyon 
 naNLW ve 
 mLlyon 
 KLsse 
senedL 
NaUčılıÝında 
saWın alındı
‰LnlL ELU 
mLNUoEloJ 
sLWesL 
olan SLna 
:eLEo 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
Sosyal Medyanın Kronolojisi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
45
2011
2010 2010 2010 2010 2010
2011
2011
2011
5esLm Saylačım sLWeleUL KeU W¾Ul¾ sosyal aÝ maNale KaEeU ve dLÝeU ZeE L©eULNleULnL 
WoSlayıS deUJL IoUmaWında yayınlayan NullanıFılaUa maNaleleUL ve UesLmleUL NendLne ¸zJ¾ 
ELU WasaUımla sunan 5SS WaEanlı sosyal Saylačım SlaWIoUmu )lLSEoaUd SLyasaya s¾U¾ld¾
%eEo $2/ WaUaIından &ULWeULon &aSLWal 3aUWneUs
a saWıldı
5aNuWen ˉUmasının JelLčWLUdLÝL ,3 ¾zeULnden WeleIon J¸U¾čmesL LmNanı 
sunan 9LEeU SLyasaya s¾U¾ld¾ 
MoELl FLKazlaU L©Ln sosyal aÝ ¸zellLNlL ELU IoWoÝUaI Saylačım ve 
mesaMlačma KLzmeWL olan 3aWK SLyasaya s¾U¾ld¾
%LU IoWoÝUaIvLdeo Saylačımı 
ve sosyal medya KLzmeWL olan 
,nsWaJUam Nullanıma sunuldu
3oS¾leU ELU soUuFevaS 
SlaWIoUmu olan 4uoUa SLyasaya 
s¾U¾ld¾
‰Ln menčeLlL 
seslL ve yazılı 
mesaMlačma 
SlaWIoUmu 
:e&KaW 
duyuUuldu 
)oWoÝUaI 
vLdeo 
Saylačımı 
ve sosyal 
medya 
KLzmeWL olan 
SnaSFKaW 
aSlLNasyonu 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
MLFUosoIW 
 mLlyaU 
dolaUa 
SNySe 
7eNnoloMLȠyL 
saWın aldı
%LU vLdeo 
Saylačım 
ve sosyal 
medya 
KLzmeWL 
olan KeeN 
Nullanıma 
sunuldu
%LU sosyal 
aÝ KLzmeWL 
olan 
*ooJle 
Nullanıma 
sunuldu
/LnNed,n LlN 
KalNa aUz 
L©Ln EoUsaya 
sunuldu 
ve KLsse 
Eačına  

dan Lčlem 
J¸Ud¾


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
46
2011
2011
2011
2011
2013
2012
2012
2012
7ZLWWeU ZeE sLWesLnL yenL NullanıFılaUın UeNlamlaUı LzlemesL ve WanıWımlaUı daKa 
Nolay yayınlayaELlmesL L©Ln )ly WasaUımıyla yenL ELU J¾nFelleme yayınladı 
$na SayIa seNmesLne eN olaUaN %aÝlan ve KečIeW seNmeleUL yenLden 
WasaUlanmıč ELU SUoˉl ve 7ZeeWleU zaman aNıčı WLmelLne Lle ELUlLNWe WanıWıldı
'¾nya ©aSında SoS¾leU ELU Fanlı yayın KLzmeWL olan 7ZLWFK SLyasaya 
s¾U¾ld¾ %u KLzmeW vLdeo oyunlaUı oynayan NullanıFılaUın Fanlı 
yayınlaUına odaNlanmıčWı ve -usWLnWv
nLn ELU yan ¾U¾n¾yd¾
MysSaFe SSeFLˉF MedLa
ya 1eZs &oUS WaUaIından  mLlyon 
dolaUa saWıldı
,nsWaJUam 
vLdeo 
Saylačımını 
EačlaWWı
)aFeEooN 
KalNa aUz 
edLldL ve  
dolaUlıN KLsse 
deÝeUL Lle 
Lčlem J¸Ud¾ 
ČLUNeWLn 
deÝeUL  
mLlyaU dolaUdı 
Eu da yenL 
aUz olunan ELU 
Namu čLUNeWL 
L©Ln EuJ¾ne 
NadaUNL en 
E¾y¾N deÝeU 
olaUaN WaULKe 
Je©WL
7oNyo meUNezlL 
*¾ney 
KoUelL /Lne 
&oUSoUaWLon 
WaUaIından 
JelLčWLULlen 
,3 ¾zeULnden 
Nonučma 
anlıN mesaM 
IoWoÝUaI ve 
vLdeo Saylačım 
LmNanı 
saÝlayan 
SlaWIoUm 
/Lne SLyasaya 
s¾U¾ld¾
‰oN SoS¾leU ELU 
duyJusal aUNadačlıN 
odaNlı sosyal aÝ 
KLzmeWL olan 7LndeU 
KLzmeWe JLUdL
SnaSFKaW vLdeo 
Saylačımını EačlaWWı 
ve NullanıFılaUın  
sanLyelLN NendLlLÝLnden 
sLlLnen vLdeolaUı 
Saylačmasına LzLn 
veUdL
)aFeEooN ,nsWaJUam
ı 
 mLlyaU dolaU naNLW 
ve KLsse senedL 
NaUčılıÝında saWın aldı
Sosyal Medyanın Kronolojisi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
47
2014
2013
2013
2013 2013
2014
2014
2014
9Lne 7ZLWWeU WaUaIından  mLlyon dolaUa saWın alındıNWan Nısa ELU s¾Ue sonUa 
SoS¾leU ELU vLdeo Saylačım ve sosyal medya KLzmeWLne d¸n¾čW¾
7ZLWWeU KalNa aUz L©Ln EačvuUdu ve 1eZ <oUN %oUsasında Lčlem J¸Umeye Eačladı 
+Lsse Eačı  dolaU sevLyesLnde Lčlem J¸UeUeN čLUNeWe yaNlačıN  mLlyaU dolaU 
deÝeU EL©LlmesLne neden oldu 
%uluW WaEanlı ELU anlıN mesaMlačma ve ,3 ¾zeULnden seslL J¸U¾čme 
KLzmeWL sunan 7eleJUam SLyasaya s¾U¾ld¾
$nlıN mesaMlačma ve J¸U¾nW¾l¾seslL aUama KLzmeWL *ooJle 
+anJouWs KLzmeWe Eačladı
%eEo &ULWeULon &aSLWal 3aUWneUs
Wan %eEo
nun NuUuFulaUı 
WaUaIından  mLlyon dolaUa saWın alındı
MysSaFe yenLden WasaUlanmıč ELU ZeE sLWesL ve ELU moELl 
uyJulama Lle yenLden KLzmeWe Eačladı
-usWLn
Wv 7ZLWFK 
¾zeULne 
daKa ©oN 
odaNlanmaN 
L©Ln 
NaSaWıldı
2UNuW 
KLzmeWL 
*ooJle 
WaUaIından 
NaSaWıldı
KullanıFılaUının 
Nısa dudaN 
senNUonLze 
vLdeosu olučWuUuS 
SaylačWıÝı ELU 
sosyal medya 
seUvLsL olan 
MusLFally SLyasaya 
s¾U¾ld¾
SnaSFKaW olaylaUa 
dayalı oUWaN 
eWNLlečLmlL WLmelLne 
KLzmeWLnL EačlaWWı
$mazon 7ZLWFK
L 
 mLlyon dolaUa 
saWın aldı
:KaWsaSS 
MessenJeU 
)aFeEooN 
WaUaIından  
mLlyaU 8S' 
naNLW SaUa 
 mLlyaU 
8S' KLsse 
senedL ve  
mLlyaU 8S' 
Lle sınıUlı 
KLsse senedL 
olmaN ¾zeUe 
WoSlamda  
mLlyaU 8S' 
NaUčılıÝında 
saWın alındı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
48
2015
2015
2015 2015
2015
2015
2015
2015
3LnWeUesW alıčveULč yaSmaN L©Ln NullanılaELlen ¸zel ELU SLn W¾U¾ olan %uyaEle 
3Lns ¸zellLÝLnLn lansmanını yaSWı KullanıFılaU saWın alınaELlLU 3Ln se©WLÝLnde 
saWın almaN LsWedLNleUL ¸ÝeyL se©me ¸zellLÝLne saKLS oldulaU ¸UneÝLn 
IaUNlı elELse EoyuWlaUı ve UenNleU aUasında se©Lm yaSaELlmeN JLEL ve daKa 
sonUa uyJulama daKLl olmaN ¾zeUe ©ečLWlL ¸deme y¸nWemleULnL $SSle 
3ay JLEL NullanaUaN saWın alma LčlemL yaSaELlLU Kale JeldLleU /ansman 
oUWaNlaUı aUasında SKoSLIy ve 'emandZaUe EulunuyoUdu SaWın alınaELlLU 
SLnleULn Nullanımı ¾FUeWsLzdL ve 3LnWeUesW yaSılan saWın alma LčlemleULnden 
NesLnWL yaSmıyoUdu %ununla ELUlLNWe 3LnWeUesW saWıFılaUın dLÝeU SLnleUL 
WanıWaELldLNleUL JLEL saWın alınaELlLU SLnleULn de WanıWımına LzLn veUmeye 
Eačladı
)ULendsWeU ȢJelLčen end¾sWULdeNL zoUlu čaUWlaU ve ©evULmL©L 
WoSluluÝunun NaWılımının yeWeUsLz olması nedenLyle NaSaWıldı
&anlı ELU vLdeo Saylačım 
uyJulaması olan 3eULsFoSe 
7ZLWWeU WaUaIından saWın 
alındıNWan Nısa ELU s¾Ue 
sonUa Nullanıma sunuldu
2yun 
WoSluluÝu 
L©Ln 
WasaUlanmıč 
¾FUeWsLz 
anlıN 
mesaMlačma 
ve 
J¸U¾nW¾l¾  
seslL aUama 
KLzmeWL 
9o,3 
'LsFoUd 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
%eEo L2S 
ve $ndUoLd 
L©Ln ELU 
mesaMlačma 
uyJulaması 
olaUaN 
yenLden 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
%eme 
Nısa vLdeo 
Saylačım 
uyJulaması 
yaUaWıFılaUı 
&asey 
1eLsWaW 
ve MaWW 
+aFNeWW 
WaUaIından 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
3eULsFoSe
a 
EenzeU ELU 
uyJulama 
olan 
MeeUNaW 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
Sosyal Medyanın Kronolojisi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
49
2016
2016
2016
2016
2016
2016
2016
MLFUosoIW 
/LnNed,n
L  
mLlyaU dolaUa 
saWın alaFaÝını 
ve anlačmanın 
 sonuna 
NadaU 
Wamamlanmasını 
EeNledLÝLnL 
a©ıNladı
<aKoo $ÝusWos  Eačında :LndoZs 
MaF /Lnu[ ve SolaULs SlaWIoUmlaUı L©Ln 
KLzmeWleULnL duUduUdu <alnızFa $ndUoLd 
L2S ve ZeE LsWemFLleULnde <aKoo 
MessenJeUȠı s¾Ud¾UeFeÝLnL a©ıNladı
7Lme ,nF 
MysSaFeȠLn ana 
čLUNeWL 9LanWȠı 
saWın aldı
:KaWsaSSȠın 
 mLlyaU 
NullanıFıya 
ulačWıÝı 
a©ıNlandı
9Lne 
7ZLWWeU
ın 
9Lne moELl 
uyJulamasını 
duUduUaFaÝını 
duyuUdu 
$Udından 
uyJulama 
9Lne &ameUa 
olaUaN LsLm 
deÝLčWLUdL
&11 
%eme
L 
saWın aldı 
ve saWın 
alma 
čaUWlaUını 
KalNa 
a©ıNlamadı


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
50
2017
2017
2017
2017
2017
2018
2018
%yWe'anFe 
MusLFally
yL  
mLlyaU dolaUa 
saWın aldı
SnaSFKaW KalNa aUz L©Ln EačvuUdu ve 1eZ <oUN %oUsası
nda Lčlem 
J¸Umeye Eačladı +LsseleU  dolaUȠdan Lčlem J¸Ud¾ ve čLUNeWe 
yaNlačıN  mLlyaU dolaUlıN ELU deÝeU EL©LldL
7LN7oN 
adındaNL 
‰Ln menčelL 
Nısa vLdeo 
Saylačım ve 
sosyal medya 
KLzmeWL 
SLyasaya 
s¾U¾ld¾
%eme 
da 
&11 WaUaIından 
devUalınmasının 
aUdından  2FaN 
Ƞde KLzmeWleULnL 
duUduUdu
3aWK 
KLzmeWLnLn 
 (yl¾l 

de 
sona 
eUdLÝLnL 
a©ıNladı
<aKoo 
MessenJeU  
7emmuz 
de 
NaSaWıldı
Sosyal Medyanın Kronolojisi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
51
2020
2019
2018
2018
2020
2020
*ooJle d¾č¾N NullanıFı eWNLlečLmL ve ELU $3, KaWası 
nedenLyle 1Lsan 
da NaSaWıldı
MusLFally 
NaSaWıldı ve 
NullanıFılaUını 
7LN7oN
a 
Wačıdı
SWumEle8Son 
NullanıFılaUını 
ML[ adlı 
yenL ELU NečLI 
SlaWIoUmuna 
Wačıdı ve 
KLzmeWe 
NaSaWıldı
‰Ln menčeLlL 
7enFenW 44 
d¾nya ©aSında 
 mLlyon 
aNWLI NullanıFı 
sayısına ulačWı
'¾nyadaNL 
WoSlam 
aNWLI 
sosyal 
medya 
NullanıFı 
sayısı  
mLlyaUa 
ulačWı 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
52
Sosyal Medyanın Özellikleri
Sosyal medya LnsanlaUın KeUKanJL ELU L©eULÝL Kızlı veULmlL 
ve JeU©eN zamanlı olaUaN SaylačmalaUını saÝlamaN L©Ln 
WasaUlanmıč ZeE sLWeleULnL ve uyJulamalaUı LIade edeU 
Masa¾sW¾ ELlJLsayaUlaUla Eačlayan Eu yenL LleWLčLm sLsWemL 
J¾n¾m¾zde aNıllı WeleIonlaU ve WaEleWleULn JelLčmesLyle 
©oN daKa Iazla NullanılıU Kale JelmLčWLU
)oWoÝUaˊaUı vLdeolaUı ˉNLUleUL elečWLULleUL olaylaUı ve 
KaEeUleUL JeU©eN zamanlı olaUaN SaylačaELlme yačama 
EL©LmLmLzL ve Lč yaSma čeNlLmLzL deÝLčWLUdL Sosyal 
medyayı SazaUlama sWUaWeMLleULnLn ELU SaU©ası olaUaN 
Nullanan ˉUmalaUın sayısı J¾n Je©WLN©e aUWWı )LUmalaU 
JenellLNle ¸l©¾leELlLU ve daKa saÝlıNlı SazaU analLzleUL 
J¸Ume LmNanına NavučWu )LzLNL SazaUlaUda m¾čWeULleULnLn 
davUanıč alıčNanlıNlaUını ¸l©meN L©Ln eNsWUa malL 
y¾N¾ml¾l¾NleU alWına JLUmeye JeUeN Nalmadan dLMLWal 
¸l©¾mleUle LnsanlaUın y¸nelLčleUL analLz edLleELlLU Kale 
JeldL %ačaUılı sosyal medya Nullanımının anaKWaUı sosyal 
medyada KesaS saKLEL olmaN ELU zoUunluluNmuč JLEL 
davUanmaN yeULne KesaSlaUı ¸zenlL sayJılı ve dLNNaWle 
y¸neWmeNWLU ‰¾nN¾ KesaSlaU sLzLn NLčLsel ve NuUumsal 
y¾z¾n¾z¾ yansıWıU 
+
+


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
53
! 
Sosyal medya salW ELU eğlence, sosyalleşme 
veya haber alma mecrası değil aynı zamanda 
E¾y¾N ELU end¾sWULdLU 
! 
Sosyal medya aUaFılıÝıyla KızlıFa kamuoyu 
oluşturulabilir.
! 
Sosyal medyada aynı zamanda kötü niyetli 
kullanıcılar tarafından negatif imajlar 
oluşturulabilir. ManLS¾laWLI ve dezenIoUmasyona 
y¸nelLN SaylačımlaUla ELlJL NLUlLlLÝL yaUaWılaELlLU 
ve J¾n¾m¾zde Eu WLS yayınlaUı deneWleyeFeN 
meFUalaUın sayılaUı olduN©a sınıUlıdıU 
! 
Sosyal medya SolLWLNaFılaU L©Ln ¸nemlL ELU alandıU 
Siyasete etki etmek isteyen meşru ve 
gayrimeşru aktörler de Eu aÝlaUı aNWLI ELU čeNLlde 
NullanıU
! 
Sosyal medyada markalar ve firmalar 
paylaşımlarda bulunur, Eu sayede maUNalaUının 
LWLEaU y¸neWLmLnL saÝlaUlaU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
54
! 
Sosyal medyaya KeU zaman WemNLnlL ELU EaNıč 
a©ısıyla yaNlačmaNWa Iayda vaUdıU =LUa sanal 
dünyadaki paylaşımlar göründüğünden farklı 
olabilmektedir. %u nedenle NaynaÝı olmayan 
SaylačımlaU soUJulanmalı ve ELU Na© IaUNlı NaynaNWan 
WeyLW edLlmelLdLU
! 
Sosyal medya JeleneNsel medyaya oUanla daKa 
NaWılımFı ELU yaSıya saKLS olsa da sahiplik ilişkileri 
gereği şeffaflığı tartışmalıdır. 
! 
Sosyal medya SlaWIoUmlaUı LlN EaNıldıÝında 
¾FUeWsLz olaUaN J¸z¾Nse de dLMLWal d¾nya d¾zenL 
d¾č¾n¾ld¾Ý¾nde kişisel verilerin gizliliği ve 
güvenliğinin ihlalini EeUaEeULnde JeWLUen UeNlam 
ama©lı IaalLyeWleULn JeU©eNlečWLULleELldLÝL J¸ze 
©aUSmaNWadıU  
Örnek: %LU sosyal medya meFUasında Nullanım 
s¸zlečmesL NaEul edLleUeN KesaS a©ıldıÝında 
demoJUaˉN ELlJLleU NonWaNlaU IoWoÝUaˊaU WeleIon 
deIWeUL JLEL ELU©oN NLčLsel ELlJLnLn sosyal medya 
meFUasıyla Saylačılması NaEul edLlmeNWedLU %u 
ELlJLleU sosyal medya Nullanım NočullaUıdaNL 
deneWLmsLzlLNleU y¾z¾nden SazaUlamadan sLyasL eWNL 
olučWuUmaya NadaU ELU©oN alanda NullanılmaNWadıU
  


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
55
! 
Sosyal Saylačım aÝlaUı düşünce ve ifade 
özgürlüğünün merkezi olaUaN lanse edLlse 
de NonWUol¾n ve deneWLmLn ¾lNeden ¾lNeye J¸Ue 
deÝLčWLÝL ELU yaSıya saKLSWLU 
Örnek: 'evleWleULn sosyal medya meFUalaUı 
¾zeULnde deneWLmL sınıUlıdıU %u a©ıdan EaNıldıÝında 
sosyal medya meFUalaUı ¸zJ¾Ul¾N alanlaUı olaUaN 
d¾č¾n¾leELlLU ˜We yandan sosyal medyanın devleW 
dıčı dLÝeU aNW¸UleU WaUaIından manLS¾le edLldLÝL 
de ELlLnmeNWedLU Sosyal medyayı NullanıUNen 
deneWLmden uzaN ELU alana adım aWıldıÝının 
ELlLnFLnde olmaN ¸nem aUz eWmeNWedLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
56
Sosyal Medyada Bulunan Ağ Türleri
Sosyal medya WeNnoloMLleUL EloJlaU Lč aÝlaUı NuUumsal 
sosyal aÝlaU IoUumlaU mLNUoEloJlaU IoWoÝUaI Saylačımı 
¾U¾nKLzmeW deÝeUlendLUmeleUL sosyal LmlemeleUL 
sosyal oyun SlaWIoUmlaUı Fanlı yayınlaU SodFasWlaU vLdeo 
EaUındıUma ve sLEeU N¾lW¾U JLEL ELU©oN IaUNlı čeNLlleUde 
NaUčımıza ©ıNaELlLU +eU ELU SlaWIoUmun NendLne ¸zJ¾ 
¸zellLNleUL EulunuU ve Wemel ¸zellLNleUL NavUamaN ©oN 
¸nemlLdLU 7¾m sosyal medya meFUalaUında yeU almaya 
©alıčmaN zaman NayEı olaFaNWıU KLčLsel LlJL alanlaUı 
ve KedeˊeUe y¸nelLN se©LmleU yaSmaN sosyal medya 
oNyanusunda EoÝulmayı ¸nleyeFeNWLU 
˜UneÝLn moda WasaUımı Lle LlJLlenLyoUsanız yeU LmL ve 
L©eULN LyLlečWLUme aÝlaUı olan 3LnWeUesW ve )lLSEoaUd 
KesaSlaUını olučWuUmaN ve Eu meFUalaUı WaNLS eWmeN 
amaFınıza en uyJun SlaWIoUmlaUı saÝlayaFaNWıU (ÝeU 
Lnsan NaynaNlaUı Lč d¾nyası ve yaNlačan eWNLnlLNleUle 
LlJLlenLyoUsanız /LnNed,n ve MeeWuS Wam olaUaN sLze KLWaS 
edeFeNWLU $ma©laU ve LlJL alanlaUınıza y¸nelLN meFUa 
se©LmL L©Ln W¾m meFUalaUı LyL Wanımanız JeUeNmeNWedLU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
57
Platformlar 
Bloglar: ‰evULmL©L L©eULN yayınlama NečIeWme ve yoUum 
yaSma SlaWIoUmlaUı
%loJlaU sosyal medyanın ELlLnen esNL W¾UleULndendLU 
%unlaU NLčL ve NuUumlaUın olučWuUduÝu L©eULNleUden olučan 
ve sayIayı zLyaUeW eden NullanıFılaUın L©eULNleU KaNNında 
yoUum yaSaELldLNleUL EačNalaUı Lle SaylačaELldLNleUL 
©evULmL©L SlaWIoUmlaUdıU %loJ olučWuUma ve yayınlama 
aÝlaUı LnsanlaUa ve maUNalaUa L©eULÝLn ©evULmL©L 
Nečˉ Saylačımı ve yoUumunu WečvLN edLFL EL©LmleUde 
yayınlamalaUı L©Ln aUa©laU saÝlaU %u aÝlaU :oUd3Uess ve 
%loJJeU JLEL daKa JeleneNsel EloJlama SlaWIoUmlaUından 
7umElU JLEL daKa NomSaNW EloJ KLzmeWleULne ve MedLum 
JLEL eWNLlečLmlL sosyal yayınFılıN SlaWIoUmlaUına NadaU 
uzanmaNWadıU
WordPress, Tumblr, Medium, Blogger
%loJ olučWuUma ve yayınlama aÝlaUı LnsanlaUa ve 
maUNalaUa L©eULÝLn ©evULmL©L Nečˉ paylaşımı ve yorumunu 
teşvik edici biçimlerde yayınlamaları için araçlar sağlar.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
58
Sosyal ağlar: ‰evULmL©L NLčLleUle ve maUNalaUla EaÝlanWı 
NuUma SlaWIoUmlaUı
%azen ȢLlLčNL aÝlaUıȣ olaUaN adlandıUılan sosyal aÝlaU 
LnsanlaUın ve NuUulučlaUın ELlJL ve ˉNLUleULnL SaylačmaN 
L©Ln ©evULmL©L EaÝlanWı NuUmalaUına yaUdımFı oluU Sosyal 
aÝlaU aFLl duUumlaUda ELlJL Saylačımı L©Ln NULWLN ¸nem 
WačımaNWadıU ˜zellLNle moELl LnWeUneWLn y¾NselLčLnden 
Eu yana Eu aÝlaU KaEeU oNumaNWan WaWLl IoWoÝUaˊaUını 
Saylačmaya ve yenL ELU Lč Eulmaya modeUn yačamın 
neUedeyse KeU y¸n¾n¾ sosyal ELU deneyLme d¸n¾čW¾Uen 
meUNezleU KalLne JeldL
Twitter, Facebook
Medya paylaşım ağları: ‰evULmL©L IoWoÝUaI vLdeo Fanlı 
vLdeo ve dLÝeU medyalaUı WaNLS eWme ve Saylačma 
SlaWIoUmlaUı
%¾y¾N LlLčNL aÝlaUı JLEL Eu sLWeleU de maUNa ELlLnLUlLÝL olası 
saWıč LmNanlaUı yaUaWma NLWle NaWılımı ve dLÝeU sosyal 
SazaUlama KedeˊeULnLzLn ©oÝu L©Ln SaKa EL©LlmezdLU 
Medya Saylačım aÝlaUı LnsanlaUa ve maUNalaUa IoWoÝUaI 
vLdeo ve Fanlı vLdeo daKLl ©evULmL©L medya L©eULNleUL 
Eulma ve Saylačma LmNanı saÝlaU Medya Saylačım 
aÝlaUı ve sosyal aÝlaU aUasındaNL ©LzJLleU )aFeEooN ve 
7ZLWWeU JLEL sosyal LlLčNL aÝlaUının daKa Iazla Fanlı vLdeo 
$5 ve dLÝeU mulWLmedya KLzmeWleULnL aUWıUmasıyla Eu 
J¾nleUde olduN©a EulanıNlačıyoU $nFaN medya Saylačım 
aÝlaUını sosyal aÝlaUdan ayıUan čey medya Saylačımının 
WanımlayıFı ve ELULnFLl ama© olmasıdıU 
Youtube, Vimeo, Dailymotion,Instagram, Snapchat


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
59
Podcastler: 3odFasWleU SeULyodLN olaUaN yayınlanan ELU 
dLzL dLMLWal medya dosyası anlamına JelmeNWedLU 
*enellLNle aEonelLN WaEanlı ELU KLzmeW aUaFılıÝı Lle 
daÝıWılmaNWadıU ¾FUeWsLz olaUaN da NullanıldıÝı J¸U¾l¾U 
Ses ve vLdeo JLEL mulWLmedya W¾UleULnL L©eUeELlmeNWedLU 
Radiotopia, Wondery, iTunes
Tartışma Forumları: +eU Nonunda KaEeUleU ELlJLleU ve 
J¸U¾čleU Eulma WaUWıčma ve Saylačma SlaWIoUmlaUı 
ènWeUneW IoUumlaUı EelLUlL LlJL alanlaUına NonulaUa y¸nelLN 
olaUaN olučWuUulmuč ©evULmL©L WaUWıčma JUuSlaUıdıU 
)oUumlaU NaSsamında WaUWıčılan ©ečLWlL NonulaU vaUdıU ve 
NULz duUumlaUında J¾©l¾ ve SoS¾leU oUWamlaUdıU $na aNım 
medyada ve KaEeU SoUWallaUında EulunamayaFaN nLWelLNlL 
ve sSesLˉN ELlJLleU ©oNlu NullanıFı yoUumlaUı sayesLnde 
ELU Nonu KaNNında NaSsamlı veUL aNıčı saÝlayan WaUWıčma 
IoUumlaUı en esNL sosyal medya W¾UleULnden ELULdLU Sosyal 
LlLčNL aÝlaUı anonLmlLÝL azalWmaN ve ©evULmL©L J¾venlL ELU 
alan olučWuUmaN L©Ln JLdeUeN daKa Iazla ¸nlem alıUNen 
WaUWıčma IoUumlaUı JenellLNle NullanıFılaUın anonLm 
Nalmasına LzLn veULU ve ©evULmL©L deneyLmL aUWıUmaN 
L©Ln ȢvaKčLȣ el deÝmemLč ve deneWLmden uzaNmıč KLssL 
NoUumaya ©alıčıU 
Reddit, donanımhaber.com, memurlar.net, frmtr.com, Quora, 
Digg.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
60
Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
60
Fotoğraf Depolama ve Paylaşım Ağları: $maW¸U ve 
SUoIesyonel IoWoÝUaI sanaW©ılaUı L©Ln SUoˉl olučWuUma 
IoWoÝUaI deSolama ve Saylačma SlaWIoUmlaUı 
KuUulučlaUın ve NLčLleULn ©evULmL©L IoWoÝUaI aUčLvlemesLne 
ve Saylačmasına olanaN Wanıyan aUa©laUdıU ,nsWaJUamdan 
IaUNlı olaUaN ama© sadeFe IoWoÝUaI SaylačmaN ve IoWoÝUaI 
sanaWının W¾m unsuUlaUını NullanmaNWıU 
Flickr, Picasa, 500px
Yer imi ve içerik iyileştirme ağları: <enL ve WUend olan L©eULÝL 
veya medyayı NečIeWme NaydeWme Saylačma ve WaUWıčma 
SlaWIoUmlaUı 
%u aÝlaU ELlJL ve ˉNLU aUayan LnsanlaU L©Ln yaUaWıFılıN ve 
LlKam NaynaÝıdıU %u aÝlaUı sosyal medya SazaUlama 
Slanınıza eNleyeELlLU maUNa ELlLnLUlLÝL olučWuUmaN ve 
NLWlenLzle eWNLlečLm NuUma yolunda yenL NanallaU a©maN 
L©Ln NullanaELlLUsLnLz
3LnWeUesW JLEL yeU LčaUeWleme aÝlaUı NullanıFılaUın J¸Usel 
L©eULÝL NečIeWmesLne NaydeWmesLne ve Saylačmasına 
yaUdımFı oluU 3LnWeUesW
L Nullanmaya EačlamaN L©Ln 
¸nFelLNlL Nolay adım ZeE sLWenLzL yeU LčaUeWL dosWu 
yaSmaNWıU %u EloJlaUınızın veveya ZeE sLWenLzdeNL 
EačlıNlaUın ve J¸U¾nW¾leULn Eu aÝlaUın L©eULÝLnLze eULčmeN 
ve EunlaUı SaylačmaN L©Ln NullandıÝı yayınlaU L©Ln oSWLmLze 
edLlmesLnL saÝlaU $yUıFa sLWenLzde veya EloJunuzda yeU 
alan UesLmleUe de ¸zen J¸sWeUmelLsLnLz %unlaU 3LnleULn 
NaSaN eNUanlaUıdıU Eu nedenle L©eULÝLnLzLn EačaUısı daKa 
Iazla SLnlenmenLzL saÝlayaFaNWıU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
61
)lLSEoaUd JLEL L©eULN LyLlečWLUme aÝlaUı yeU LmL aÝlaUına 
EenzeU anFaN maNaleleUL ve dLÝeU meWLn L©eULNleULnL 
Eulmaya ve Saylačmaya odaNlanıU ž©¾nF¾ SaUWL 
NaynaNlaUdan se©WLÝLnLz Nonuyla LlJLlL en LlJL ©eNLFL L©eULÝL 
sıUalamaN ve NendL L©eULÝLnLzL sunmaN L©Ln NendL )lLSEoaUd 
deUJLnLzL olučWuUaELlLUsLnLz 
'LÝeU aÝ W¾UleUL de yeU LmL ve LyLlečWLUme ¸zellLNleUL 
eNlemeyL s¾Ud¾U¾yoU ˜UneÝLn ,nsWaJUam aUWıN 
NullanıFılaUa L©eULN NaydeWme ve ¸zel NoleNsLyon 
olučWuUma ¸zellLNleUL sunuyoU 
Pinterest, Flipboard
Pinterest gibi yer işaretleme 
ağları, kullanıcıların görsel içeriği 
keşfetmesine, kaydetmesine ve 
paylaşmasına yardımcı olur. Pinterest'i 
kullanmaya başlamak için öncelikli 
kolay adım, web sitenizi yer işareti dostu 
yapmaktır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
62
Tüketici Geribildirim Ağları: MaUNalaU ¾U¾nleU KLzmeWleU 
UesWoUanlaU seyaKaW UoWalaUı ve daKa Iazlası KaNNında ELlJL 
Eulma LnFeleme yoUum yazma Suanlama ve Saylačma 
SlaWIoUmlaUı
7¾NeWLFL JeUL ELldLULm aÝlaUı LnsanlaUa maUNalaUı 
LčleWmeleUL ¾U¾nleUL KLzmeWleUL seyaKaW noNWalaUını 
ve Kemen Kemen KeU čey Lle LlJLlL JeUL ELldLULmleUL 
LnFeleme alanı saÝlaU ènFelemeleU ELU©oN ZeE sLWesLne 
ve ©evULmL©L KLzmeWe en Iazla deÝeU NaWan ELU L©eULN 
W¾U¾d¾U %ooNLnJȠWen ELU oWel NLUalama deneyLmL veya 
*ooJle +aULWalaU
da yeUel ELU LčleWme aUama deneyLmL 
sıUasında JeUL ELldLULm aÝlaUı sıNlıNla NullanılıU %LU WaWLle 
©ıNıldıÝında en LyL yemeN meNanlaUı ¸neULleUL L©Ln aUWıN 
KeUNes LnWeUneWe danıčmayı WeUFLK edLyoU ve Eu da <elS 
ve =omaWo JLEL Nonum WaEanlı LnFeleme KLzmeWleULnLn 
E¾y¾meye devam eWmesLnL saÝlıyoU
%LU Lč seyaKaWL L©Ln oWel se©eneNleUL veya UesWoUan 
WeUFLKL L©Ln LnFeleyeELleFeÝLnLz ELU ©oN JeUL ELldLULm aÝı 
EulunmaNWa ve NullanıFı JeUL ELldLULmleUL %ULJKW/oFal 
WaUaIından yaSılan ELU aUačWıUmaya J¸Ue W¾NeWLFLleULn 
y¾zde 
LnL NLčLsel ELU ¸neUL NadaU eWNLlemeNWe ve Suan 
WaEanlı olduÝu L©Ln de J¾ven veUmeNWedLU
Yelp, Zomato, TripAdvisor, Foursquare
Sosyal Alışveriş Ağları: 7UendleUL WesSLW eWme maUNalaUı 
WaNLS eWme yenL NečLˊeU Saylačma ¾U¾n SazaUa Noyma ve 
alıčveULč yaSma SlaWIoUmlaUı
Sosyal alıčveULč aÝlaUı sosyal unsuUlaU eNleyeUeN eWLFaUeWL 
LlJL ©eNLFL Kale JeWLULUleU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
63
7aELL NL eWLFaUeW unsuUlaUı dLÝeU ELU©oN sosyal aÝ W¾U¾nde 
oUWaya ©ıNmaya devam edLyoU ˜UneÝLn 3LnWeUesW
We 
%uyaEle 3Lns ¸zellLNleUL EulunuU ve ,nsWaJUam ȢčLmdL 
alıčveULč yaSȣ ve ȢčLmdL y¾Nleȣ d¾ÝmeleUL čeNlLnde 
KaUeNeWe Je©LULFL ve alıč veULč odaNlı aUa©laU sunuyoU 
Sosyal alıčveULč aÝlaUı SlaWIoUmlaUını sosyal deneyLm ve 
alıčveULč deneyLmL aUasında ELU yeUe odaNlanmıč ELU ©ečLW 
enWeJUasyon eWUaIında WanımlayaUaN alıčveULčL dLÝeU sosyal 
aÝlaUa nazaUan ELU adım ¸Weye WačıyoU
(Wsy ve 3olyvoUe JLEL KLzmeWleU N¾©¾N LčleWmeleULn ve 
ELUeysel ¾UeWLFLleULn ¾U¾nleULnL doÝUudan son NullanıFıya 
saWmasına IaUNlı SeUaNendeFLleULn ¾U¾nleULnL WeN ELU 
©evULmL©L SazaUda seUJLlemesLne LzLn veULyoU 3olyvoUe 
LnWeUneWWeNL en E¾y¾N sosyal sWLl WoSluluNlaUından ELULdLU 
ve sosyal deneyLmL saWın alma deneyLmLyle enWeJUe eWmeN 
L©Ln WasaUlanmıč aÝlaUa en LyL ¸UneNWLU è©eULÝLn ©oÝu 
sevdLNleUL ¾U¾nleUL se©en NolaMlaU olučWuUan N¾me olaUaN 
yayınlayan ve aUdından N¾meleUL dLÝeU NullanıFılaUla 
Saylačan ¾yeleU WaUaIından olučWuUuluU
Polyvore, Etsy, Fancy


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
64
Wikiler ve Sözlükler: :LNLleU LnsanlaUın ELlJL veULFL 
ansLNloSedLN L©eULNleU olučWuUmaN ve d¾zenlemeN L©Ln 
ELU JUuS olaUaN yeU aldıNlaUı LnWeUneW sayIalaUıdıU ‰oN 
yazaUlı sLWeleU olaUaN ELlLnLUleU :LNLleU devleW ve dLÝeU 
NuUulučlaU WaUaIından SUoMe y¸neWmeN aUačWıUma y¾U¾WmeN 
ve EeyLn IıUWınası yaSmaN L©Ln de NullanılmaNWadıU (n LyL 
¸UneNleULnden ELU WanesL :LNLSedLaȠdıU
‰oN yazaUlı KaEeU J¸U¾č ve ˉNLU Saylačım SlaWIoUmlaUı 
olan s¸zl¾NleU ¾lNemLzde KaEeU sLWeleUL NadaU sıN ve JenLč 
WaEanlı NullanılmaNWadıU 
Wikipedia, Türkiye'deki sözlük platformları, Urban Dictionary
Paylaşım Ekonomisi ağları: 3aylačımFılaU aUasında ¾U¾n 
ve KLzmeWleULn UeNlamını yaSma ¾U¾n Eulma Saylačımlı 
Nullanma saWın alma ve NLUalama SalWIoUmlaUı
ȢèčELUlLN©L eNonomL aÝlaUıȣ olaUaN da adlandıUılan ȢSaylačım 
eNonomLsLȣ aÝlaUı ¾U¾n ve KLzmeWleULn Saylačımı L©Ln 
LnsanlaUı ©evULmL©L olaUaN EaÝlaU
$LUEnE ve 8EeU JLEL E¾y¾N maUNalaUa KeUNes ačLnadıU 
ama EunlaUın yanı sıUa ELU N¸SeN EaNıFısı ELU SaUN yeUL 
Nomčunuzdan JeleFeN ELU yemeN ve daKa Iazlasını EulmaN 
L©Ln NullanaELleFeÝLnLz aUWan sayıda nLč aÝ eNonomL aÝı 
vaUdıU
'LMLWal aUačWıUma ˉUması 9LsLon &ULWLFal
Ln ELU UaSoUuna 
J¸Ue Ȣ%uJ¾n Saylačım eNonomLsL aÝlaUı saÝlıNlı ©alıčıyoU 
©¾nN¾ J¾ven endeNsL eleNWUonLN olaUaN doÝUulanaELlLyoU 
Sosyal medya JeUL ELldLULmleUL ve Suanlama sLsWemL sosyal 
Saylačım eNonomLsLnLn soUunsuz ELU čeNLlde ©alıčmasını 
saÝlaUNen NoleNWLI J¾ven oUWamını da olučWuUuyoUȣ
Airbnb, Uber, Taskrabbit, Lime


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
65
Canlı yayın platformları: SadeFe Fanlı yayın L©Ln NuUulmuč 
SlaWIoUmlaU WZLWFK SeULsFoSe olduÝu JLEL youWuEe 
LnsWaJUam ve WZLWWeU da aUWıN Fanlı yayınlaUa olanaN 
veUmeNWedLU 'evleW y¸neWLFLleUL NULWLN a©ıNlamalaUda ve 
NULz y¸neWLmleULnde Fanlı yayın SlaWIoUmlaUını SUoaNWLI 
čeNLlde NullanmaNWadıU &anlı yayın SlaWIoUmlaUını sosyal 
aÝlaUdan ayıUan ¸zellLN Lse Eu SlaWIoUmlaUın ana odaN 
noNWasının Fanlı yayınlaU olmasıdıU  
Periscope, Twitch
'evleW y¸neWLFLleUL NULWLN a©ıNlamalaUda ve NULz 
y¸neWLmleULnde canlı yayın platformlarını proaktif şekilde 
kullanmaktadır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
66
Küresel Sosyal Medyaya Genel Bakış 
Ču anda d¾nya JenelLnde JloEal n¾Iusun y¾zde 
una 
NaUčılıN Jelen  mLlyaU sosyal medya NullanıFısı 
EulunuyoU
‰oÝu sosyal SlaWIoUm Jen©leULn Nullanımına LzLn 
veUmLyoU Eu nedenle yalnızFa  yačın ¾zeULndeNL 
NullanıFılaUı d¾č¾n¾UseN en son veULleU oUWa oNul ve 
¾zeUL NLWleleULn y¾zde 
¾n¾n sosyal medya NullandıÝını 
J¸sWeULyoU
2UWalama ELU NullanıFının 
den Iazla IaUNlı sosyal medya 
SlaWIoUmunda ELU KesaEı EulunuyoU ve KeU J¾n sosyal 
medyayı NullanaUaN eNUan Eačında oUWalama  saaW  
daNLNa Je©LULyoU %ununla ELUlLNWe Eu UaNam ¾lNeden 
¾lNeye ¸nemlL ¸l©¾de IaUNlılıNlaU J¸sWeULyoU )LlLSLnleUȠdeNL 
NullanıFılaU sosyal medyada J¾nde  saaWe yaNın vaNLW 
Je©LULUNen -aSonya
daNL LnsanlaU sosyal SlaWIoUmlaUı 
NullanaUaN J¾nde oUWalama sadeFe  daNLNa Je©LULyoU 
:e $Ue SoFLal WaUaIından a©ıNlanan UaSoUda 7¾UNLye
nLn 
sosyal medyada Je©LUdLÝL s¾UeleU de yeU alıyoU 5aSoUa 
J¸Ue 7¾UNLye
deNL  Lle  yač aUası sosyal medya 
NullanıFılaUı sosyal medyada J¾nl¾N  saaW  daNLNa 
Je©LULyoU %u SeN ©oN ¾lNeye Nıyasla KaylL y¾NseN ELU 
UaNam %u y¸n¾yle 7¾UNLyeȠdeNL sosyal medya eWNLlečLm 
J¾F¾n¾n neUedeyse ana aNım NonvansLyonel medya Lle 
aynı ¸l©eNWe olduÝu s¸yleneELlLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
67
'¾nyada Sosyal Medya KullanıFı 5aNamlaUı
Aktif Sosyal Medya Kullanıcısı
Sosyal Medya Kullanıcı Nüfus Yüzdesi
Aktif Mobil Kullanıcı
Mobil Üzerinden Erişen Yüzdesi
Sosyal Medya Kullanıcı Sayısında Yıllık Büyüme
3.81
%49
3.76
%99
+304
+%8.7
MİLYAR
MİLYAR
KULLANICI
MİLYON


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
68
)aFeEooN d¾nyanın en yayJın Nullanılan sosyal medya 
SlaWIoUmu olmaya devam edLyoU +eU ELUL aylıN  
mLlyaUdan Iazla aNWLI NullanıFısı Eulunan  ¸nde Jelen 
sosyal medya SlaWIoUmu EulunuyoU %u alWı SlaWIoUmdan 
d¸Ud¾ Lse )aFeEooN
a aLWWLU
 1Lsan 
ye NadaU KalNa a©ıN veULleUe dayanaUaN 
 sosyal medya SlaWIoUmunda aylıN oUWalama  
mLlyonun ¾zeULnde WeNLl aNWLI onlLne NullanıFı EulunduÝu 
J¸U¾lm¾čW¾U
'¾nyanın (n ‰oN Kullanılan Sosyal Medya 
3laWIoUmlaUı
2.4 MLlyaU
800 MLlyon
2 MLlyaU
731 MLlyon
2 MLlyaU
517 MLlyon
1.3 MLlyaU
516 MLlyon
1.1 MLlyaU
430 MLlyon
386 MLlyon
1 MLlyaU
400 MLlyon
)aFeEooN
7LN7oN 'ouyLn
<ou7uEe
44
:KaWs$SS
4=one
)aFeEooN MessenJeU
SLna :eLEo
:e&KaW :eL[Ln
5eddLW
7ZLWWeU
,nsWaJUam
KuaLsKou
3LnWeUesW
366 MLlyon


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
69
3oWansLyel 5eNlam (ULčLmL
Twitter Aktif Kullanıcı
386 MİLYON
Snapchat Aktif Kullanıcı
398 MİLYON


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
70
'¾nyanın (n ‰oN 7eUFLK (dLlen 
MesaMlačma 8yJulamalaUı
:KaWs$SS 138
)aFeEooN MessenJeU 74
9eeU 7
/Lne 3
,mo 3
Sosyal medya SlaWIoUmu WeUFLKleUL ELU ¾lNeden dLÝeULne 
IaUNlılıN J¸sWeULU Eu nedenle yeUel d¾zeyde neleU 
olduÝunu anlamaN L©Ln veULleUL daKa deULnlemesLne 
LnFelemeN JeUeNLU $čaÝıdaNL KaULWa WeUFLKleULn d¾nya 
©aSında nasıl deÝLčWLÝLnL J¸sWeUmeNWedLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
71


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
72
'¾nyada %¸lJeleUe *¸Ue ènWeUneW (ULčLmL
Kuzey $meULNa %88
$meULNa %LUlečLN 'evleWleUL %66
KaUayLS %60
*¾ney $meULNa %72
%aWı $vUuSa %92
Kuzey $IULNa %53
%aWı $IULNa %36
2UWa $IULNa %22
*¾ney $IULNa %60


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
73
Kuzey $vUuSa %95
'oÝu $vUuSa %78
%aWı $sya %72
*¾ney $sya %48
'oÝu $sya %63
*¾neydoÝu $sya %66
$vusWUalya %70
2UWa $sya %54
'oÝu $IULNa %23
Doğu Asya Internet Erişimi
Kuzey Avrupa Internet Erişimi
Doğu Afrika Internet Erişimi
%63
%95
%23


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
74
'¾nyada %¸lJeleUe *¸Ue  
Sosyal Medya Kullanımı
Kuzey $meULNa %69
$meULNa %LUlečLN 'evleWleUL%64
KaUayLS %51
*¾ney $meULNa %67
%aWı $vUuSa %54
Kuzey $IULNa %39
%aWı $IULNa %13
2UWa $IULNa %22
*¾ney $IULNa %36


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
75
Kuzey $vUuSa %67
'oÝu $vUuSa %49
%aWı $sya %56
*¾ney $sya %27
'oÝu $sya %71
*¾neydoÝu $sya %63
$vusWUalya %57
2UWa $sya %22
'oÝu $IULNa %8
ABD Sosyal Medya Kullanımı
Kuzey Avrupa Sosyal Medya Kullanımı
Doğu Asya Sosyal 
Medya Kullanımı
%64
%67
%71


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
76
Rakamlarla Türkiye’de Internet ve 
Sosyal Medya Kullanımı
Türkiye'de Internet Kullanıcıları
Türkiye'de Sosyal Medya Kullanıcıları
Türkiye'de mobil cihazlar üzerinden internet erişimi
7¾UNLye
de 2FaN  UaNamlaUına J¸Ue  mLlyon 
LnWeUneW NullanıFısı EulunmaNWadıU
7¾UNLye
de LnWeUneW NullanıFı sayısı  yıllaUı 
aUasında  mLlyon aUWmıčWıU  
7¾UNLye
de LnWeUneW eULčLm oUanı 2FaN  LWLEaULyle  
olaUaN JeU©eNlečmLčWLU
7¾UNLye
de 2FaN  UaNamlaUına J¸Ue  mLlyon sosyal 
medya NullanıFısı EulunmaNWadıU
7¾UNLye
de sosyal medya NullanıFılaUının sayısı 1Lsan  
Lle 2FaN  aUasında  mLlyon   aUWmıčWıU
7¾UNLye
de sosyal medya eULčLmL 2FaN Ƞde  olaUaN 
JeU©eNlečmLčWLU
7¾UNLye
de 2FaN 
de  mLlyon moELl EaÝlanWı 
WesSLW edLlmLčWLU
7¾UNLye
de moELl EaÝlanWı sayısı 2FaN  Lle 2FaN  
aUasında  mLlyon   aUWmıčWıU
2FaN 
de 7¾UNLye
deNL moELl EaÝlanWı sayısı WoSlam 
n¾Iusun 
sLne ečLWWLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
77
7¾UNLye
de ènWeUneW ve Sosyal Medya Kullanımı
Toplam Nüfus
Aktif Mobil Kullanıcı
Aktif Sosyal Medya Kullanıcısı
Internet Kullanıcısı
83.88
54.00
62.07
%92
%75
%64
%74
%77.39
MİLYON
MİLYON
MİLYON
NÜFUS
KENTLEŞME
NÜFUS
NÜFUS
MİLYON


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
78
7¾UNLyeȠde 'LMLWal 3laWIoUmlaUda  
*e©LULlen *¾nl¾N S¾Ue
Internet Kullanımı
Sosyal Medya Kullanımı
Uygulamadan Müzik Dinleme
Oyun Konsolları Kulanımı
Televizyon Izleme
7
2
3
1
29
51
4
21
58
SAAT
SAAT
SAAT
SAAT
DAKİKA
DAKİKA
DAKİKA
DAKİKA
DAKİKA


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
79
7¾UNLyeȠde 2nlLne è©eULN  
Kullanım $NWLvLWeleUL
Online Video Izleme
VLOGS Izleme
Online Radyo Dinleme
Podcasts Dinleme
Uygulamadan Müzik Dinleme
%93
%45
%72
%42
%30


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
80
! 
Sosyal Saylačım aÝlaUı Türkiye’den reklam 
gelirleri elde etmektedir. %ununla ELUlLNWe  
Sayılı 'LMLWal +LzmeW 9eUJLsL Lle %azı KanunlaUda 
ve  Sayılı Kanun +¾Nm¾nde KaUaUnamede 
'eÝLčLNlLN <aSılması +aNNında Kanun  $UalıN 
 WaULKlL ve  sayılı 5esmL *azeWe
de 
yayımlanmıčWıU 
! 
Sosyal Saylačım aÝlaUının Türk hukukuna uygun 
hareket ettiğini söyleyebilmek oldukça 
güçtür. =LUa NullanıFı KLzmeW s¸zlečmeleUL Lle KuNuN 
sLsWemL ©oÝu zaman ¸UW¾čmemeNWedLU 
! 
%azı sosyal Saylačım aÝlaUının Türkiye’de ofisinin 
olmaması da suç teşkil eden olaylarda, WeU¸U 
IaalLyeWleULnde ELlJL elde edLlememesLne seEeS 
olmaNWadıU
! 
‰oÝu sosyal Saylačım aÝının Türkiye’de yer alan 
kullanıcı verilerini Türkiye sınırları dışında 
tutması da J¾venlLN a©ısından ¸nemlL ELU soUun 
WečNLl eWmeNWedLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
81
Bazı sosyal paylaşım ağlarının 
Türkiye’de ofisinin olmaması da 
suç teşkil eden olaylarda, terör 
faaliyetlerinde bilgi elde edilememesine 
sebep olmaktadır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
82
Sosyal Medyanın Konvansiyonel 
Medyadan Farkları 
Sosyal medya Easılı JazeWe ve 79 JLEL JeleneNsel 
medyadan IaUNlıNlaU J¸sWeULU *enellLNle JeleneNsel 
medya enIoUmasyonun yayınlanması L©Ln EelLUlL 
NaynaNlaUa LKWLya© duyaUNen ELlJLyL yayınlamaN veya 
eULčmeN L©Ln sosyal medya J¸UeFelL olaUaN masUaIsızdıU ve 
eULčLm aUa©laUı KeUNese a©ıNWıU ELUeyleU ELle NullanaELlLU 
%LU maWEaa yaWıUımı veya 79 yayını yaSmaN L©Ln JeUeNlL 
olan E¾W©eleUe sosyal medyada LKWLya© duyulmaz 
Sosyal medyanın JeleneNsel medyadan IaUNı eWNLlečLmlL 
ve NaWılımFı yaSısıdıU Sosyal medya aUaFılıÝıyla alıFı 
NaynaN NaynaN da alıFı duUumuna JelmLčWLU 
Sosyal medya Lle JeleneNsel medyanın IaUNlaUı
1
*eleneNsel medya JenellLNle daKa JenLč ve NaUmačıN 
ELU NLWle Kavuzu sunaU sosyal medya Lse KedeˊeUL 
sınıUlandıUılmıč ve Wanımlanmıč ELU L©eULN daÝıWımı saÝlaU 
SSesLˉN NLWle se©LmL Lle L©eULÝLn veUeFeÝL mesaMın EačaUısı 
aUWaU 
2
Sosyal medya JeleneNsel medyaya J¸Ue ©oN daKa Kızlı 
WeSNL veULU *¾n L©eULsLnde saaW ȠWe oUWaya ©ıNan 
¸nemlL ELU KaEeU sosyal medyada anında J¾ndem oluU 
WaUWıčılıU analLzL yaSılıU ve W¾NeWLlLU *eleneNsel medya Lse 
aynı KaEeUL 79Ƞde aNčam KaEeUleULnde J¾ndem yaSaU veya 
Easılı ana aNım medya JazeWeleUL eUWesL J¾n aynı Nonuyu 
mančeWe WačıUlaU %u KaEeU sosyal medya NullanıFılaUı L©Ln 
©oNWan esNLmLč ELU KaEeU olaUaN deÝeUlendLULlLU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
83
3
4
5
*eleneNsel medyada yayınlanan ELU KaEeU KaEeU 
edLW¸UleUL analLsWleU ve yayın y¸neWmenleULnLn 
s¾zJeFLnden Je©WLÝL L©Ln NesLnlLN WačıU ve nLKaL ELU sonu© 
L©eULUNen W¾m y¸nleULyle ele alınamayaELlLU $nFaN sosyal 
medyada WaUWıčılan KeU Nonu eWNLlečLmlL NaWılımın J¾F¾ 
Lle W¾m y¸nleULyle ©oN daKa Nısa ELU s¾Uede analLz edLlLU 
$nalLzleU neWLFesLnde NullanıFılaU ˉNLUleULnL deÝLčWLUeELlLU 
ve yoUumlaU Eazen SozLWLINen neJaWLIe neJaWLINen de 
SozLWLIe d¸neELlLU KesLn yaUJılaUdan ©oN dLnamLzm ¸n 
SlandadıU
Sosyal medya Saylačım saaWleULnLn NLWleye eULčmedeNL 
©ečLWlLlLÝL KedeI NLWle se©eELlme olanaÝı aynı Nonunun ELU 
©oN IaUNlı meFUada ELU ©oN L©eULN EL©LmL Lle sunulaELlme 
olanaNlaUı meWLn IoWoÝUaI vLdeo Fanlı yayın a©ıN 
WaUWıčma Suanlama vE EaNımından JeleneNsel medyaya 
oUanla Kem daKa zenJLndLU Kem de daKa NonWUoll¾ ELU 
L©eULN aNıčına olanaN WanıU 
Sosyal medya ©LIW y¸nl¾ eWNLlečLm saÝlaUNen JeleneNsel 
medya WeN y¸nl¾d¾U


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
84
*eleneNsel medya JenellLNle Ȣend¾sWULyelȣ ȢEUoadFasWȣ 
veya Ȣmassȣ medya olaUaN WanımlanıU Sosyal medya Lle 
JeleneNsel medyanın oUWaN WačıdıÝı NaUaNWeULsWLN ¸zellLN 
N¾©¾N veya E¾y¾N NLWleleUe ulačaELlmeleULdLU ˜UneÝLn 
Kem ELU EloJ yazısı Kem de ELU WelevLzyon SUoJUamı 
mLlyonlaUFa NLčLye ulačaELlLU Sosyal medya ve JeleneNsel 
medya aUasındaNL IaUNlaUı Wanımlamaya yaUdımFı olaFaN 
¸zellLNleU Nullanılan y¸nWemleUe J¸Ue IaUNlılıNlaU J¸sWeULU 
%u ¸zellLNleUden EazılaUını č¸yle sıUalayaELlLULz
Erişim: +em JeleneNsel medya Kem de sosyal medya 
WeNnoloMLleUL KeUNesLn Jenel ELU NLWleye eULčeELlmesLne 
olanaN WanıU
İçerik Üretimi: *eleneNsel medya L©Ln L©eULN ¾UeWLmL 
JenellLNle ¸zel medya čLUNeWleUL ve devleWleU elLyle 
JeU©eNlečLU sosyal medyada Lse ©ečLWlL aUa©laU sayesLnde 
KeUNes WaUaIından mLnLmum malLyeWleUle veya ¾FUeWsLz 
olaUaN L©eULNleU JelLčWLULleELlLU 
Etkileşim: *eleneNsel medyada L©eULN ¾UeWLmL L©Ln 
©oÝunluNla uzmanlačmıč NalLˉye NLčLleU JeUeNmeNWedLU 
$nFaN ©oÝu sosyal medya meFUası L©Ln Eu Je©eUlL deÝLldLU 
3Uod¾NsLyon ve esWeWLN EaNımından N¸W¾ denLleELleFeN 
amaW¸U ELU EelJesel soˉsWLNe ELU EelJeselden ©oN daKa 
Iazla LzleneELlLU ve eWNLlečLm alaELlLU
Dinamizm: *eleneNsel medya LleWLčLmleULnde meydana 
Jelen zaman IaUNı J¾nleU KaIWalaU KaWWa aylaU anında 
eWNL ve WeSNLsL olan sosyal medya Lle NıyaslandıÝında 
uzunduU *eleneNsel medya da sosyal medya 
uyJulamalaUına adaSWe olmaNWadıU dolayısıyla yaNın 
zamanda Eu IaUNın oUWadan NalNması EeNlenmeNWedLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
85
Kalıcılık: *eleneNsel medya yaUaWıldıNWan sonUa 
deÝLčWLULlemez ELU deUJL maNalesL EasıldıNWan ve 
daÝıWıldıNWan sonUa aynı maNale ¾zeULnde deÝLčLNlLN 
yaSılamaz oysa sosyal medyada yoUumlaU yenLden 
d¾zenlemeyle anında deÝLčWLULleELlLU SaylačımlaU sLlLnLS 
yenLsL J¸ndeULleELlLU 
Özgürlük: *eleneNsel medya Lle sosyal medya aUasındaNL 
EelNL de en ¸nemlL IaUN ¸zJ¾Ul¾NW¾U *eleneNsel medya 
seNW¸Uel čaUWlaUı ve UeNlam veUenleULn eWNLsLnL J¸z 
¸n¾nde EulunduUmaN zoUundadıU Sosyal medya Lse Nolay 
eULčLleELlLU KeUNes WaUaIından ečLW d¾zeyde m¾daKale 
edLleELlLU JloEal ELU SlaWIoUm olduÝundan ¸zJ¾Ul¾N alanı 
daKa JenLčWLU
*eleneNsel medyada L©eULN ¾UeWLmL L©Ln ©oÝunluNla 
uzmanlačmıč NalLˉye NLčLleU JeUeNmeNWedLU Ancak çoğu 
sosyal medya mecrası için bu geçerli değildir. 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
86
Sosyal Medyanın Avantajları ve 
Dezavantajları
Sosyal Medyanın Avantajları
01. *enLč NLWleleUe ulačma yeWeneÝL sosyal medyanın 
en E¾y¾N avanWaMıdıU 3aylačımlaUınızı NečIeWmesLnL 
LsWedLÝLnLz NLWleleUe Eu yolla NolayFa ulačaELlLUsLnLz
‰evULmL©L veya moELl oUWamlaUda ¸nde Jelen sosyal 
aÝlaUın Nullanım oUanlaUı ču čeNLldedLU
YouTube
Facebook
Instagram
Pinterest
Snapchat
LinkedIn
Twitter
%73
%68
%35
%29
%27
%25
%24


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
87
02. Sosyal medya NLWlenLzle doÝUudan EaÝlanWı 
NuUmanıza olanaN WanıU
03. 2UJanLN L©eULNleU ¾UeWme LmNanına NavučuUsunuz
04. žFUeWlL WanıWım se©eneNleULne NolayFa ulačaELlLUsLnLz
05. +ızlı LleWLčLm NuUaELlLUsLnLz
06. %LlJLnLn KızlıFa yayılması ve olaÝan¾sW¾ duUumlaUda 
WoSlumun ELlJLlendLULlmesL adına ¸nemlL ELU J¾Fe 
saKLSWLU
• Örnek: žlNemLzde ve d¾nyanın EačNa yeUleULnde 
doÝal aIeWleU veya WeU¸U saldıUılaUından sonUa sosyal 
medya NullanıFılaUı emnLyeWWe olduNlaUı mesaMlaUını 
SaylačaUaN yaNınlaUını KaEeUdaU eWmLčleUdLU $yUıFa 
yLne sosyal medya ¾zeULnden dayanıčma mesaMlaUı 
SaylačılmıčWıU
07. %oč vaNLWleULnLzL deÝeUlendLUmenLzL saÝlayaFaN 
eÝlenFe aUa©laUına NolayFa ulačaELlLUsLnLz
08. ènWeUneWLn olduÝu KeU noNWadan eULčLm saÝlayaELlLU 
©oÝu ¾lNede L©eULNleUe ¾FUeWsLz ELU čeNLlde 
ulačaELlLUsLnLz  
09. KendL maUNanızı yaUaWaELlLU ve saWıč LmNanlaUını 
deÝeUlendLUeELlLUsLnLz 
10. *eUL ELldLULm aÝlaUı sayesLnde SeN ©oN alanda Kızlı ve 
J¾venLlLU ELlJLye ulačaELlLUsLnLz
11. )aalLyeWleULnLzL duyuUaELlLU NuUumsallačmanıza NaWNı 
saÝlayaELlLUsLnLz
12. Sosyal medya sayesLnde ZeE sLWenLze zLyaUeW©L 
NazandıUaELlLUsLnLz


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
88
13. ‰ečLWlL aUa©laU sayesLnde SaylačımlaUınızı UaNamsal 
olaUaN analLz edeELlLU ve ¸l©eELlLUsLnLz
14. 9LUal L©eULNleU ¾UeWeELlLUsLnLz
15. KLčLleU maUNalaU ve NuUumlaU Lle dLÝeU NLčLleU aUasında 
©LIW y¸nl¾ LlLčNL NuUaELlLUsLnLz
16. Sosyal soUumluluN SUoMeleUL JeU©eNlečWLUeELlLU ve 
SUoMeleULnLze Kızlı JeUL d¸n¾čleU alaELlLUsLnLz
17. Sosyal medya meFUalaUını NullanaUaN JenLč ©aSlı 
NamSanyalaU y¾U¾WeELlLU IaUNındalıN yaUaWmaN L©Ln ©oN 
daKa JenLč LmNanlaUa saKLS olaELlLUsLnLz
18. *eUL ELldLULmleU sayesLnde Saylačım L©eULNleULnLzLn 
nLWelLÝLnL ve NalLWesLnL aUWıUaELlLUsLnLz
Sosyal Medyanın Dezavantajları
01. 1eJaWLI yoUumlaU alaELlLUsLnLz ènsanlaU sevdLNleUL 
L©eULNleULn yanı sıUa KočlanmadıNlaUı duUumlaUı da 
sosyal medya aUaFılıÝı Lle SaylačaELlLU (lečWLULleUe 
a©ıN olmalısınız
02. 3aylačımlaUınız Nonusunda ¸zensLz ve dLNNaWsLz 
davUanıUsanız Eu EačNa NullanıFılaUın dLNNaWLnden 
Na©mayaFaNWıU 3aylačım L©eULNleULnLzdeNL KeU W¾Ul¾ 
KaWa y¾z¾n¾ze vuUulaELlLU
03. %LU NamSanya y¾U¾W¾UNen ©oN Iazla mesaL KaUFamanız 
JeUeNeELlLU ‰¾nN¾ sosyal medyanın ELUELULnden 
IaUNlı aÝlaUı ve KeU ELULnLn de NendLne ¸zJ¾ Saylačım 
maWemaWLÝL vaUdıU +eU ELUL L©Ln ¸zJ¾n ve NalLWelL L©eULN 
¾UeWmeN zoUduU
04. Sonu©laUa Kemen ulačamazsınız žUeW Saylač 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
89
(WNLlečLme JLU EeNle ve J¸U SUensLSleUL Lle saEıUlı 
olmalı ve aFeleFLlLNWen Na©ınmalısınız
05. Sosyal medyanın JeUeÝLnden Iazla Nullanılması 
EaÝımlılıN olučWuUaELlLU *¾nl¾N Nullanımınızı NonWUol 
alWına almalısınız
06. +aEeU ve L©eULNleULn NonWUols¾z ELU čeNLlde yayılması 
ELlJL NLUlLlLÝLne seEeS olaELlLU
• Örnek: Sosyal medyada Saylačılan L©eULNleULn 
deneWLmL zoU olduÝu L©Ln ELU©oN yalan L©eULN 
SaylačılaELlmeNWedLU 7oSlumda Lnˉal uyandıUaFaN 
yalan L©eULNleUle WoSlumsal NaUmača ©ıNaUmaN 
m¾mN¾nd¾U žlNemLzde *ezL KalNıčması s¾UeFLnde 
sosyal medyadan LnsanlaUın ¸ld¾U¾ld¾Ý¾ SolLs 
aUa©laUının sLvLlleUL ezdLÝL SolLsLn NalNıčmaFılaUa 
SoUWaNal Jazı sıNWıÝı JLEL ELU©oN yalan L©eULN 
SaylačılmıčWıU
1eJaWLI yoUumlaU alaELlLUsLnLz ènsanlaU sevdLNleUL L©eULNleULn 
yanı sıUa KočlanmadıNlaUı duUumlaUı da sosyal medya 
aUaFılıÝı Lle SaylačaELlLU Eleştirilere açık olmalısınız. 
(WNLlečLme JLU EeNle ve J¸U SUensLSleUL Lle saEıUlı olmalı 
ve aFeleFLlLNWen Na©ınmalısınız


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
90
07. =LKLn saÝlıÝınızı neJaWLI y¸nde eWNLleyeELlLU Sosyal 
aÝ sLWeleUL deSUesyon anNsLyeWe ve yalnızlıN JLEL 
zLKLnsel saÝlıN soUunlaUı ULsNLnLn aUWmasına neden 
olaELlmeNWedLU KullanıFılaUın UuK saÝlıÝı sosyal 
medyaya ¸zJ¾ NaUčılačWıUma N¾lW¾U¾nden olumsuz 
eWNLlenLU
• Örnek: ènsanlaU JezLS J¸Ud¾NleUL yeUleULn 
yedLN L©WLNleULnLn J¸U¾nW¾leULnL sosyal medyada 
SaylačaUaN WaNLS©LleULne NaUčı ¾sW¾nl¾N olučWuUmaN 
LsWemeNWedLUleU %u SaylačımlaUı J¸Uen WaNLS©LleU 
Lse NendLleUL EenzeU SaKalı l¾Ns SoS¾leU vE 
yeUleUe JLdemedLNleUL L©Ln NendLleULnL yoNsun 
KLssedeELlmeNWedLUleU
08. KLčLsel LlLčNLleUe zaUaU veUeELlmeNWe WoSlumsal 
aKenJLn Eozulmasına neden olaELlmeNWedLU
09. 1aUsLsLzmL WeWLNleyeELlLU KLčLleULn Een meUNezlL ELU 
NaUaNWeUe E¾U¾nmesLe seEeELyeW veUeELlLU 
10. Sosyal medyanın KedonLsWLN KazFı yaSısı sanal 
oUWamda yaSılan KeU čeyL mečUu NılaELlmeNWedLU 
%u y¸n¾yle sosyal medya ȟvaKčLȠ ve saldıUJan 
NullanıFılaUın dLMLWal WaFLzleULne a©ıNWıU  
11. 1eIUeW s¸ylemleUL ve sanal suLNasWleUe maUuz 
NalaELlLUsLnLz
12. SaKWeNaUlıN ve dolandıUıFılıNlaUa a©ıNWıU *eUL ELldLULm 
aÝlaUı ¾zeULnden WeyLW eWmeden KL©ELU ELlJLye ¾U¾ne 
ve NLčLye  J¾venmemelLsLnLz
13. SWaWLsWa WaUaIından a©ıNlanan veULleUe J¸Ue 
)LnlandLyaȠda  yılında yaSılan aUačWıUmada ELU 
NLčLye veya JUuEa saldıUan neIUeW dolu mesaMlaU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
91
yayanlaUın yač JUuEuna J¸Ue daÝılımlaUı olduN©a 
dLNNaW ©eNLFLdLU  yač aUası NullanıFılaUın 
sL 
 yač aUası NullanıFılaUın ȠL  yač aUası 
NullanıFılaUın  Ƞ¾  yač aUası NullanıFılaUın 
ȠsL  yač aUası NullanıFılaUın Ƞ¾  
yač aUası NullanıFılaUın Ƞsı ve  yač aUası 
NullanıFılaUın ȠL son ¾© ayda sosyal medyada neIUeW 
s¸ylemLne WanıN olmučWuU
14. <Lne SWaWLsWaȠnın yayınladıÝı veULleUde $%'
de 1Lsan 
 LWLEaUıyla sosyal medya SlaWIoUmlaUında neIUeW 
s¸ylemLyle NaUčılačan Jen©leULn W¾U¾ne J¸Ue y¾zdesL 
J¸U¾lmeNWedLU %ulJulaUa J¸Ue Jen©leULn  
sL 
sosyal medyayı NullanıUNen ıUN©ı neIUeW s¸ylemLyle 
sıN sıN NaUčılačWıNlaUını EelLUWmLčWLU *enel olaUaN 
NaWılımFılaUın  
sL Lse sosyal medyada ıUN©ı neIUeW 
s¸ylemLne Eazen UasWladıNlaUını LIade eWmLčWLU &Lnsel 
L©eULNlL neIUeW s¸ylemLyle sıN sıN NaUčılačanlaUın oUanı 
 LNen Eu duUumla zaman zaman NaUčılačanlaUın 
oUanı ȠdLU 'Ln NaUčıWı neIUeW s¸ylemLyle sıN sıN 
NaUčılačanlaUın oUanı  LNen zaman zaman 
NaUčılačanlaUın oUanı ȠdıU +omoIoELN neIUeW 
s¸ylemLyle sıN©a NaUčılačanlaUın oUanı  LNen 
zaman zaman NaUčılačanlaUın oUanı  FLvaUındadıU 
<uNaUıdaNLleUden KeUKanJL ELU Nonuda neIUeW 
s¸ylemLne sıN sıN maUuz NalanlaUın oUanı  LNen 
neIUeW s¸ylemLyle zaman zaman NaUčılačanlaUın oUanı 
ȠW¾U 
15. SWaWLsWaȠnın veULleULne J¸Ue )aFeEooN
un 
nLn 
d¸Ud¾nF¾ ©eyUeÝLnden 
un ¾©¾nF¾ ©eyUeÝLne 
NadaU aUačWıUılan d¸nemde neIUeW s¸ylemL L©eUen 
L©eULN sayısının aUWWıÝı J¸U¾lmeNWedLU èlN LnFelenen 
d¸nemde )aFeEooNȠWa  mLlyon neIUeW s¸ylemL 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
92
L©eULÝL EulunuUNen son d¸nemde Eu sayı  mLlyona 
NadaU ©ıNmıčWıU 1eIUeW s¸ylemL NaSsamında ıUN 
eWnLN N¸Nen dLn FLnsLyeW KasWalıN sosyal sWaW¾ veya 
¸z¾Ul¾l¾Ýe dayalı L©eULNleUle NaUčılačılmıčWıU
16. Sanal lLn© JLULčLmleULne a©ıNWıU
17. KLčLleU ve NuUumlaU LWLEaUsızlačWıUılaELlLU LIWLUa ve NaUa 
SUoSaJandaya maUuz NalınaELlLU
18. è©eULNleU Kızlı ELU čeNLlde yayıldıÝı L©Ln NaynaNsız yalan 
KaEeUleU de aynı Kızla yayılaELlLU sonUasında doÝUulaU 
oUWaya ©ıNsa daKL yeWeUL NadaU NLčLye ulačamama ULsNL 
WačıU
19. MLllL manevL deÝeUleULn yozlačWıUılması yıSUaWılması 
adına eWNLlL ELU sLlaK olaUaN NullanılaELlLU
20. 7eU¸U ¸UJ¾WleUL WaUaIından E¸l¾F¾ IaalLyeWleUL 
JeU©eNlečWLUme ve SUoSaJanda y¾U¾Wme adına 
NullanılaELlLU
21. +esaSlaUınız N¸W¾ nLyeWlL NullanıFılaU WaUaIından 
KaFNleneELlLU
22. 7elLI KaNlaUına dLNNaW eWmeden yaSaFaÝınız 
SaylačımlaU KaNNınızda dava a©ılmasına neden 
olaELlLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
93
Sahtekarlık ve dolandırıcılıklara açıktır. 
Geri bildirim ağları üzerinden teyit 
etmeden hiçbir bilgiye, ürüne ve kişiye 
%100 güvenmemelisiniz.
è©eULNleU Kızlı ELU čeNLlde yayıldıÝı L©Ln NaynaNsız yalan 
KaEeUleU de aynı Kızla yayılaELlLU sonrasında doğrular 
ortaya çıksa dahi yeteri kadar kişiye ulaşamama riski taşır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
94
! 
Sosyal medya KeU W¾Ul¾ manLS¾lasyona a©ıN ve 
NLčLsel bilgi güvenliği açısından birbirinden 
farklı WaUWıčmalaUa saKne olan ELU oUWamdıU 
! 
Sosyal Saylačım aÝlaUına ¾ye olan KeUNesLn 
ULsN alWında olaELleFeÝLnL J¸z aUdı eWmemesL 
¸nemlLdLU =LUa NullanıFılaUın NaEul eWWLÝL hizmet 
sözleşmelerinde bilgilerin reklam amaçlı bir 
şekilde paylaşılabileceği belirtilmektedir. 
! 
Sosyal medyanın ¾FUeWsLz ELU čeNLlde KLzmeW 
sunması Lse kullanıcıyı ürün durumuna 
getirebilmektedir <anL NullanıFılaUın ELlJLleULne 
LsWem dıčı eULčLleELlLnLU
! 
‰oN©a WeNUaU edLlen ču s¸z asla unuWulmamalıdıU Bir 
ürüne para ödemiyorsanız ürün sizsinizdir. 
Sosyal medya mecralarının hiçbirisi hayır 
kurumu değildir. ènsanlaUın daKa LyL vaNLW 
Je©LUmesL aUNadačlaUıyla LleWLčLme Je©mesL 
daKa doÝUu KaEeU alması JLEL ȢulvLȣ ama©laUla 
NuUulmamıčlaUdıU +eSsL N¤U amaFı J¾den WLFaUL 
NuUulučlaUdıU KullanıFılaUa sunduNlaUı KLzmeWWen 
SaUa almamalaUı SaUa NazanmadıNlaUı anlamına 
Jelmez KullanıFılaUından deÝLl anFaN WoSladıNlaUı 
ELlJLyL SaylačWıNlaUı m¾čWeULleULnden SaUa alıUlaU %u 
duUumda NullanıFı ¾U¾n KalLne JelLU 
! 
KullanıFılaUın W¾m ELlJLleUL E¾y¾N veULyL 
olučWuUmaNWadıU %u sayede čLUNeWleU NullanıFılaUa 
daKa Nolay ELU čeNLlde ulačaELlmeNWe 
reklam ve tanıtım faaliyetlerini 
gerçekleştirebilmektedirler.
Sosyal Medyada Nelere Dikkat Edilmeli?


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
95
! 
Sosyal medyadaNL deneWLmsLzlLNWen NaynaNlanan 
bilgi kirliliği had safhada olduğu için 
saKWe sosyal soUumluluN NamSanyalaUı 
JeU©eNlečWLULleELlmeNWedLU 
• Örnek: *e©mLčWe ¾lNemLzde de maddL sıNınWı ©eNen 
¸ÝUenFL ve KasWa adına SaUa WoSlama JLEL saKWe sosyal 
soUumluluN NamSanyalaUı y¾U¾W¾ld¾Ý¾ ELlLnmeNWedLU 
! 
Sosyal medyada ELlJLleULn Saylačılması esnasında 
dLNNaWlL olunmalıdıU Kişisel mahremiyet 
gözetilmeli, özel bilgiler, gidilen yerler, 
aile üyelerine yönelik içerikler mecbur 
kalınmadıkça paylaşılmamalıdır. 
Sosyal medyanın ücretsiz bir şekilde 
hizmet sunması ise kullanıcıyı ürün 
durumuna getirebilmektedir. Yani 
kullanıcıların bilgilerine istem dışı 
erişilebilinir.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
96
01. Dinleyiciler: KLčLsel SaylačımlaUdan ©oN oluS ELWenL 
aNWLI ELU čeNLlde WaNLS eden NullanıFı W¾U¾d¾U 
%eÝenLleU Nonusunda FLmULdLUleU 3aylačım alWındaNL 
FevaSlaU ve yoUumlaUa daKa ©oN ¸nem veULUleU +eU 
čeyL oNuUlaU 
02. Aktivistler: Sosyal medyanın J¾F¾n¾n IaUNında 
sesleULnL duyuUmaya ©alıčan sosyal soUumluluNlaU 
Nonusunda Kassas Kayvan KaNlaUı ©evUe Nadın 
KaNlaUı adaleW ve ečLWlLN NonulaUında duyaUlı 
NamSanyalaUa meUaNlı NullanıFı W¾U¾d¾U 
03. Spamcılar: +eU W¾Ul¾ L©eULÝe LlJLlL LlJLsLz yoUum 
yaSan NendL sayIasını veya SUoˉlLnL zLyaUeWe daveW 
eden WaNLS©L NazanmaN L©Ln WaNLS eden JenellLNle 
sadeFe EeÝenL ve UeSosW yaSıS L©eULN ¾UeWemeyen 
NullanıFı W¾U¾d¾U %LU NullanıFının Saylačımının alWına 
Nonuyla Wamamen LlJLsLz LleWLleU yazaUlaU *¾ndem 
KasKWaJȠleULnLn W¾m¾n¾ NullanıU ama KasWaJ L©eULNleUL 
Lle alaNasız SaylačımlaU yaSaUlaU
04. İdealistler: Sosyal medyanın JelLčLmLne en ©oN NaWNıda 
Eulunan NullanıFı W¾U¾d¾U èlJL alanlaUı Nonusunda 
EenzeUsLz ve az ELlLnen SaylačımlaU yaSmaya dLNNaW 
edeUleU %ačNalaUının SaylačımlaUının alWına Nonu 
uINunu JenLčleWeFeN nLWelLNlL L©eULNleU JLUeUleU 
KečIeWmeyL seveUleU ve sosyal medyada Iazla zaman 
KaUFaUlaU 
05. Sosyal kelebekler: Sosyal medyanın KeU meFUasında 
NLčLleUle eWLNeWlenen Wanınan NLčLleUle IoWoÝUaˊaUını 
ve vLdeolaUını Saylačan ELlLnen eWNLnlLNleUe NaWıldıÝını 
IaUNeWWLUmeye ©alıčan NullanıFı W¾U¾d¾U 7anınmıč 
Sosyal Medyada Kullanıcı Profilleri


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
97
sLmalaUa yaNınlıNlaUını J¸sWeUeUeN WaNLS©L Nazanmaya 
©alıčıUlaU
06. Troller: ‰aWıčma ve WaUWıčma yaUaWma nLyeWLnde olan 
NullanıFı W¾U¾d¾U ‰oÝunluNla ¸INelL sLnLUlL ve yıNıFı ELU 
yaNlačım LzleU ve KaNaUeWleU NullanıU ama EunlaU JeU©eN 
d¾č¾nFeleUL veya duyJulaUı olmaNWan ©oN saKWe ve 
manLS¾laWLIWLU *enel olaUaN saKWe NLmlLNleU NullanıUlaU 
$ma©laUı dLNNaW ©eNmeNWLU 
07. Influencerlar: Sosyal medya NullanıFılaUının sadeFe 
ȠL oULMLnal L©eULN ¾UeWeELlLU (n y¾NseN NalLWede L©eULN 
¾UeWen ve ELlJLleULnL NalLWelL sunumlaUla sosyal medya 
WoSluluNlaUıyla SaylačanlaU LyL eWNLlečLm oUanlaUına 
ulačıUlaU 3aylačımlaUı Nonusunda WuWNuluduUlaU ve aynı 
NalLWe ©LzJLsLnL WuWWuUaELlmeN L©Ln sWUaWeML JelLčWLULUleU 
<¾NseN WaNLS©L oUanlaUına eULčLUleU ve Eu duUum onlaUın 
sosyal medyada NanaaW ¸ndeUL olaUaN NaEul edLlmesLne 
neden oluU KLWleleUL JenLč ¸l©¾de eWNLleUleU 
08. En eski kullanıcılar: Sosyal medyanın yenL yenL aNWLve 
olduÝu ȠlL yıllaUın EačlaUıda KesaSlaU NuUmuč ve 
sosyal medyanın W¾m JelLčLm seU¾venLne čaKLW olmuč 
WeFU¾EelL NullanıFı W¾U¾d¾U Memnun edLlmesL zoU 
elečWLUel ve ELlJe NullanıFılaUdıU 
09. Celebrityler: 7oSlumdaNL ¾nl¾ sLmalaUdıU 7anınmıč ELU 
sSoUFu yazaU aNW¸U veya čaUNıFı olaELlLUleU 7aNLS©L 
sayılaUı mLlyonlaUı EulaELlLU %u y¸n¾yle NLWleleU 
¾zeULndeNL eWNLleUL E¾y¾NW¾U 
10. Sıcak Haberciler: ˜zellLNle sıFaN E¸lJeleUden anlıN 
KaEeU Saylačımı yaSan saKada J¸Uev alan ve sosyal 
medyayı ©oN LyL Nullanan JazeWeFLleUdLU ˜UneÝLn 
SuULye savačında veya $UaS EaKaUında saKadan anlıN 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
98
ve saÝlıNlı ELlJL veUen KesaSlaU d¾nyaFa ¾nl¾ KaEeU 
aManslaUından daKa Iazla WaNLS edLlLU ve daKa Kızlı ELlJL 
aNWaUıUlaU 
11. Gazeteciler: $na aNım NonvansLyonel medyada medyaFı 
olaUaN J¸Uev yaSan NLWleleU WaUaIından WaNLS edLlen ve 
onlaU ¾zeULnde eWNLsL Eulunan NullanıFı W¾U¾d¾U  
12. Uzmanlar: ˜zellLNle s¸zl¾NleUde ve JeUL ELldLULm 
aÝlaUında WeFU¾EeleULnL ELlJL ve ELULNLmleULnL Saylačan 
dLÝeU NullanıFılaUa yol J¸sWeUen uIuN a©an saÝlıNlı 
deÝeUlendLUme ve analLzleU yaSan ve sosyal medyaya 
NalLWe NaWan en ¸nemlL NullanıFı W¾U¾d¾U
13. Botlar: %ačNa KesaSlaUı EeÝeme UeSosW yaSma ve ELU 
KasKWaJȠL J¾ndem yaSma ama©lı Nullanılan UoEoW 
NullanıFı SUoˉlLdLU ‰ečLWlL alJoULWmalaU sayesLnde 
EeÝenLleUL ve WaNLS©L sayılaUını manLS¾le eWmeN L©Ln 
NullanılıUlaU 
14. Feykler: KendL yačı FLnsLyeWL mLllLyeWL mesleÝL ve KayaW 
WaUzı dıčında EamEačNa saKWe ELU SUoˉl olučWuUulaUaN 
yaUaWılmıč NullanıFı W¾U¾d¾U SaKWe NullanıFıyı y¸neWen 
NLčLnLn EačNa ELULnLn veULleULnL ele Je©LUmeN EačNa ELU 
d¾č¾nFeye saKLSmLč JLEL J¸U¾n¾S J¾n¾ JeldLÝLnde 
©LzdLÝL SUoˉlLn dıčında ELU d¾č¾nFeyL savunmaN NendL 
FLnsLyeWLnL ačaÝılayaUaN LlJL ©eNmeN aUNadač EulmaN 
veya dolandıUmaN JLEL ELU ©oN amaFı olaELlLU 
15.  Sosyalleşenler: Sosyal medyayı JeU©eN KayaWWa yenL 
LlLčNLleU ve aUNadačlıNlaU NuUmaN L©Ln Nullanan SUoˉl 
W¾U¾d¾U KendL LlJL alanı Lle alaNalı eWNLnlLNleUL WaNLS 
edeU KoEL JUuSlaUına NaWılıU JeU©eN d¾nyada sosyal 
medyadan WanıčWıÝı NLčLleUle eWNLnlLNleU vasıWasıyla 
LlLčNLleU NuUaU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
99
Sosyal medya NullanıFılaUının sadeFe ȠL oULMLnal L©eULN 
¾UeWeELlLU En yüksek kalitede içerik üreten ve bilgilerini 
kaliteli sunumlarla sosyal medya topluluklarıyla 
paylaşanlar iyi etkileşim oranlarına ulaşırlar. 3aylačımlaUı 
Nonusunda WuWNuluduUlaU ve aynı NalLWe ©LzJLsLnL 
WuWWuUaELlmeN L©Ln sWUaWeML JelLčWLULUleU Yüksek takipçi 
oranlarına erişirler ve bu durum onların sosyal medyada 
kanaat önderi olarak kabul edilmesine neden olur. 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
100
Kullanıcı Hesapları Hakkında Bilinmesi Gerekenler
! 
Sosyal medyada UaNamsal deÝeUL neW olmayan 
mLlyonlaUFa EoW KesaS EulunmaNWadıU Bot 
hesaplar genelde algı oluşturmak ve gerçeği 
manipüle etmek adına yönetilirler ve ¸zel 
yazılımlaU aUaFılıÝıyla aynı L©eULÝL SaylačmaNWadıU 
! 
KLmL EoW KesaSlaUı ilk bakışta anlayabilmek 
olduN©a J¾©W¾U 
! 
%oW KesaSlaU Jenelde politik amaçlarla ve suni 
gündem oluşturma amaFıyla NullanılmaNWadıU
! 
%oW KesaSlaU ve anonLm KesaSlaU Lse ELUELULne 
NaUıčWıUılan LNL unsuUduU Anonim hesaplar 
kimliğin saptanmaması ve daha rahat 
paylaşım yapılması adına açılmaktadır. $nFaN 
NLmL zaman EoW KesaSlaUla anonLm KesaSlaU aynı 
ama© doÝUulWusunda NullanılaELlmeNWedLU 
! 
7UolleU Lse sanal oUWamda kavga ve çatışmaları 
körükleyen, köpürten; alJıyı daÝıWmaN L©Ln 
SaylačımlaU yaSan NısaFası sosyal medyanın 
aKenJLnL Eozan KesaSlaUdıU 
! 
%oW KesaSlaUın SUoˉl IoWoÝUaˊaUı JeU©eN ELU NLčLye 
aLW deÝLldLU Bot hesaplarda çoğunlukla bir 
siyasi lider, bir spor kulübü logosu, bir 
çizgi film, sinema ya da dizi kahramanı, 
bir parti amblemi, bir hayvan görseli… vb. 
kullanılmaktadır
! 
%oW KesaSlaU EelLUlL SeULyodlaUla ELUELULne EenzeU 
L©eULNleUL SaylačmaNWadıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
101
! 
‰oÝunluNla 7ZLWWeU ve ,nsWaJUamȠda yeU alan EoW 
KesaSlaUda Nullanılan SUoˉl IoWoÝUaˊaUı Google 
arama motorunun görsel bölümünden 
aratılarak tespit edilebilmektedir.
! 
%oW KesaSlaUın NullanıFı LsLmleUL de 
IaUNlılačmaNWadıU KLmL zaman JeU©eN ELU LsLm JLEL 
J¸U¾nse de çoğu gerçekte olmayan kişileri 
temsil etmektedir. 
! 
%oW KesaSlaU sLsWem WaUaIından dönem dönem 
kapatılıp askıya alınabildiği L©Ln Eu W¾U 
KesaSlaUın a©ılıč WaULKleUL olduN©a yaNın d¸neme 
aLWWLU
! 
%oW KesaSlaUın Jenelde takipçi sayısı düşük, WaNLS 
eWWLÝL NLčL sayısı daKa IazladıU 
! 
%oW KesaSlaUın Saylačımında istikrar yoktur. 
'¸nem d¸nem aNWLI olmaNWadıUlaU
! 
%oW KesaSlaUın etkileşim değerleri oldukça 
düşüktür. 'LÝeU NullanıFılaUla JeU©eNlečWLULlen 
eWNLlečLm oUanı muWlaNa NonWUol edLlmelLdLU
! 
%oW KesaSlaUın ELU Nısmı JenellLNle suni gündem 
oluşturmak, ticari amaca hizmet etmek 
ve eğlence amaçlı olarak hizmet verse de 
©oÝunluNla SolLWLN EoWlaU aNWLI Uol ¾sWlenmeNWedLU  
! 
3olLWLN EoWlaU dijital propaganda amaFıyla 
NullanılmaNWadıU 
! 
3olLWLN EoWlaU EelLUlL ELU sLyasL J¸U¾č¾n SaUWLnLn 
adayın ya da ©ıNaU JUuEunun J¸U¾č¾n¾ d¾č¾nFesLnL 
EaNıč a©ısını toplumu kanalize etmek, WoSluma 
yaymaN ve alJı y¸neWmeN amaFıyla NullanılmaNWadıU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
102
! 
*eUeN sLyasL EoWlaU JeUeNse de WLFaUL EoWlaU 
organize ve özdeş bir şekilde paylaşımlar 
yaparak J¾ndem ve Namuoyu olučWuUaELlmeNWedLU
! 
*¾ndem olučWuNWan sonUa organik olarak 
nitelendirilen reel kullanıcılar da Eu KasKWaJleUL 
NullanaUaN sunL olaUaN Eačlayan ELU Nonuyu doÝal 
Kale JeWLUeELlmeNWedLU    
! 
Sosyal medyanın ELU algı yönetim aracı olduğu 
asla unutulmamalı, sanal oUWamdaNL ELlLnmeyen 
KesaSlaUa č¾SKeyle yaNlačılmalıdıU 
• Örnek: %oW ya da anonLm KesaSlaUın yaSWıÝı 
SaylačımlaUın yalan olması ve su© unsuUu L©eUmesL 
NuvveWle muKWemeldLU *ayUı aKlaNL JayUL mečUu 
ve JayUL KuNuNL LčleUle uÝUačan NLčLleU NLmlLNleULnL 
JLzlemeN LsWeUleU 
! 
%elLUlL mesleN JUuSlaUına mensuS ELUeyleU de sosyal 
medyayı NullanmaNWadıU Bu kişilerin meslek 
ahlakına ve standardına uygun paylaşım 
yapması son derece önemlidir. ˜zellLNle 
NuUumsal NLmlLNleUL Eulunan NullanıFılaUın daKa 
¸zenlL SaylačımlaUda Eulunması SUovoNasyon 
ama©lı Saylačım yaSmaması WoSlumsal aKenN 
a©ısından son deUeFe ¸nemlLdLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
103
Bot hesapların profil fotoğrafları 
gerçek bir kişiye ait değildir. Bot 
hesaplarda çoğunlukla bir siyasi lider, 
bir spor kulübü logosu, bir çizgi film, 
sinema ya da dizi kahramanı, bir parti 
amblemi, bir hayvan görseli… vb. 
kullanılmaktadır.
%oW KesaSlaUın ELU Nısmı JenellLNle sunL J¾ndem 
olučWuUmaN ticari amaca hizmet etmek ve eğlence amaçlı 
olarak hizmet verse de çoğunlukla politik botlar aktif rol 
üstlenmektedir. 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
104
01. Gerçek adınızı kullanın: %u J¾venLlLUlLÝLnLzL aUWıUmanın 
LlN yoluduU 
02. İyi düşünülmüş bir @nickname seçin: KendL adınıza 
uyJun ELU nLFNname se©Ln ve LleUde deÝLčWLUmeyLn 
˜UneÝLn adınız $KmeW <ılmaz Lse NullanıFı adınızın #
aKmeWWKeZaUULoU yeULne #aKmeWyLlmaz olması sosyal 
medyadaNL LWLEaUınızı aUWıUaFaNWıU 7¾m sosyal medya 
meFUalaUında dLÝeUleULyle WuWaUlı NullanıFı adlaUı 
se©meye ©alıčın 
03. İyi bir profil fotoğrafı seçin: (ÝeU Ueel ELU NLčL SUoˉlL 
y¸neWeFeNsenLz Ueel ELU IoWoÝUaI Nullanın <¾z¾n¾z¾n 
anlačılıU čeNLlde J¸U¾lmesL ©¸z¾n¾Ul¾Ý¾ y¾NseN 
ve m¾mN¾nse LyL ©eNLlmLč ELU IoWoÝUaI y¾NlemenLz 
J¾venLlLUlLN NaWsayınızı aUWıUaFaNWıU 
04. Profilinizde sizi daha detaylı tanıtacak bir linke yer verin: 
3UoˉlLnLze eNleyeFeÝLnLz WanıWıFı lLnN /LnNed,n sayIanız 
veya NLčLsel ZeE sayIanız olaELlLU 7aNLS©LleULnLz sLzLn 
KaNNınızda daKa Iazla ELlJLye saKLS olmaN LsWeyeFeNWLU 
05. Kısa bir bio yazın: Sosyal medya SUoˉlLnLzdeNL ELo 
E¸l¾m¾n¾ dolduUun 2laELldLÝLnFe ¸zeW ve Wemel 
ELlJLleU L©eUen ELU meWLn NLčLlLÝLnLz KaNNında neW 
NanaaWleULn olučmasına yaUdımFı olaFaNWıU 
06. Arka plan ve kapak görselinizin kalitesini yüksek 
tutun: %u J¸UselleU Kem J¸Usel esWeWLN Kem de LmaM 
©¸z¾n¾Ul¾N NalLWesL olaUaN y¾NseN olmalıdıU KaSaN 
UesmLnLze ne NadaU ¸zen J¸sWeULUsenLz WaNLS©LleULnLz de 
sLze o NadaU sayJı duyaFaNWıU 
Başarılı bir kullanıcı profili nasıl 
oluşturulur?


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
105
07. Gizlilik ayarlarınızı gözden geçirin: Sosyal medyada 
J¾venlLN KeU čeydLU %u Nonuda WedELUL elden 
EıUaNmayın %¾y¾N emeNleU veUeUeN E¾y¾WW¾Ý¾n¾z 
SUoˉlLnLzL EasLW ELU J¾venlLN KaWası y¾z¾nden 
NayEedeELleFeÝLnLzL unuWmayın 
08. Paylaşımlarınızda metin, fotoğraf ve video içerik 
kalitesine önem verin: è©eULN sosyal medyada en ¸nemlL 
unsuUduU (ÝeU SaylačımlaU yaSmaN LsWLyoUsanız 
dLlL KaWasız LyL yazılmıč NalLWelL medya L©eULNleUle 
J¾©lendLULlmLč SaylačımlaU yaSın %u sLzLn Nısa s¾Uede 
©oN Iazla WaNLS©L Nazanmanıza ve sosyal medya 
aUaFılıÝı Lle ELU ©oN yenL IıUsaW yaNalamanıza yaUdımFı 
olaFaNWıU 
Sosyal medyada güvenlik her şeydir. 
Bu konuda tedbiri elden bırakmayın. 
Büyük emekler vererek büyüttüğünüz 
profilinizi basit bir güvenlik hatası 
yüzünden kaybedebileceğinizi 
unutmayın.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
106
Sosyal Medya Kullanım Önerileri
Sosyal medyanın JelLčLm J¸sWeUmesL Lle ELUlLNWe LnWeUneW 
Nullanım alıčNanlıNlaUı da deÝLčmeye EačlamıčWıU Sosyal 
medyanın deneWLmsLz ve NonWUols¾z yaSısı LsWeU LsWemez 
eWNLn Nullanımı zoUunlu NılmıčWıU (WNLn ve doÝUu sosyal 
medya Nullanımında LzlenmesL JeUeNen d¸UW Wemel adım 
ačaÝıdaNL JLELdLU 
Dinle: S¸z Nonusu meseleyL KanJL EloJlaUın JUuSlaUın ve 
IoUumlaUın K¤lLKazıUda WaUWıčWıÝını WesSLW edLn WaNınılan 
WavUı ¸l©¾n NendL yaNlačım a©ınızı ve Wonunuzu EelLUleyLn
Yayınla: SaKLS olduÝunuz JloEal ZeE mevFudLyeWLnde 
veUmeN LsWedLÝLnLz mesaMlaUı KaEeUleU EloJ sayIalaUı 
vLdeolaU ve IoWoÝUaˊaUla veULmlL EL©Lmde LleWLn
Etkileşime geç: SoUu soUmaya ¸zendLULn WaUWıčmanın 
olduÝu yeUe daKLl olun LlJLlL oUJanLzasyonlaU ve onlLne 
JUuSlaU Lle oUWaNlıN olučWuUun
Değerlendir: <aSmaN LsWedLNleULnLzLn ne NadaUına 
ulačWıÝınızı EelLUleyLn %LU daKaNL seIeUe neyL daKa 
LyL yaSaELlLUsLnLz" +edeI NLWlenLz yaNın ©evUenLz ve 
NullanıFılaU neleU d¾č¾nd¾leU" 7¾m EunlaUı deÝeUlendLULn
 Görsel seçiminde telif hakkı konusuna 
dikkat edilmeli, konuya uygun görsel 
seçilmeli, kullanılacak mecranın 
özelliğine göre görsel paylaşımı 
yapılmalıdır. 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
107
! 
%ačNa NaynaNlaUdanNullanıFılaUdan alınan L©eULNleU 
SaylačılıUNen muWlaNa EunlaUın doğruluğu teyit 
edilmeli, dezenIoUmasyona dLNNaW edLlmelLdLU
! 
*¸Usel se©LmLnde WelLI KaNNı Nonusuna dLNNaW 
edLlmelL konuya uygun görsel seçilmeli, 
NullanılaFaN meFUanın ¸zellLÝLne J¸Ue J¸Usel 
Saylačımı yaSılmalıdıU 
! 
ènWeUneWe y¾Nlenen UesLm yazı gibi içeriklerin 
hiçbir zaman tam anlamıyla kaybolmadığı 
göz önünde bulundurulmalı, SaylačımlaUda Eu 
Kusus J¸z aUdı edLlmemelLdLU (NUan J¸U¾nW¾s¾ Lle 
KeU čey anında NaydedLleELlmeNWedLU
! 
KullanıFılaU onlLne oUWamda SaylačWıNlaUı 
yayımladıkları şeylerden soUumluduU
! 
Sosyal medya Nullanımı sıUasında LlJLlL meFUanın 
kullanım şartlarının ihlal edilmemesi JeUeNLU
! 
Sosyal medyada Nullanılan dile ve ifadelere 
dikkat etmek önemlidir. 
! 
$yUımFı WaFLz edLFL UaKaWsız edLFL ıUN©ı eWnLN dLnL 
ya da ˉzLNsel saldıUı ve aşağılama niteliğinde 
ifadeler kullanmak, paylaşmak ve bunlara 
aracı olmak ciddi hukuki sorunlar yačanmasına 
neden olaELlLU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
108
Öğrenciler için Sosyal Medya Kullanım Önerileri
èsWLKdam end¾sWULsLnLn lLdeUL SnellLnJFom
a J¸Ue 
LčveUenleULn 
sı J¸U¾čme yaSmadan ¸nFe EačvuUan 
NLčLnLn sosyal medya KesaSlaUını NonWUol edLyoU ve 
©evULmL©L LWLEaUını ¸nemsLyoU %u y¾zden sosyal medyayı 
eÝlenme ve aUNadačlaUla mLzaKL medya L©eULNleUL 
Saylačmanın yanı sıUa LWLEaUınızı J¾©lendLULFL ELU čeNLlde 
de Nullanmanız JeUeNLyoU 
! 
<ayınladıÝınız ve KaNNınızda negatif imaj 
oluşturabilecek mesajlardan ve görsellerden 
NuUWulun *eleFeNWeNL LčveUenleULnLz ve 
eÝLWmenleULnLz sLzL yanlıč WanıyaELlLU
! 
èyL čeyleUL vuUJulayın *¸n¾ll¾ysenLz ELU NoUoda 
čaUNı s¸yl¾yoUsanız ©evUe Nul¾SleULnLn ELU 
SaU©asıysanız veya NendLnLzL LyL KLsseWWLUen EačNa ELU 
sosyal soUumluluN eWNLnlLÝLne NaWılıyoUsanız sadece 
bir kaç Tweet bile olsa çevrimiçi olarak 
bu aktivitelere yer verin. *ooJle Eu veULyL 
saNlayaFaN ve ELUL KaNNınızda aUama yaSWıÝında Eu 
L©eULNleUle NaUčılačaFaNWıU 
! 
)aFeEooN durumunuzu aktif tutun.
! 
*ezLS J¸Ud¾Ý¾n¾z yeUleU ve tanıştığınız ilginç 
insanlar hakkında bir blog kurun ve ©oN sıN 
olmasa da SaylačımlaU yaSın
! 
ènWeUneWLn JeU©eNWe ne olduÝunu unuWmayın devasa 
ELU NayıW deIWeUL Web'de yayınlanan hiçbir şeyin 
aslında silinemediğini ve NLčLsel ELlJLleULnLze 
ne NadaU Kızlı ve Nolay ELU čeNLlde eULčLleELleFeÝLnL 
aNlınızdan ©ıNaUmayın


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
109
! 
)LNLUleULne y¾NseN deÝeU veUdLÝLnLz ELULsLnLn 
eEeveynleU eÝLWmenleU menWoUlaU vE Tüm 
sosyal medya hesaplarınızda sizinle bağlantı 
kurmalarına izin verin. ȟSosyal medya EenLm 
JLzlL ve NLčLsel alanımȠ dLye d¾č¾n¾yoU olsanız ELle 
Eu LnsanlaUın EačaUılı olmanızı LsWedLÝLnL unuWmayın 
%¾y¾NleULnLzle JLULčeFeÝLnLz sevLyelL eWNLlečLmleU 
LWLEaUınıza olumlu NaWNıda EulunaFaNWıU
! 
Sosyal aÝ KesaSlaUınızın J¾venlLN ayaUlaUını 
¸zellečWLULn Profilinizin ve yayınlarınızın siz 
kısıtlamadığınız sürece d¾nyaya a©ıN olduÝunu 
KeU zaman KaWıUlayın
! 
*ooJle $leUWs NullanaUaN JooJleȠda sLzLn adınızdan 
EaKseden ELU L©eULN KaNNında ELldLULm alaELleFeÝLnLzL 
ELlLyoU musunuz" Google alert’i kullanın ve 
sizi uyarması için kelimeler tanımlayın. %LlJL 
J¾©W¾U ve Eu J¾F¾ Nullanın KLm sLzden EaKsedLyoUsa 
¸ÝUenLn 
! 
+ayaWınızın her detayını Saylačmayın 
! 
3UoˉlLnLzde fotoğraflarınızda ve yayınlarınızda 
itibarınızı zedeleyecek L©eULNleU olduÝunu 
d¾č¾n¾yoUsanız Wamamını J¸zden Je©LULn ve sLze 
zaUaU veUeELleFeN olanlaUı sLlLn
! 
7eleIonunuzu Nullanmaya biraz ara verin.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
110
Çocuklar ve Gençler için Sosyal Medya  
Kullanım Önerileri
! 
ČLIUenLzL NLmseyle paylaşmayın.
! 
<alnızFa tanıdığınız kişilerin aUNadačlıN 
LsWeNleULnL NaEul edLn
! 
(EeveynleULnLzLn ¸ÝUeWmenleULnLzLn veya dLÝeU 
E¾y¾NleULnLzLn görmesini istemediğiniz KL©ELU 
čeyL Saylačmayın
! 
Gerçek olun
! 
*LzlLlLN ayaUlaUı KaNNında ELlJL edLnLn NullandıÝınız 
sosyal aÝlaUın gizlilik ayarlarını okuyun ve 
EunlaUı sıN sıN LnFeleyLn
! 
‰evULmL©L olaUaN s¸yledLÝLnLz ve yaSWıÝınız her 
şey dijital ayak iziniz olarak internette 
ebediyyen kalacaktır. %u y¾zden LWLEaUınıza 
dLNNaW edLn
! 
‰evULmL©L olaUaN Kočunuza JLWmeyen veya sLzL 
rahatsız eden bir durumla karşılaşırsanız, 
ELlJLsayaUınızı NaSaWın ve ELU yeWLčNLne anlaWın
! 
3aylačWıÝınız IoWoÝUaˊaUın aUWıN yenL 
WeNnoloMLleU sayesLnde bozulabileceği ve 
değiştirilebileceğini unuWmayın 2 y¾zden 
SaylačaFaÝınız IoWoÝUaIı LyL se©Ln
! 
$UNadačlaUınızın NLčLsel ELlJLleULne de ¸zen 
J¸sWeULn èzLn almadan IoWoÝUaI eWLNeWlemeyLn 
KLčLsel ELlJLleULnL d¾nyayla Saylačmayın Herkesin 
mahremiyet hakkı vardır ve Eunu NoUumaN sLzLn 
soUumluluÝunuzdadıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
111
! 
‰evULmL©L oUWamlaUda WanıčWıÝınız KL©NLmseye 
J¾venmeyLn +aWWa aUNadačlaUınız WaUaIından onlaUa 
aLW olduÝu onaylanmamış ama arkadaşınızmış 
gibi görünen sahte hesaplara č¾SKe Lle yaNlačın 
! 
SLzL ©evULmdıčı EulmaN L©Ln NullanılaELleFeN 
ELlJLleUL yayınlamayın eEeveynLnLze aLW aUaFın 
SlaNasını L©eUen ELU IoWoÝUaI Saylačmayın KeU J¾n 
eve JLdeUNen NullandıÝınız yol KaNNında ipuçları 
içerecek bilgiler vermeyin, KL©ELU čeNLlde ev 
adUesLnLzL Saylačmayın 
! 
/oNasyon Eazlı paylaşımlar yaSmayın 
! 
SLzL WaFLz eden veya UaKaWsız KLsseWWLUen mesaMlaUa 
FevaS veUmeyLn Gerçekten cevap vermeyi 
isteseniz bile, siber zorbaların tam olarak 
istediğinin sizden etkileşim almak olduğunu 
unutmayın. KonWUol¾ NayEeWmeyLn
! 
=oUEalaUı engelleyin.
! 
ènsanlaU sosyal meFUalaUda göründüğü gibi 
değildir. KLmseye J¾venmeyLn 
! 
ZZZIaFeEooNFomsaIeWy adUesLnL ziyaret edin ve 
J¾venlLN WedELUleULnLzL alın
ènsanlaU sosyal meFUalaUda J¸U¾nd¾Ý¾ JLEL deÝLldLU 
Kimseye güvenmeyin.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
112
Ebeveynler için Sosyal Medya  
Kullanım Önerileri
! 
(n LyL ©evULmL©L güvenlik stratejisi ©oFuÝunuzla 
NonučmaNWıU
! 
‰evULmL©L d¾nya J¾n¾m¾zde Jen©leULn yačamının 
E¾y¾N ELU E¸l¾m¾n¾ olučWuUuyoU hızla 
dijitalleşiyorlar ve WeNnoloML KayaWlaUının KeU 
alanında NaUčılaUına ©ıNıyoU
! 
(Eeveyn olaUaN doÝal aUzunuz ©oFuNlaUınızı 
J¾vende WuWmaNWıU Gelişimin her alanında, 
nasıl çocuğunuza bisiklete binmeyi veya 
yüzmeyi öğretiyorsanız sosyal medyayı da o 
čeNLlde ¸ÝUeWmelLsLnLz 
! 
‰oFuNlaUınızın LnWeUneW Nullanımıyla LlJLlenLn 
ekran sürelerini kontrol edin, eEeveyn 
NonWUolleULnL W¾m FLKazlaUda aNWLve edLn 
! 
8nuWmayın çocuğunuzun olumlu veya 
olumsuz internet deneyimlerini sizinle 
paylaşmasına zemin hazırlayın, sLze 
NaUčılačWıÝı ELU soUundan EaKseWWLÝLnde NızaFaÝınızı 
ve LnWeUneWL Nullanmasını yasaNlayaFaÝınızı 
d¾č¾n¾Use sLze KL©ELU čey anlaWmayaFaNWıU
! 
)aFeEooNȠun Kullanım ČaUWlaUı ve KočullaUına 
uymaN L©Ln 13 yaş ve üzeri olunması JeUeNWLÝLnL 
unuWmayın
! 
)aFeEooN  yač aUası NullanıFılaUı ȢK¾©¾NleUȣ 
olaUaN adlandıUıU ve vaUsayılan olaUaN “Yalnızca 
Arkadaşlarla” paylaşmak için özel bir profil 
belirler. %u SUoˉlLn aNWLve edLldLÝLnden emLn olun 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
113
! 
‰oFuNlaUın LnWeUneWWe yetişkin içerikleriyle 
karşılaşma riski vardır. %unu ¸nlemeN L©Ln 
eEeveyn ˉlWUeleULnL Nullanın
! 
‰oFuNlaUınızı yalnızFa yačlaUına uyJun sLWeleUL 
Nullanmaya WečvLN edLn 13 yaşından küçükler 
için yaşa uygun içerik ve davranışlarla 
yönetilen sosyal ağ siteleri vardır. <ouWuEe  
yač alWı ELU ©oFuÝun eEeveyn NonWUol¾ olmaNsızın 
Nullanımı L©Ln uyJun deÝLldLU
! 
‰oFuÝunuz  yačın ¾zeULnde olsa ELle yeWLčNLn ELU 
NullanıFı JLEL Facebook gibi bir sitede çeşitli 
ve karmaşık gizlilik ve güvenlik ayarlarında 
ustalaşmak için uğraş verebilir. %unu J¸zaUdı 
eWmeyLn 
! 
‰oFuÝunuz L©Ln şu özellikleri devUe dıčı EıUaNın 
 
ȧ )oWoÝUaI eWLNeWleme
 
ȧ <¾z Wanıma
 
ȧ Konum Eazlı Saylačım
 
ȧ 2yun uyJulamalaUındaNL NLčLsel ELlJLleU
! 
‰oFuÝunuzun soNaNWa ELU yabancıyla 
paylaşmaması gereken KeUKanJL ELU ELlJL veya 
J¸U¾nW¾y¾ ©evULmL©L de Saylačmaması JeUeNLU
! 
KLmlLN hırsızlığına karşı dikkatli olun 
! 
‰oFuNlaU aUasıda SoS¾leUlLN NULWeUleULnden ELUL 
sosyal medyadaNL WaNLS©L sayısı olaELlLU %u WLS 
UeNaEeWleU ULsNlLdLU çocukların tanımadıkları 
kişilerden gelen takip isteklerini kabul 
etmeleriyle sonuçlanır. %u duUuma NaUčı dLNNaWlL 
olun ve NonWUol¾ elden EıUaNmayın 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
114
! 
$čıUı yeWLčNLn deneWLmL Eazı ©oFuNlaUı sLEeU 
zoUEalıÝa LWeELlLU Denetimi hissettirmeden 
¸l©¾l¾ WuWun 
! 
Sosyal medyada EačNalaUına sayJılı davUanmayı 
WečvLN edLn *¾nl¾N KayaWWa olduÝu JLEL 
ènWeUneWWeNL dLÝeU insanlarla ilişkilerde nasıl 
davranılacağına dair gayri resmi etik kurallar 
bulunur. %unlaU NLEaU davUanmayı doÝUu olmayı 
ve EačNalaUını UaKaWsız eWmemeyL L©eULU
! 
K¸W¾ nLyeWlL NullanıFılaUın ©ečLWlL saKWe SUoˉlleU 
NullanaUaN ©oFuNlaUa yaNlačmaya ©alıčWıÝını 
saNın ununWmayın Sosyal medya üzerinden 
çocukların ve gençlerin güvenini kazanmaya 
çalışan kötü niyetli kimseler Eazen saEıUla ve 
aylaUFa JLULčLmleUde EulunaELlLU ‰oFuNlaUınızın 
NLmleUle LleWLčLmde olduÝunu ELlLn ve sıN sıN NonWUol 
edLn 
! 
‰oFuÝunuzun KanJL ZeE sLWeleULnL zLyaUeW eWmeyL 
sevdLÝLnL ve orada ne yaptığını muhakkak 
takip edLn 
‰oFuNlaU aUasıda SoS¾leUlLN NULWeUleULnden ELUL sosyal 
medyadaNL WaNLS©L sayısı olaELlLU Bu tip rekabetler risklidir, 
çocukların tanımadıkları kişilerden gelen takip isteklerini 
kabul etmeleriyle sonuçlanır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
115
‰oFuÝunuzun soNaNWa ELU yaEanFıyla Saylačmaması 
JeUeNen KeUKanJL ELU ELlJL veya görüntüyü çevrimiçi de 
paylaşmaması gerekir.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
116
Sosyal Medya Hesabının Güvenliği
! 
Sosyal medyada NLčLsel veULleUL NoUumaN adına čLIUe 
ve KesaS J¾venlLÝL ¸nemlLdLU
! 
KLmL ZeE sLWeleUL ve ¾©¾nF¾ SaUWL uyJulamalaUı 
sosyal medya KesaSlaUıyla eULčLm LznL LsWeU %u 
uyJulamalaUa LzLn veULldLÝL WaNdLUde NLčLsel ELlJLleUe 
IoWoÝUaI JaleULsLne WeleIon UeKEeULne eULčLm LznL 
saÝlanaELlLU <eWNLlendLUmeleUe dLNNaW eWmelLsLnLz 
! 
KaIeWeUya alıčveULč meUNezleUL oWelleU UesWoUanlaU 
JLEL Namuya a©ıN LnWeUneW EaÝlanWısı sunan 
meN¤nlaUdaNL NaElosuz aÝ noNWalaUı Eazen sosyal 
medya Lle eULčLm LznL veULU %u duUum Eazı J¾venlLN 
soUunlaUını EeUaEeULnde JeWLUeELlLU 
! 
8yJulama maÝazalaUından LndLULlen Eazı 
aSlLNasyonlaU sosyal medya KesaSlaUıyla eULčLm LznL 
LsWeyeELlLU Eu Lčlem JeU©eNlečWLULlmedLÝL WaNdLUde 
aSlLNasyon NLlLWlenLU %u uyJulamalaUın d¸nem 
d¸nem NLčLsel veULleUL LzLnsLz ELU čeNLlde NullandıÝı 
J¸U¾lm¾čW¾U
! 
ž©¾nF¾l SaUWL uyJulamalaUa eULčLm LznL veULldLÝLnde 
NLčL adına EeÝenLleU SaylačımlaU JeU©eNlečWLULleELlLU 
KesaSlaU oWomaWLN olaUaN ELU Kavuza daKLl edLlLS 
LsWenmeyen KesaSlaU WaNLEe alınaELlLU
! 
KullanıFılaU Kızlı ELU čeNLlde uyJulamalaUı 
NullanıS JLULč yaSmaN LsWedLÝL L©Ln neleUe LzLn 
veULS veUmedLÝLne dLNNaW eWmeyeELlLU KullanıFı 
s¸zlečmeleUL oNunmalıdıU
! 
Č¾SKelL duUumlaUda sosyal medya KesaS 
ayaUlaUından uyJulamalaU seNmesLne JLULleUeN LzLn 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
117
veULlen ¾©¾nF¾l SaUWL uyJulamalaU J¸U¾leELlLU ve 
LzLnleU JeUL alınaELlLU
! 
Sosyal medyada E¾y¾N N¾©¾N KaUI ¸zel NaUaNWeU 
ve UaNamlaUdan olučan uzun SaUolalaU olučWuUmaN 
©LIW IaNW¸Ul¾ NoUuma se©eneÝLnL aNWLI Kale JeWLUmeN 
č¾SKelL duUumlaU ve eULčLmleU L©Ln J¾venlLN SMS 
ELldLULmleULnL a©ıN WuWmaN J¾venlLÝLnLzL maNsLmum 
sevLyeye ulačWıUaFaNWıU 
! 
KuUWaUma eSosWası ve WeleIon numaUası 
Nullanmanız KesaEınızın EačNalaUı WaUaIından ele 
Je©LULlmesLnL enJelleyeFeNWLU
! 
Sosyal medyada  J¾venlLN s¸z Nonusu 
deÝLldLU %u nedenle NLčLsel ve maKUem ELlJLleULn 
dLMLWal oUWamda Saylačılmaması J¸UselleULn ve 
L©eULNleULn aNWaUılmaması aUW nLyeWlL NLčLleUe ve sLEeU 
saldıUJanlaUa NaUčı alınaELleFeN NLčLsel ¸nlemleUdLU 
'¾zenlL SeULyodlaUla čLIUeleULn deÝLčWLULlmesL ve 
J¾nFellenmesL JeUeNLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
118
! 
Sosyal medyada kişisel verileri korumak olduN©a 
zoUduU 
! 
SLEeU saldıUJanlaU sanal korsanlar kullanıcıların 
güvenliğini tehdit etmekte, Eu duUum WelaˉsL 
LmN¤nsız zaUaUlaUa seEeELyeW veUeELlmeNWedLU
! 
7¾UNLyeȠde sosyal medya NullanıFılaUının E¾y¾N 
©oÝunluÝunun veri güvenliği noktasında 
gereken bilgi birikimine sahip olmadığı 
J¸U¾lmeNWedLU
! 
Sosyal medyada ELyoJUaˉN ELlJLleULn W¾m¾n¾n 
Saylačılması ¸zel ELlJLleULn eNsLNsLz ELU čeNLlde 
dolduUulması gizlilik ayarlarının gerektiği gibi 
yapılandırılamaması veUL J¾venlLÝL a©ısından 
WeKdLW olučWuUaELlmeNWedLU
! 
Sosyal medyada LzLn veULlen ¾©¾nF¾l SaUWL 
uyJulamalaU veri güvenliğini tehdit etmekte, 
Eu duUum NullanıFılaUın maÝduULyeW yačamasına 
seEeELyeW veUmeNWedLU 
! 
Sosyal medyada veUL J¾venlLÝLnLn saÝlanaELlmesL 
L©Ln siber güvenlik alanında ELlJL ELULNLmLne saKLS 
olmaN JeUeNmeNWedLU
! 
Sosyal medya oUWamında tamamen güvenli olma 
durumu s¸z Nonusu deÝLldLU 
! 
Sosyal medya NullanıFılaUının gizlilik ayarları 
konusunda kendisini geliştirmesi ve veUL 
J¾venlLÝL Nonusunda JeUeNen soUumluluÝu 
¾sWlenmesL m¾KLmdLU
Sosyal Medyada Veri Güvenliği


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
119
! 
Kamuya a©ıN NaElosuz aÝlaUda NullanıFılaUı EeNleyen 
ELUWaNım WeKlLNeleU EulunmaNWadıU %unlaUın Eačında 
2UWadaNL $dam SaldıUısı Man Ln 7Ke MLddle 
JelmeNWedLU èNL WaUaI aUasındaNL LleWLčLmL Eozan Eu 
saldıUı W¾U¾ veUL JLzlLlLÝLnL WeKdLW eWmeNWedLU
! 
%u WaUz saldıUılaUdan NoUunmaN L©Ln J¾venLlLU ve 
J¾nFel anWLvLU¾s yazılımlaUı NullanmaN son deUeFe 
¸nemlLdLU 
! 
7¾UN &eza KanunuȠnun   ve  MaddeleUL 
doÝUudan ELlLčLm su©laUıyla LlJLlLdLU
! 
Sosyal medya KesaSlaUına LzLnsLz eULčLm ve KesaS
veUL KıUsızlıÝı su©WuU 7¾UN &eza KanunuȠnun  
MaddesL a©ıNWıU
 
ȧ %LU ELlLčLm sLsWemLnLn E¾W¾n¾ne veya ELU Nısmına 
KuNuNa ayNıUı olaUaN JLUen ve oUada Nalmaya devam 
eden NLmseye ELU yıla NadaU KaSLs veya adl° SaUa 
Fezası veULlLU
 
ȧ <uNaUıdaNL IıNUada Wanımlanan ˉLlleULn EedelL 
NaUčılıÝı yaUaUlanılaELlen sLsWemleU KaNNında 
LčlenmesL K¤lLnde veULleFeN Feza yaUı oUanına NadaU 
LndLULlLU
 
ȧ %u ˉLl nedenLyle sLsWemLn L©eUdLÝL veULleU yoN 
oluU veya deÝLčLUse alWı aydan LNL yıla NadaU KaSLs 
Fezasına K¾NmolunuU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
120
! 
Sosyal medya ELlJL NLUlLÝLnLn alJı oSeUasyonlaUının 
ve manipülasyonların had safhaya ulačWıÝı yenL 
nesLl LleWLčLm oUWamlaUıdıU 
! 
%u duUum sosyal medya okuryazarlığını zoUunlu 
NılmaNWadıU 
! 
Sosyal medyadaNL mesaMlaUı meWLnleUL J¸UselleUL 
L©eULNleUL doğru anlamak, anlamlandırmak, 
sosyal medyanın potansiyel riskleri 
konusunda bilgi sahibi olmak ve L©eULNleUL 
Euna J¸Ue deÝeUlendLUmeN sosyal aÝlaUın ULsN ve 
IıUsaWlaUı Nonusunda duyaUlı olmaN sosyal medya 
oNuUyazaUlıÝı olaUaN deÝeUlendLULlmeNWedLU 
! 
Sosyal medya oNuUyazaUlıÝı sosyal medyanın 
görünmeyen yüzünün anlaşılmasını 
sağlamakta; E¸ylelLNle ELlJL NLUlLlLÝLnLn ¸n¾ne 
Je©meNWedLU 
! 
Sosyal medya okuryazarlığının dünya adına 
taşıdığı deÝeU olduN©a E¾y¾NW¾U
! 
Sosyal medya oNuUyazaUlıÝı ELUeysel JelLčLm adına 
son deUeFe ¸nemlL olmaNla ELUlLNWe dijital bilincin 
aşılanması adına da ¾zeULnde duUulması JeUeNen 
m¾KLm ELU NonuduU
! 
7¾UNLyeȠde medya oNuUyazaUlıÝı Milli Eğitim 
Bakanlığı tarafından seçmeli bir ders olaUaN 
 yılından LWLEaUen oNuWulmaya EačlamıčWıU 
! 
*¾n¾m¾zde EaNıldıÝında JeUeN bir çok kurum 
Sosyal Medya Okuryazarlığı  
(SMO) ve Önemi


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
121
ve kuruluşun birtakım çalışmalarına rağmen 
7¾UNLyeȠde sosyal medya oNuUyazaUlıÝı JeUeNen 
sevLyeye ulačamamıčWıU
! 
Sosyal medya oNuUyazaUlıÝı eğitimlerinin 
uygulamalı bir şekilde yapılması son deUeFe 
¸nemlLdLU 
! 
Sosyal medya ¾zeULnden JeU©eNlečWLULleFeN 
eÝLWLmleUle ELUlLNWe daha bilinçli ve daha aktif 
sosyal medya kullanıcılarının meydana JelmesL 
saÝlanaFaNWıU
! 
*en© ve oUWa yač JUuEuna y¸nelLN sosyal medya 
üzerinden yapılacak birtakım çevrimiçi 
faaliyetler Lle ELUlLNWe sosyal medya oNuUyazaUlıÝı 
eÝLWLmL de veULleELleFeNWLU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
122
! 
Sosyal medyada Nullanılan dile ve ifadelere 
dikkat etmek oldukça önemlidir. $yUımFı WaFLz 
edLFL UaKaWsız edLFL ıUN©ı eWnLN dLnL ya da ˉzLNsel 
saldıUı ve ačaÝılama nLWelLÝLnde LIadeleU Saylačım 
yaSılan oUWam sanal olsa da Ueel KayaWWa WoSlum 
d¾zenLnL EozmaNWadıU
! 
Sosyal medyada ırkçılık, nefret ve öteki söylemi 
anonLm olaUaN WaELU edLlen KesaSlaU ¾zeULnden daKa 
yoÝun ELU čeNLlde JeU©eNlečmeNWedLU
! 
˜zellLNle spor müsabakalarında yaşanan 
fanatizm ve holiganizm sosyal medyada yeULnL 
neIUeW s¸ylemLne EıUaNmaNWadıU 
! 
Sosyal medyadaNL WaUWıčmalaU nefret ve öteki 
söylemini WeWLNlemeNWedLU 
! 
Sosyal medya aUaFılıÝıyla sunulan KaEeUleUde 
ırkçı söylemi daKa yoÝun ELU čeNLlde J¸UeELlmeN 
m¾mN¾nd¾U
! 
Sosyal medyadaNL ayrıştırıcı ve farklılaştırıcı 
dLlLn JLdeUeN ¸n Slana ©ıNWıÝı J¸U¾lmeNWedLU
! 
Sosyal medyada küfür, argo ve sanal şiddet 
ise körüklenmektedir. Sosyal medyada IaalLyeW 
J¸sWeUen WeU¸U ¸UJ¾WleULnLn Eu duUumu WeWLNledLÝL 
anlačılmaNWadıU 
! 
Sosyal medyada dijital bilincin aşılanması ve 
EaUıč©ıl ELU dLl Nullanılması olduN©a ¸nemlLdLU
Sosyal Medyada Irkçılık,  
Nefret ve Öteki Söylemi


! 
Sosyal medyadaNL farklılıkların ortadan 
kalkması için bireysel adımlar atılmalı, 
WoSlumsal KuzuU ve anlayıč oUWamı olučWuUulmalıdıU 
! 
Sosyal medyadaNL paylaşımlarda bütünleştirici 
ELU dLl WeUFLK edLlmelLdLU 
! 
Sosyal medyada farklılıkların zenginlik olduğu 
viraller ve LnWeUneW oUWamında KazıUlanaFaN Namu 
sSoWlaUıyla sunulmalıdıU 
˜zellLNle sSoU m¾saEaNalaUında yačanan fanatizm ve 
holiganizm sosyal medyada yerini nefret söylemine 
bırakmaktadır. 
Sosyal medyada N¾I¾U 
aUJo ve sanal čLddeW Lse 
N¸U¾NlenmeNWedLU Sosyal 
medyada IaalLyeW J¸sWeUen 
WeU¸U ¸UJ¾WleULnLn Eu duUumu 
WeWLNledLÝL anlačılmaNWadıU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
124
Kriz Ortamında Sosyal Medyanın 
Kullanımı ve Dezenformasyonla 
Mücadele 
! 
KULz duUumlaUında sosyal medya kullanımı ©oN 
¸nemlLdLU 
! 
+eUKanJL ELU terör eylemi, doğal afet, toplumsal 
olay gibi durumlarda NullanıFılaUın dezenIoUmasyona 
NaUčı ELlLn©lL olması m¾KLmdLU
! 
KULz duUumuyla LlJLlL NuUumlaUın sosyal medya 
KesaSlaUının aNWLI ve eWNLn ELU čeNLlde Nullanılması 
JeUeNLUNen vatandaşların da sadece devletin 
resmi kurum ve kuruluşlarına, yeWNLlLleUe LWLEaU 
eWmesL Nonusunda ELlLn©lendLULlmesL ¸nem WačımaNWadıU
! 
˜zellLNle kriz dönemlerinde sosyal medyada ELlJL 
NLUlLlLÝL JLdeUeN aUWmaNWadıU
! 
%u WLS d¸nemleUde provokasyon gerçekleştirmek 
isteyen sosyal medya teröristleri sanal oUWamı 
olduN©a eWNLn NullanmaNWadıU
! 
Sosyal medyada montajlanmış görseller ve 
belgeler ortaya çıkmakta, NullanıFılaUın yanlıč 
ELlJLlendLULlmesL ama©lanmaNWadıU
! 
Sanal s¸ylenWLleU dedikodular, ses kayıtları 
JelLčLJ¾zel ELU čeNLlde SaylačılmaNWadıU
! 
˜zellLNle sosyal medyada Eu WLS d¸nemleUde acil kriz 
planı oluşturulmalı, ELlJL aNıčına dLNNaW edLlmelLdLU
! 
Sosyal medyada elde edLlen ELlJLleU resmi kurum ve 
kuruluşların NaynaNlaUından WeyLW edLlmelLdLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
125
! 
SaKWe ve WeyLW edLlmemLč ELlJLleUle yalan KaEeUleUle 
m¾Fadele L©Ln ¸nFelLNle NLčLsel ELlLnFLn olučması ve Eu 
KaEeUleULn WeyLW edLlmeden Saylačılmaması son deUeFe 
¸nemlLdLU
! 
%LU KaEeULn ¸nemL ve eWNL Sayı ¸nFelLNle d¾č¾n¾lmelL 
ve Euna J¸Ue J¸zden Je©LULlmelLdLU
! 
Sosyal medyada KeU L©eULÝLn ELU LddLa olduÝu 
J¸z ¸n¾nde EulunduUulmalı ve Eu EaÝlamda 
deÝeUlendLULlmedLU
! 
KULz duUumlaUında KeUKanJL ELU olaydan eWNLlenmLč 
veIaW eWmLč yaUalanmıč NLčLleULn IoWoÝUaˊaUının 
Saylačılmaması Kem o NLčLleULn KaNlaUının LKlal 
edLlmesL Kem de WoSlumsal Lnˉal olučWuUması 
EaNımından ©oN saNınFalıdıU
 
• Örnek: *e©WLÝLmLz yıllaUda $vUuSa ¾lNeleULnde 
WeU¸U saldıUılaUı olduÝunda sosyal medyada Eu WaUz 
IoWoÝUaˊaU neUedeyse KL© yeU almamıčWıU ya da 
zamanında ¸n¾ne Je©LlmLčWLU $nFaN 7¾UNLyeȠde olay 
oluU olmaz KL©ELU sans¾U olmadan W¾m IoWoÝUaˊaU 
dolačıma JLUmLčWLU 'uyaUlılıN ve WoSlumsal ELlLn© Eu 
noNWada olduN©a ¸nem aUz eWmeNWedLU
! 
Sosyal medyada NULz yačanan d¸nemleUde 
NullanıFılaUın yayılan KeU L©eULÝe LlN J¸U¾čWe 
Lnanmaması son deUeFe ¸nemlLdLU 7eyLW edLlmeyen 
ELlJL SaylačmamaN da saKWe L©eULÝLn yayılmasının 
¸n¾ne Je©eFeNWLU
! 
Sosyal Saylačım aÝlaUının yaSay zeN¤ WaEanlı 
Ȣ)aFW&KeFNLnJȣ +aEeU 'oÝUulama sLsWemleULnL 
JelLčWLUmesL de dezenIoUmasyonla m¾Fadele 
Nonusunda olduN©a ¸nemlLdLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
126
Sosyal Medya ve Algı Yönetimi
! 
Sosyal medyanın sosyolojik olduğu kadar 
psikolojik boyutları da EulunmaNWadıU
! 
Sosyal medyanın JeleneNsel medyaya oUanla 
kolay bir erişime sahip olması alJı y¸neWLmLnL 
NolaylačWıUmaNWadıU
! 
Sosyal medyada alJı y¸neWLmL kitlelerin belirli 
çıkarlar ve tercihler doğrultusunda yönetilmesi, 
y¸nlendLULlmesL anlamına JelmeNWedLU
! 
KLWleleULn saKWe ELlJL L©eULN ve J¸UselleUle 
NandıUılmasıyla ELUlLNWe alJı y¸neWLmL olučmaNWa 
bireyler bu bilgiler ışığında KaUeNeW eWmeNWedLU
! 
$lJı y¸neWLmLnde tersine bilgiler sunularak kitlenin 
algıları EL©LmlendLULlmeNWedLU 
! 
Sosyal medyada alJı y¸neWLmLyle ama©lanan JeU©eNWen 
kopuş, çarpıtma ve uydurma içeriklerle EaNıč 
a©ılaUının EL©LmlendLULlmesLdLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
127
! 
Sosyal medya aUaFılıÝıyla gerçekleştirilen algı 
yönetiminde ELUeyleU aynı LleWLyL IaUNlı ELU čeNLlde 
yoUumlayaELlmeNWedLUleU
! 
Sosyal medya doğrudan bilinçaltına 
hükmederek toplumsal kabullerin değişmesini 
saÝlayaELlmeNWedLU
! 
Sosyal medyada alJı y¸neWLmL ¸zellLNle sLyasL L©eULNleUle 
v¾FuW EulmaNWadıU Algı yönetimi ile içerik 
dezenformasyona uğramakta ve Eu L©eULNleU NasıWlı 
ELU čeNLlde yayılmaNWadıU
! 
KuUJulanmıč vLdeolaU montajlanmış görseller 
de algı yönetimi amacıyla sosyal medyada 
sunulmaNWadıU
! 
SaKWe ve EoW KesaSlaUla sahte içeriklerin 
paylaşılması da alJı y¸neWLmLnLn IaUNlı ELU EoyuWuduU 
! 
7ıSNı NULz d¸nemleULnde olduÝu JLEL algı yönetiminde 
de dezenformasyona sıN©a EačvuUulmaNWadıU
! 
Sosyal medyadaNL dezenIoUmasyona ve alJı y¸neWLmLne 
NaUčı eleştirel sosyal medya okuryazarlığı anlayıčı 
JelLčWLULlmelLdLU
! 
è©eULNleUL elečWLUen soUJulayan WeyLW eden NaUčılačWıUan 
NullanıFılaUın yeWLčmesL sosyal medyadaki algı 
yönetiminin önüne geçme noktasında olduN©a 
eWNLlL olaFaNWıU 
! 
Sosyal medyadaNL olumsuz algıyı olumluya 
çevirmek için içerikler dikkatli bir şekilde 
paylaşmalı, WezaWlaUın ve yanlıčlaUın neleU olduÝu 
¸UneNleU ečlLÝLnde sunulmalıdıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
128
Sosyal Medya Bağımlılığı
! 
Sosyal medya Nullanımı noNWasında NonWUol¾n JLdeUeN 
NayEolması sürekli çevrimiçi olma arzusu ve 
sosyal medyada olunmadığı dönemlerde 
huzursuzluk ve muWsuzluN KLssedLlmesL sosyal medya 
EaÝımlılıÝı olaUaN WanımlanmaNWadıU
! 
Sosyal medya EaÝımlılıÝının alWında yaWan Wemel 
eWmenleULn Eačında yalnızlık, toplumdan kaçış, 
asosyalleşme ve birtakım iletişim sorunları 
yaWmaNWadıU
! 
:e $Ue SoFLal ve +ooWsuLWeȠLn KazıUladıÝı ȟ <ılı 
*loEal 'LMLWal 5aSoUuȠna J¸Ue Türkiye’de kullanıcılar 
günde 2 saat 51 dakikayı sosyal medyada 
Je©LUmeNWedLU
! 
Sosyal medya EaÝımlılıÝı Nonusunda 7¾UNLyeȠde 
JeUeNen ELlLnFLn olučWuÝunu s¸yleyeELlmeN olduN©a 
zoUduU <aSılan ELlLmsel ©alıčmalaU sonuFunda sosyal 
medya EaÝımlılıÝının ¸zellLNle 2000 ve sonrası 
doğan Z Kuşağı için daha çok risk teşkil ettiğini 
s¸ylemeN m¾mN¾nd¾U
 Sosyal medya EaÝımlılıÝının alWında yaWan Wemel 
eWmenleULn Eačında yalnızlık, toplumdan kaçış, 
asosyalleşme ve birtakım iletişim sorunları yatmaktadır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
129
! 
Sosyal medya EaÝımlılıÝının ¸n¾ne Je©meN L©Ln dijital 
detoks ve akıllı telefon orucu JLEL ¸nlemleULn 
uyJulanması Iaydalı olaELleFeNWLU
! 
'LMLWal deWoNs ¸zellLNle Jen©leULn sosyal medyaya 
belirli bir süre ara vermeleri ve reel hayata 
yönelmeleri noNWasında eWNL saÝlayaELleFeNWLU 
! 
Sosyal medya Nullanım s¾UesLnLn ¸nFeden 
ayarlanması ve azaltılması, farklı uğraş ve 
hobilerle ilgilenilmesi, W¾m sosyal aÝlaUda aNWLI 
olunmaması desWeN WeUaSL JUuSlaUından Iaydalanılması 
ve JeUeNLUse SsLNoloMLN desWeN alınmasının da sosyal 
medya EaÝımlılıÝıyla m¾Fadele Nonusunda eWNLlL 
olaELleFeÝL deÝeUlendLULlmeNWedLU
7¾UNLyeȠde J¾nde oUWalama
2 SAAT  
51 DAKİKA
LnWeUneW NullanılmaNWadıU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
130
Sosyal Medya Hukuku
! 
Sosyal medyanın hukuki boyutları özellikle 
Türkiye’de yoğun tartışmalara saKne 
olmaNWadıU 
! 
KullanıFılaU sosyal medyada yazdıkları, çizdikleri 
ve paylaştıklarından mesuld¾UleU
! 
Sosyal medya bilişim hukuku, medeni hukuk, 
ceza hukuku, fikri ve sınai haklar hukuku JLEL 
ELU©oN KuNuN dalının NaSsama alanına JLUmeNWedLU
 
• Örnek: *eU©eN KayaWWa ELU NLčLye KaNaUeW eWmeN 
NLčLlLN KaNlaUını zedelemeN ¸zel KayaWını LIča eWmeN 
nasıl su©sa sosyal medyada da Eu ˉLlleUL LčlemeN 
su©WuU Su© olan ˉLlLn sosyal medyada LčlenmesL 
FezaL soUumluluÝu oUWadan NaldıUmamaNWadıU 
+aWWa Eazı su©laUda su©un alenLlLÝL aUWWıÝı L©Ln FezaL 
soUumluluN aUWmaNWadıU 
! 
 sayılı ènWeUneW 2UWamında <aSılan <ayınlaUın 
'¾zenlenmesL ve Bu Yayınlar Yoluyla Işlenen 
Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında 
Kanun, 7¾UNLyeȠde Eu alana y¸nelLN en NaSsamlı 
d¾zenlemedLU
! 
 sayılı Nanun Lle su©laU EaNımından erişimin 
engellenmesine y¸nelLN usul ve esaslaU 
d¾zenlenmLčWLU
! 
KullanıFılaU sosyal medyadaNL yaSmıč olduÝu 
SaylačımlaUdan mesuld¾UleU Yazılan mesajlar 
ya da yüklenen içerikler NLčLlLN KaNlaUını 
LKlal edLyoUsa eULčLmLn enJellenmesL WaleELnde 
EulunulaELlmeNWedLUleU 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
131
! 
 sayılı Nanuna J¸Ue LnWeUneW ve LnWeUneW 
E¾nyesLnde yeU alan sosyal medyada sorumluluk 
içerikleri LlN y¾Nleyen ya da Saylačan NLčLye aLWWLU
! 
Sosyal medyada da JeU©eN KayaWWa olduÝu JLEL 
hakaret, iftira, küfür barındıran, özel hayatın 
gizliliğini ihlal eden, toplumsal karmaşa 
çıkarmayı hedefleyen, suçu ve suçluyu öven 
vb. L©eULNleUL LlN oUWaya aWanla ELUlLNWe yayılmasına 
neden olanlaU da mesuld¾U Sosyal medyada ELU L©eULN 
EeÝenLlLS WaNLS©LleUle Saylačılmadan ¸nFe dLNNaWlL 
olunması JeUeNmeNWedLU Su© L©eUen ELU L©eULÝLn 
Saylačılmasına NaWNıda Eulunulduysa KuNuN ¸n¾nde 
soUumluluN doÝaFaNWıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
132
! 
7¾UNLyeȠde KalL KazıUda y¾U¾Ul¾NWe Eulunan  
Sayılı KLčLsel 9eULleULn KoUunması Kanunu Wemel 
KaN ve ¸zJ¾Ul¾NleU özel hayatın mahremiyeti 
gibi alanlarda uyulacak kuralları düzenleme 
amacını taşımaktadır. $nFaN ©oÝu zaman sosyal 
Saylačım aÝlaUının NendL KLzmeW s¸zlečmesL Lle Eu 
Nanun uyučmamaNWadıU =LUa NLčLsel veULleU UeNlam 
ama©lı ¾©¾nF¾ čaKıslaUla SaylačılaELlmeNWedLU 
! 
Sosyal medyada KaNaUeW su©u LčlenmesL sıN©a 
NaUčılačılan duUumlaUdandıU +aNaUeW 7¾UN &eza 
KanunuȠnun  maddesLnde a©ıN ELU čeNLlde su© 
olaUaN WanımlanmıčWıU Dolandırıcılık, istismar, 
hakaret, küfür ve tahrik gibi unsurları 
şikâyet için Cumhuriyet Savcılığına suç 
duyurusu yapılmalı ve dilekçe verilmelidir. %u 
dLleN©ede s¸z Nonusu olayın ya da unsuUun eNUan 
J¸U¾nW¾s¾ ve EaÝlanWı adUesL muWlaNa yeU almalıdıU 
$nFaN Eu duUum L©Ln ,3 ¾zeULnden NLmlLN WesSLWL 
JeUeNmeNWedLU %azı sosyal medya SlaWIoUmlaUının 
JeUeN meUNezleUL JeUeNse de sunuFulaUının 
yuUWdıčında olması uluslaUaUası yazıčmalaUın 
JeU©eNlečWLULlmesLnL JeUeNlL NılmaNWadıU %uUada da 
KuNuNL uyučmazlıNlaU meydana JeldLÝL L©Ln 7¾UNLye 
+aNaUeW 7¾UN &eza KanunuȠnun 
125. maddesLnde a©ıN 
ELU čeNLlde su© olaUaN 
WanımlanmıčWıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
133
Lle yuUWdıčındaNL su© ayUımı IaUNlılačmaNWadıU Sosyal 
Saylačım aÝlaUının ©oÝunun meUNezL $meULNa 
%LlečLN 'evleWleULȠnde olduÝu L©Ln EuUadaNL KuNuN 
sLsWemLndeNL duUum deÝLčLNlLN J¸sWeUdLÝLnden 
uluslaUaUası yazıčmalaU JeU©eNlečWLULlse ELle 
NLmlLN ELlJLleUL SaylačılmamaNWadıU +aWWa sosyal 
medya SlaWIoUmlaUının Eazı ¾lNeleUe ©LIWe sWandaUW 
uyJuladıÝı da zaman zaman J¾ndeme JelmeNWedLU  
! 
'LMLWal d¾nyada WelLI KaNlaUı da E¾y¾N soUunlaUla NaUčı 
NaUčıya NalmaNWadıU 7¾UNLyeȠde  sayılı )LNLU ve 
SanaW (seUleUL Kanunu Lle Eu duUum d¾zenlenmLčWLU 
%u Nanuna J¸Ue dLMLWal LleWLm de d¤KLl olmaN ¾zeUe 
L©eULNleULn umuma LleWLlmesL KaNNı m¾nKasıUan eseU 
saKLELne aLWWLU 'olayısıyla Nanuna J¸Ue sosyal medya 
da Eu NaSsamda yeU almaNWadıU $nFaN uyJulamada 
duUum IaUNlılačmaNWadıU Içerikler sosyal 
medyadan paylaşılsa bile eser sahibinden 
izin alınmalıdır. $nFaN sosyal medyada NonWUol 
ve deneWLm olduN©a zoUduU %uJ¾n Eazı SoS¾leU 
vLdeo Saylačım sLWeleUL yaSay zeN¤ WeNnoloMLsL ve 
dLMLWal KaNlaU y¸neWLmL '5M aUaFılıÝıyla daKa 
Nolay ELU čeNLlde deneWLm JeU©eNlečWLUeELlmeNWe ve 
L©eULNleUden elde edLlen JelLU WelLI KaNNı saKLELne 
LleWLlmeNWedLU
! 
KullanıFılaU ˉNUL KaN LKlalLne NaUčı yasal 
yükümlülükleri ya da saKLS olduNlaUı KaNlaUı 
ELlmeNle y¾N¾ml¾d¾U


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
134
Sosyal Medya Mecralarının  
Kullanım Sözleşmeleri
! 
Sosyal medya NullanıFılaUı hizmet şartları ve 
gizlilik politikalarını muWlaNa oNumalı ve ELlJL 
saKLEL olmalıdıU 
 
• Örnek: %azı ačıUı NullanımlaUda ELU J¾nde 
saaWleULmLzL Je©LUdLÝLmLz sosyal medya meFUalaUının 
Nullanım s¸zlečmeleULnL oNumaN L©Ln  
daNLNamızı muWlaNa ayıUmamız JeUeNmeNWedLU Sosyal 
medya meFUalaUında KesaS a©aUaN ELU s¸zlečmenLn 
WaUaIı olmayı NaEul edLyoUuz $nFaN WaUaIı olduÝumuz 
s¸zlečmenLn čaUWlaUını oNumuyoUuz 
! 
+eUNese a©ıN veULleU SoWansLyel olaUaN geniş bir 
ölçekte yayılaELlmeNWedLU
! 
Sosyal Saylačım aÝlaUına ¾yelLN esnasında onaylanan 
KLzmeW s¸zlečmesL birtakım kişisel verilerin 
kurumsal iş ortaklarıyla paylaşılmasına imkân 
tanımaktadır. %unlaU Jenelde UeNlam ama©lı olaUaN 
NullanılmaNWadıU 
! 
KLčLsel veULleULn WoSlanması ve LlJL alanlaUının WesSLW 
edLlmesLyle ELUlLNWe kullanıcı bazlı reklamlar 
meydana gelmekte ve J¸U¾nW¾lenmeNWedLU 
! 
KullanıFı s¸zlečmeleULnde kişisel verilerin reklam 
verenlere satılmadığı ifade edilmektedir. )aNaW 
J¾ndem olučWuUan Eazı olaylaUda sosyal aÝlaUdaNL 
veUL LKlalleUL sıN©a J¾ndeme JelmeNWedLU
! 
Sosyal Saylačım aÝlaUında KesaSlaU olučWuUuluUNen 
NLčLsel ELlJLleULn ©oÝu LsWenmeNWedLU Doğum tarihi, 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
135
cinsiyet, profil resmi, ülke… vb. NayıW esnasında 
veULlmeNWedLU 
 
ȧ KullanıFılaUın y¾NledLÝL ve SaylačWıÝı L©eULNleU 
Jenelde sosyal Saylačım aÝlaUındaNL ¾U¾nleULn 
KLzmeWleULn sunulması ve LyLlečWLULlmesL amaFıyla 
NullanılaELlmeNWedLU 
 
ȧ ‰oÝu sosyal Saylačım aÝının NullanıFılaUa daKa LyL 
KLzmeW NočullaUı sunaELlmeN adına NLčLsel veULleUL 
NullandıÝını EelLUWWLÝL ELlLnmeNWedLU %u ELlJLleULn 
LleULde nasıl ve ne čeNLlde NullanılaFaÝı Nonusunun 
EelLUsLz olması nedenLyle WemNLnlL olmaN ve m¾mN¾n 
olduÝu NadaU az ELlJL SaylačmaN ¸nemlLdLU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
136
 
• Örnek: 8zun s¾UedLU aNWLI olunan ELU sosyal medya 
meFUasının NLčLnLn en yaNınlaUından daKa ©oN čey 
ELldLÝL unuWulmamalıdıU <aSılan SaylačımlaUla 
IoWoÝUaˊaUla eNlenLlen aUNadačlaUla Nonum 
ELldLULmleULyle neUeleUe WaWLle JLdLldLÝLnden KanJL 
yemeNleULn yenLldLÝLne NLmleULn WanındıÝından 
sLyasL J¸U¾če NadaU ©oN JenLč ELU yelSazede ELlJL 
sosyal medya meFUalaUıyla SaylačılmaNWadıU %u 
ELlJLleULn NaydedLldLÝL uzman veUL m¾KendLsleUL 
WaUaIından LčlendLÝL yaSay zeNalaUla analLz edLldLÝL 
unuWulmamalıdıU
! 
èsLmleU profil fotoğrafları ve diğer faaliyetler 
Jenelde UeNlamlaUda ve sSonsoUlu L©eULNleUde 
NullanılmaNWadıU
! 
Sosyal aÝlaU NendL E¾nyesLnde yeU alan 
üçüncül uygulamalarla mevFuW veULleULnLzL 
SaylačaELlmeNWedLU 
! 
Sosyal aÝlaUda Saylačılan ELU L©eULN LleULde 
NullanıFı WaUaIından sLlLnse de Eu Saylačımın veri 
tabanından tamamıyla silinip silinmediğine 
daLU neW ELU ELlJL EulunmamaNWadıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
137
! 
Sosyal aÝlaU KLzmeW sözleşmelerini yeniledikleri 
takdirde NullanıFılaUa ELlJL veUmeNle y¾N¾ml¾d¾U 
! 
Sosyal aÝlaUda harf, rakam, özel karakterlerden 
oluşturulan güçlü şifreler oluşturulmalı, 
¾©¾nF¾l uyJulamalaUa eULčLm LznL veULlmemelLdLU 
! 
KuUWaUma telefon numarası veya e-posta adresi 
muWlaNa eNlenmelL LNL adımlı doÝUulama a©ılmalıdıU 
! 
8yJulamalaU yazılımlar ve işletim sLsWemleUL 
J¾nFellenmelLdLU
! 
Č¾SKelL NLčLleUden Jelen lLnNleU WıNlanmamalı sosyal 
Saylačım aÝlaUında kimlik bilgileri soran kişilerle 
¸zel ELlJLleU SaylačılmamalıdıU 
! 
Sosyal medya NullanıFılaUı JeUeNWLÝL an taciz, 
hakaret, taklit, istismar, şiddet, hedef 
gösterme… vb. JLEL duUumlaUda ELldLULmde 
EulunaELlmeNWedLU 
Sosyal aÝlaUda Saylačılan ELU L©eULN LleULde NullanıFı 
WaUaIından sLlLnse de Eu paylaşımın veri tabanından 
tamamıyla silinip silinmediğine dair net bir bilgi 
bulunmamaktadır.


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
138
Temel Sosyal Medya Terimleri Sözlüğü
A
Abone olma: WoSlayıFınıza veya KaEeU sunuFunuza 
ELU 5SS Eesleme eNleme LčlemL %LU deUJL aEonelLÝL 
L©Ln Naydolmanın ©evULmL©L ečdeÝeULdLU ve ©oÝunluNla 
¾FUeWsLzdLU
Açık kaynak yazılım: NaynaN Nodu NullanıFılaUın yazılımı 
LnFelemeleULne deÝLčWLUmeleULne ve JelLčWLUmeleULne 
ve deÝLčWLULlmLč veya deÝLčWLULlmemLč KalLyle yenLden 
daÝıWmalaUına LzLn veUen ELU lLsans alWında mevFuW 
ELlJLsayaU yazılımını LIade edeU
Açık medya: seUEesW©e SaylačılaELlen vLdeo ses meWLn ve 
dLÝeU medya
Adsız internet günlüğü (Anonoblog) : $dını yayınlamayan 
NLčLnLn veya NLčLleULn yazdıÝı LnWeUneW J¾nl¾Ý¾ sLWesL
Akışkan medya (Streaming media): <¾NleneELlLU 
SodFasWȠleUden veya vLdeolaUdan IaUNlı olaUaN aNıčNan 
medya ©evULmL©L LzleneELlen veya dLnleneELlen anFaN 
NullanıFının NalıFı olaUaN saNlayamadıÝı vLdeo ya da sesL 
LIade edeU
Alan Adı (Domain Name): %LU LnWeUneW sLWesLnLn WanımlayıFı 
adı ¸UneÝLn ZZZsoFLalmedLaFoza
Alarmlar: *enellLNle sLze eSosWa alaUmlaUıyla veya 5SS 
EeslemeleULyle J¸ndeULlen aUama sonu©laUıyla ELUlLNWe 
d¾zenlL olaUaN LnWeUneWWe aUamaN LsWedLÝLnLz NelLmeleUL 
LEaUeleUL veya eWLNeWleUL EelLUlemenLze LzLn veUen aUama 
moWoUlaUı ˜UneÝLn LsmLnLzLn ya da NuUumunuzun ELU sosyal 
medya LleWLsLnde yazılıS yazılmadıÝını veya sLzLn ¸zel anaKWaU 
NelLmenLzL L©eUen yenL ELU sayIanın LnWeUneWWe yayınlanıS 
yayınlanmadıÝını NonWUol eWmenLzL saÝlayan uyaUılaU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
139
Anlık mesajlaşma (IM): ,M MLFUosoIW /Lve MessenJeU 
JLEL ELU ,M aUaFı veya ¸zellLNle *¾ney $IULNaȠda M;LW JLEL 
FeS WeleIonu uyJulamalaUı NullanaUaN ELU dLÝeU NLčLyle 
yaSılan soKEeWWLU %u aUa©laU ELU soKEeW L©Ln m¾saLW oluS 
olmadıÝınızı EelLUWmenLzL saÝlaU ve Kızlı ELU LleWLčLm alıč 
veULčL L©Ln eSosWaya ELU alWeUnaWLI olaELlLU
App: %LlJLsayaUınızdaNL ya da moELl FLKazınızdaNL ¸zel 
ELU LčlevL yeULne JeWLUen ELU yazılım olan uyJulama L©Ln 
Nullanılan NısalWma
Araç: ELlJLsayaUınızdaNL yazılım uyJulamalaUı ve ayUıFa 
LnWeUneW WaEanlı uyJulamalaU L©Ln ELU Nısa yol WeULmL
Arama motoru optimizasyonu (SEO): ènWeUneW sLWesL L©eULÝLnLze 
aUama moWoUu sıUalamalaUında en ¾sWe yaNın ¸UneÝLn 
ELU *ooJle aUamasının LlN sayIasında veya sayIalaUında 
J¸U¾nmeN ¾zeUe en LyL IıUsaWı saÝlamaN L©Ln L©eULÝLnLzL 
d¾zenleme LčlemL S(2 ELU LnWeUneW sLWesLne aUama 
moWoUlaUından Jelen WUaˉÝLn KaFmLnL ve NalLWesLnL JelLčWLULU
Arka kanal (Back channel): %LU ©evULmL©L soKEeWLn 
y¸neWLFLleULne yazaUlaUına veya modeUaW¸UleULne aLW 
ya da ©evULmL©L KalNa a©ıN yoUumlaU s¾UesLnFe ELUeyleU 
aUasındaNL Eu ©evULmL©L IoUumda sonUaNL soKEeWleUL 
EelLUJLn ELU čeNLlde EL©LmlendLUeELlen ve eWNLleyeELlen ¸zel 
eSosWalaU ya da dLÝeU mesaMlaU
Arkadaşlar: Sosyal Saylačım sLWeleULnde SUoˉlleULnL 
SUoˉlLnLze EaÝladıÝınız EaÝlanWılaUınız %azı sosyal medya 
sLWeleULnde NLčLleU EaÝlanWıyı NaEul eWmeN zoUundadıU 
dLÝeUleULnde zoUunda deÝLldLU
Arkadaş olmak (fiil): EelLUlL ELU sosyal aÝda ELU NLčLyL 
EaÝlanWılaUınıza eNleme LčlemL ¸UneÝLn Ȣ)aFeEooNȠWa 
aUNadačın olmama LzLn veUȣ


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
140
Arşiv: JenellLNle esNL LleWLleUL veya JLULčleUL NaWeJoUL ya da 
WaULKe J¸Ue d¾zenleyen ve daKa sonUaNL J¸ndeULmleU L©Ln 
Naydeden ELU sayIa LndLsL $UčLvlenen ¸ÝeleU ¾zeULne yLne 
de yoUum yaSaELlLUsLnLz
$vaWaU ELU LnWeUneW J¾nl¾Ý¾ veya EačNa ELU LnWeUneW 
LleWLsLnde yazaUın ya da yoUumFunun IoWoÝUaI yeULne 
NullandıÝı JUaˉN J¸Usel veya UesLm
Bağlantı adresleri: WıNlandıÝı zaman sLzL ELU LnWeUneW 
sayIasından veya L©eULN ¸ÝesLnden dLÝeULne J¸W¾Uen 
vuUJulanmıč meWLn veya J¸UselleU *¾nl¾N yazılaUı 
yazaUNen NendLleULnLn veya EačNalaUının L©eULÝLnL NaynaN 
J¸sWeUmeN L©Ln EaÝlanWı adUesleULnL ©oN NullanıUlaU
Beslemeler (Feeds): sLWeyL zLyaUeW eWmeNsLzLn aEone olaUaN 
ve ELU WoSlayıFı ya da KaEeU sunuFusu NullanaUaN ¸ÝeleUL 
J¾nl¾NleUden ve dLÝeU 5SS eWNLn sLWeleUden oNumanızı 
J¸U¾nW¾lemenLzL ya da dLnlemenLzL saÝlaU %eslemeleU ELU 
LnWeUneW sayIasının WasaUımı veya yaSısı olmaNsızın ELU 
¸ÝenLn L©eULÝLnL ve LlLčNLlendLULlmLč eWLNeWleUL L©eULU $ ELU 
sLWede yoUumlaUın ve JeUL LzlemeleULn deUlemesLne %ȠnLn 
sLWesLnde ELU EaÝlanWı adUesL EıUaNaELlLU 
Birleştirme (Syndication): J¾nl¾N L©eULÝLnLn ©evULmL©L 
daÝıWılmasını saÝlayan Lčlem
Bulunabilirlik: LnWeUneWWe ve sosyal aÝlaUda NolayFa yeUL 
WesSLW edLleELlLU ve JezLleELlLU ELU vaUlıÝa saKLS olmayı 
LIade edeU
Bulut bilişim (Cloud computing): EelLUlL ELU ELlJLsayaUa 
EaÝlı olmaNWan zLyade veULleULne eULčeELlen NullanıFılaUın 
aUWma olayı
B


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
141
Coğrafi etiketleme (Geotagging): IoWoÝUaˊaU vLdeo veya 
©evULmL©L KaULWalaU JLEL oUWamlaUa Nonum esaslı ¾sW 
veULleU eNleme LčlemL &oÝUaˉ eWLNeWleme NullanıFılaUın 
EulunduNlaUı Nonumda yeUlečLN ©oN ©ečLWlL LčleWmeleUL ve 
KLzmeWleUL EulmalaUına yaUdımFı olaELlLU
Creative Commons: yaUaWıFılaUın WelLI KaNlaUının LnFe 
ayaUlaUını yaSaELlmeleULnL saÝlayan ve N¤U amaFı 
J¾Wmeyen ELU NuUuluč ve lLsanslama sLsWemLdLU 
ve EačNalaUının LnWeUneWWeNL ©alıčmalaUını nasıl 
NullanaELleFeNleULnL oUWaya NoyaU
Çevrimiçi (Online): LnWeUneWe EaÝlı ve ayUıFa L©eULN oNumaN 
veya ¾UeWmeN amaFıyla oUada Eulunan
Çevrimiçi topluluk: LnWeUneWWe sosyal medya aUa©laUı ve 
sLWeleUL Nullanan Lnsan JUuEu
Çok yazarlı site (Wiki): LčELUlLN©L ELU Wemelde ELU EačlıNla 
LlJLlL L©eULN WoSlamaN ve d¾zenlemeN L©Ln Nullanılan ELU 
LnWeUneW sayIası veya sayIalaU JUuEu ènsanlaU uyJun 
LzLnleUe ©oN yazaUlı sLWenLn saKLELnLn EelLUledLÝL saKLS 
olduÝunda sayIalaU olučWuUaELlLUleU veveya eNleme 
yaSaELlLUleU ve mevFuW sayIalaUı deÝLčWLUeELlLUleU 
‰oN yazaUlı ELU sLWe JenellLNle d¾zenlemeleULn ve 
deÝLčLNlLNleULn NolaylıNla JeUL ©evULleELlLU deneWLm 
LzLnL saÝlayaELlLU %unun en LyL ¸UneÝL d¾nyanın d¸UW 
ELU yanından ELnleUFe NaWılımFının olučWuUduÝu ELU 
ansLNloSedL olan :LNLSedLaȠdıU 
Delicious: <aKoo SoUWalının saKLS olduÝu ELU sosyal 
Lmleme EooNmaUNLnJ sLWesL KullanıFılaUın en ©oN 
C
Ç
D


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
142
EeÝendLNleUL LnWeUneW sayIalaUını Kızla saNlamalaUını 
d¾zenlemeleULnL eWLNeWleUle ve SaylačmalaUını saÝlaU 
$yUıFa dLÝeU NullanıFılaUın 5SS EeslemeleULne ¾ye 
olaELlLU ve ¸zellLNle ELU sayIayı EačNa ELU NullanıFıyla 
SaylačaELlLUsLnLz
DIgg: LnsanlaUın LnWeUneWWeNL KeUKanJL ELU yeUden L©eULN 
EulmalaUını ve SaylačmalaUını saÝlayan SoS¾leU ELU 
sosyal KaEeU sLWesL KullanıFılaU EaÝlanWılaUı ve KaEeUleUL 
J¸ndeULU ve WoSluluN EunlaUı LyL veya N¸W¾ olaUaN oylaU ve 
EunlaUa daLU yoUum yaSaU KullanıFılaU sevdLNleUL KaEeUleUL 
ȢLnFeleyeELlLUleUȣ veya sevmedLNleULnL ȢJLzleyeELlLUleUȣ
Dinleme: KanJL Nonu EačlıNlaUının WaUWıčıldıÝını J¸UmeN 
ve ayUıFa sLzden ya da NuUulučunuzdan EaKsedLldLÝLnde 
Lzleme yaSan aUamalaUı ayaUlamaN L©Ln J¾nl¾N 
d¾nyasındaNL EeslemeleUL Lzleme LčlemL
Dip dalgası (Groundswell): LnsanlaUın LKWLya© duyduNlaUı 
čeyleUL devleW daLUeleUL veya WLFaUeW NuUulučlaUı JLEL 
JeleneNsel NuUulučlaUdan zLyade ELUELUleULnden almaN L©Ln 
WeNnoloMLyL NullandıNlaUı sosyal ELU aNım
Dolaşma (Navigation): NullanıFılaUın ELU sLWe L©LndeNL 
ELU LnWeUneW sayIasından dLÝeULne JLWmeleULnL saÝlayan 
EaÝlanWı adUesleUL veya d¾ÝmeleUL men¾s¾
Duvar: ¸zellLNle ELU ELUey KaNNında Saylačılan ve )aFeEooN 
JLEL ELU sosyal Saylačım sLWesLnde ELUeyLn SUoˉlLnde 
J¸U¾nW¾lenen WaUWıčma Sanosu
Eğitim günlüğü (Edublog): eÝLWLme odaNlanan ELU J¾nl¾N 
sLWesL ¸ÝUeWmen LdaUeFL danıčman veya ¸ÝUenFL olanlaU 
L©Ln
E


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
143
e-Kitap: JeleneNsel Easılı ELU NLWaEın LnWeUneWWen 
y¾NleneELlen ve ELlJLsayaUınızda veya avu© L©L FLKazınızda 
oNunaELlen eleNWUonLN ELU ©ečLdL
Erişim: *¸U¾nW¾lemeye ©alıčWıÝınız čeyL J¸Ume NaSasLWesL 
¸UneÝLn ELU aUNadačınızın IoWoÝUaIına eULčeELlLUsLnLz ama 
SUoˉlLnLn Wamamına eULčemeyeELlLUsLnLz
Eşzamanlı iletişimler: WıSNı y¾z y¾ze LleWLčLm veya ELU 
WeleIon Nonučması JLEL JeU©eN zamanda olan ©evULmL©L 
LleWLčLm
Etiket bulutu (Tag cloud): LnsanlaUın ELU J¾nl¾N veya 
LnWeUneW sLWesLnde NullandıNlaUı eWLNeWleULn ya da 
a©ıNlamalaUın SoS¾leUlLÝLnLn J¸Usel WemsLlL 3oS¾leU 
eWLNeWleU JenellLNle E¾y¾N KaUˊeUle ve daKa az SoS¾leU 
eWLNeWleU daKa N¾©¾N KaUˊeUle J¸sWeULlLU
Etiketler (Hashtags): 7ZLWWeU NullanıFılaUının Nonu 
EačlıNlaUını NaWeJoULleUe ayıUmasını mesaMlaUına NaynaN 
ve dLÝeU LlJLlL ELlJLleUL eNlemeleULnL saÝlayan WoSluluN 
J¾d¾ml¾ ELU y¸nWemdLU %LU eWLNeWLn Wemel yaSısı ELU 
NelLmenLn veya NısalWmanın LzledLÝL  LčaUeWLdLU (WLNeWleU 
¸zel ELU Nonuyla LlJLlL mesaM aWWıNlaUı ELU 7ZLWWeU aNıčını 
dLÝeU NLčLleULn LzlemesL L©Ln J¸Usel ELU LčaUeW olaUaN KLzmeW 
edeELlLU 
Etiketler: aUama moWoUu oSWLmLzasyonunu yanL aUamalaU 
ve WoSlama aJJUeJaWLon yoluyla ©evULmL©L L©eULÝL Eulmayı 
NolaylačWıUmaN L©Ln ELU L©eULN ¸ÝesLne yanL ELU J¾nl¾N 
LleWLsLne yeU LmLne IoWoÝUaIa aWanan anaKWaU NelLmeleU 
$ynı ©evULmL©L NaynaÝa ©oNlu eWLNeWleU aWayaELlLUsLnLz 
ve eWLNeWleU ©oÝunluNla seUEesW©e se©LleELlLU ve 
E¸yleFe sosyal aÝlaU ¾zeULnde NullanıFılaUın EelLUledLÝL 
sınıˊandıUma EL©LmLnLn ELU SaU©asını olučWuUuU Eu aUada 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
144
NaWeJoULleU ¸nFeden EelLUlenLU ve sınıˊandıUmanın ELU 
SaU©ası oluU 
Etkin kişi (Influencer): dLÝeU NLčLleULn d¾č¾nFeleULnL 
eWNLleme ve čeNLllendLUme NaELlLyeWLne saKLS olan ELU 
©evULmL©L WoSluluNWa ©oN Wanınan ¸zel ELU Nonunun 
uzmanı
Flash mob: ©evULmL©L L©eULÝL ¸zel ELU ama© olmaNsızın 
meWLn mesaMlaUı sosyal medya veya vLUal eSosWalaU 
NullanaUaN WoSlayan ve daÝıWan ELU JUuS LnsandıU
Flickr: d¾nyanın ¸nde Jelen IoWoÝUaI Saylačım ve 
EaUındıUma sLWesL
Forumlar: LnWeUneW sLWesLnde LnsanlaUın mesaMlaU 
LleWeELldLNleUL veya mevFuW mesaMlaU ¾zeULne ečzamanlı 
olmadan yanL zaman ve meNandan EaÝımsız olaUaN 
yoUum yaSaELldLNleUL WaUWıčma alanlaUı
Fotoğraf paylaşımı: J¸UselleULnLzL eWLNeWleU 
eNleyeELleFeÝLnLz ve LnsanlaUa yoUum yaSma veya KaWWa 
IoWoÝUaˊaUınızı WeNUaU Nullanma IıUsaWı veUen )lLFNU JLEL ELU 
LnWeUneW sLWesLne y¾Nleme LčlemL
Geri izleme: dLÝeU J¾nl¾N yazaUlaUının yoUum yaSma 
yeULne oWomaWLN olaUaN ELU aUama NaUWı EıUaNması L©Ln 
LmNan saÝlayan Eazı J¾nl¾NleU *¾nl¾N yazaUı $ J¾nl¾N 
yazaUı %ȠnLn sLWesLndeNL ELU ¸Ýe KaNNında J¾nl¾N $Ƞda 
yazaELlLU ve JeUL Lzleme seUvLsL yoluyla soKEeWleUe LmNan 
saÝlayan
Giriş (Entry): %LU J¾nl¾NWe yayınlanan WeNLl ELU LleWL veya 
F
G


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
145
yazı %u JLULčleULn KeU ELUL ELU dLzLnde J¸U¾n¾UNen aynı 
zamanda NendL EačlaUına ELUeU LnWeUneW sayIasıdıUlaU
Günlük (Blog): aslında ȢLnWeUneW J¾nl¾Ý¾ȣn¾n NısalWması 
J¾nl¾N yeUel KaEeUleUL ELldLUmeN ˉNLUleULnL sunmaN 
Kayal NıUıNlıNlaUını dıča vuUmaN ve JenellLNle LlJLlendLNleUL 
KeUKanJL ELU L©eULÝe daLU yoUum yaSmaN ¾zeUe ELUeyleU
Ln J¾nl¾N yazaUlaUının olučWuUduÝu NLčLsel olaUaN 
yayınlanan ELU LnWeUneW sayIasıdıU *¾nl¾NleU en 
sonunFusu en ¾sWWe olaFaN čeNLlde WeUs NUonoloMLN 
sıUadaNL JLULčleU veya ȢLleWLleUȣ L©eULU *¾nl¾N yazaUlaUı 
EaNıč a©ılaUını anlaWmaN L©Ln JeleneNsel meWLn IoWoÝUaI 
vLdeo veya LčLWsel malzeme NullanaELlLUleU oNuyuFulaUa 
yoUum yaSma IıUsaWı ve ¸ÝeleUe EaÝlanWı veUeELlLUleU 
*¾nl¾N ¸ÝeleUL ELU L©eULN aNıčındaNL 5SS EeslemesL 
olaUaN ELlLnLU sLWeden elde edLleELleFeÝLnden EunlaUa 
aEone olaELlLUsLnLz ve EunlaUı ELU KaEeU sunuFusundan 
ya da WoSlayıFıdan oNuyaELlLUsLnLz %u ¸ÝeyL oNumaN L©Ln 
J¾nl¾N sLWesLnL zLyaUeW eWmenLz JeUeNmedLÝL anlamına 
JelLU L©eULÝL masa¾sW¾n¾ze veya WeNLl ELU LnWeUneW sLWesL 
WoSlayıFısına ©eNeELlLUsLnLz
Günlük bağlantı çubuğu: J¾nl¾N yazaUının d¾zenlL 
olaUaN NLmleUL oNuduÝunu veya EenzeU EačlıNlaUı olan 
dLÝeU sLWeleUL J¸sWeUen J¾nl¾Ý¾n NenaU ©uEuÝunda 
J¸U¾nW¾lenen WavsLye edLlen sLWeleU lLsWesLdLU
Günlük dünyası (Blogosphere): LnWeUneWWeNL J¾nl¾NleULn ve 
Eu d¾nyada yeU alan soKEeWleULn N¾llLyaWını WaULI eWmeN 
L©Ln Nullanılan Jenel ELU WeULm 
Günlük fırtınası: J¾nl¾N d¾nyasında J¾nl¾N yazaUlaUı 
ELU Nonu KaNNında ELnleUFe LleWL yazdıNlaUında ve Eu 
KaEeUL ana aNım medyaya aNWaUdıNlaUında veya Eunu 
zoUladıNlaUında oUWaya ©ıNaUıU


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
146
Günlük özeti: J¾nl¾N olaUaN dLÝeU LlJLlL J¾nl¾NleUL ve 
EunlaUın ¸zeWleULnL ELldLUen ELU sLWe
Günlük vikipedi (Bliki): oNuyuFulaUın veya NaEul edLlen ELU 
NaWılımFı JUuEunun d¾zenleyeELldLÝL J¾nl¾N J¾nl¾N ve 
vLNLSedLnLn ELUlečLmL 
Haber sunucusu (zaman zaman kaynak, Zengin Site 
Özeti (RSS) inceleyici veya haber toplayıcı): %LU ©oN 
%asLW %LUlečWLUme 5SS EeslemeleULnL NullanıS ©ečLWlL 
J¾nl¾NleUden L©eULN WoSlayaUaN ELU WoSlayıFı JLEL davUanan 
LnWeUneW sLWesL veya masa¾sW¾ aUaFı E¸yleFe IaUNlı sLWeleUL 
zLyaUeW eWmeN yeULne L©eULÝL WeN ELU yeUde oNuyaELlLUsLnLz
Haloscan: zLyaUeW©LleULn anlıN JeUL ELldLULm EıUaNmasını 
saÝlayan LnWeUneW J¾nl¾NleUL ve sLWeleUL L©Ln ¾FUeWsLz 
Nullanımı Nolay ELU yoUum yaSma deÝeUlendLUme ve JeUL 
Lzleme KLzmeWL
Hat Tip (Tüyo): +aW 7LS J¾nl¾N yazaUlaUının dLNNaWLnL ELU 
čeye ©eNmeN L©Ln ELULsLne veya ELU LnWeUneW sLWesLne 
veULlen ELlJLdLU +7 olaUaN da ELlLnLU
Hiper yerel topluluk: ©evULmL©L WoSluluNlaUda eWNLlečLmde 
Eulunan ve sosyal medya aUa©laUını Nullanan EelLUlL ELU 
FoÝUaˉ Nonumdan ELU JUuS Lnsan
Hit: JenellLNle ELU LnWeUneW sunuFusundan ELU dosya L©Ln 
LsWem olaUaN Wanımlanan ©evULmL©L analLzde Nullanılan 
¸l©¾m %LU LnWeUneW sayIasında sayIanın L©Lne NaWıčWıUılmıč 
©ečLWlL dosyalaU olaELlLU (ÝeU ELU sayIada d¸UW J¸UselLnLz 
LNL -avaSFULSW ¸ÝenLz vaUsa ve yaUdımFı ELU &SS dosyası 
NullanıyoUsanız ELU sayIada seNLz WıN alıUsınız
Hizmet şartları: L©eULN olučWuUmaN veya SaylačmaN L©Ln 
H


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
147
ELU IoUum ya da dLÝeU LnWeUneW WaEanlı yeU NullanmaN L©Ln 
NaEul eWWLÝLnLn yasal dayanaN
HTML: K¸SU¾ MeWnL %L©LmlendLUme 'LlL +ySeU7e[W 
MaUNuS /anJuaJe L©Ln NısalWma LnWeUneWWe EelJeleUL 
ve dosyalaUı olučWuUmaN ve ELUELULne EaÝlamaN L©Ln 
Nullanılan SUoJUamlama dLlL %u Nod yeUlečLm Slanını yazı 
WLSLnL UenNleUL ve JUaˉNleUL WanımlamaN L©Ln meWLnleULn ve 
©oNlu oUWam dosyalaUının L©Lnde ve ©evUesLne NaWıčWıUılıU
İçerik: LnWeUneWWe yeU alan meWLn IoWoÝUaˊaU vLdeo ve 
dLÝeU anlamlı maWeUyal
İlan panoları: ©evULmL©L NaWılım L©Ln NullanıFılaUın eSosWa 
EenzeUL mesaMlaUı LleWmeN ve oNumaN ¾zeUe meUNezL ELU 
ELlJLsayaUla EaÝlı olduNlaUı LlN aUa©laU %unlaU Jenel Llan 
WaKWalaUının eleNWUonLN ečdeÝeULydL %u WeULm IoUumlaU L©Ln 
K¤l¤ NullanılıyoU
İleti: ELU J¾nl¾N veya IoUumdaNL ELU ¸Ýe
İmleme (Bookmarking): WaUayıFınızda veya delLFLous JLEL 
ELU sosyal medya Lmleme sLWesLnde ELU LnWeUneW sLWesLnLn 
adUesLnL veya ©evULmL©L L©eULN ¸ÝesLnL NaydeWme LčlemL
İnternet analizi: zLyaUeW©LleULnLzLn NLmleU olduÝunu 
anlamaN ve LnWeUneW sLWenLzL ve sosyal medya 
SlaWIoUmlaUınızı oSWLmLze eWmeN amaFıyla LnWeUneW 
veULleULnLn ¸l©¾lmesL WoSlanması analLzL ve UaSoUlanması
İnternet basın odası: čLUNeW mesaMlaUını LleWmeN ve 
L©eULNleULn KaEeU medyasına ve KalNa saÝlayan ELU čLUNeW 
LnWeUneW sLWesL alanı
İnternet beslemesi: sLWeyL yenLden zLyaUeW eWmeNsLzLn 
I


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
148
ELU J¾nl¾NWeNL veya LnWeUneW sLWesLndeNL yenL L©eULÝL 
oNumanızı saÝlayan 5SS ya da $Wom JLEL ELU aUa©
İnternet geyiği (Meme): J¾nl¾NleU ve dLÝeU NLčLsel LnWeUneW 
sLWeleUL EaÝlamında ELU LnWeUneW JeyLÝL EačNa ELU yeUde 
J¸Ud¾Ý¾n¾z ve FevaSlamaya NaUaU veUdLÝLnLz ELU soUulaU 
lLsWesLnLn NaUčılıÝıdıU
İnternet Üzerinden Sesli İletişim (Voice over Internet 
Protocol): %LU ELlJLsayaUı veya EačNa ELU LnWeUneW FLKazını 
WeleIon ©aÝUılaUı L©Ln Nullanmanızı saÝlaU (n Wanınmıč %,3 
aUaFı SNySeȠWıU
İnternet üzerinden yayın (Webcasting): ses veya vLdeo 
yayınlaUının Fanlı ya da JeFLNmelL veUsLyonlaUını 
J¸ndeUmeN L©Ln LnWeUneWLn Nullanılması
İşbirliği: sosyal medyanın ¾sW d¾zey KedeˊeULnden 
ELUL ©evULmL©L LčELUlLÝL veya eč yazaUlıN NuUulučlaUın 
zamanın ve meNanın sınıUlaUının ¸WesLndeNL LnsanlaUla 
WaUWıčaELlmeN ve ©alıčaELlmeNWLU %LU NuUumda ©evULmL©L 
LčELUlLÝL EelLUlL ELU Nonuya veya meseleye daLU NuUuma 
aLW ELU ELlJL Kavuzunu oUWaNlača olučWuUmaN yoluyla 
ELU SolLWLNayı veya SUoWoNol¾ oUWaNlača olučWuUan ve 
d¾zenleyen ELU JUuS NuUum ©alıčanını L©eUeELlLU 
Kalıcı bağlantılar: LnWeUneW J¾nl¾Ý¾ LleWLleULnLn 
NaWeJoULleULnLn ve dLÝeU lLsWeleULnLn yanı sıUa NLčLsel 
LnWeUneW J¾nl¾Ý¾ LleWLleULnLze NalıFı 85/ȠleU %aÝlanWı 
JenellLNle ELU J¾nl¾N LleWLsLnLn sonunda EulunuU 
LnWeUneW J¾nl¾Ý¾ yazaUı EačNa ELU NLčLnLn yazınıza veya 
E¸l¾m¾n¾ze EaÝlanWı veUmeN L©Ln NullanaFaÝı čey veya 
sLzLn ELU eSosWa mesaMında KaEeULnLze ELU EaÝlanWıyı 
J¸ndeUme yolunuzduU
K


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
149
Kamuya açık alan: ELU eseU yaUaWıFısı WaUaIından 
EaÝıčlandıÝında veya WelLI KaNNı s¾UesL dolduÝunda 
Namuya a©ıN alana JLUeU Kamuya a©ıN alandaNL ELU eseU 
WLFaUL NullanımlaU daKLl olmaN ¾zeUe KeUKanJL ELU čeNLlde 
seUEesW©e NullanılaELlLU
Karşıya yüklemek (Upload): ELlJLsayaUınızdan ELU LnWeUneW 
sLWesLne ELU dosya veya EačNa ELU L©eULN aNWaUmaN
Katılım kültürü/katılımcı kültür: LnsanlaUın Saylačma ve 
LčELUlLÝL L©Ln sosyal medyayı NullandıNlaUı ELU čeyleU yaSma 
y¸nWemL
Katıştırma (Embedding): ELU LnWeUneW sLWesLne 
EačNa ELU sLWede Eulunan ELU vLdeo veya IoWoÝUaI 
J¸U¾nW¾leneELleFeN čeNLlde Nod eNleme LčlemL $UWıN 
ELU©oN NullanıFı vLdeolaUın veya IoWoÝUaˊaUın oULMLnal 
olaUaN LleWLldLNleUL sLWeleUden zLyade J¾nl¾NleUde 
NaWıčWıUılmıč <ou7uEe vLdeolaUı LzlLyoU ya da NaWıčWıUılmıč 
)lLFNU IoWoÝUaˊaUına EaNıyoU 
Kayıt: sınıUlı eULčLmL olan ELU LnWeUneW sLWesLne eULčLme WalLS 
olunduÝunda ELU NullanıFı adı SaUola ve dLÝeU ayUınWılaUı 
veUme LčlemL
Kenar çubuğu: ELU J¾nl¾N sLWesLnLn ana L©eULN alanının 
ELU alanda KeU LNL yanında yeU alan s¾Wun veya ©oNlu 
s¾WunlaU KenaU ©uEuNlaUı JenellLNle yazaUın EaÝlanWı 
ELlJLleULnL J¾nl¾Ý¾n amaFını ve NaWeJoULleULnL aUčLvleUe 
EaÝlanWı adUesleULnL ve yazaUın sLWede yeU veUdLÝL dLÝeU 
mLnLN aUa©laUı L©eULU
Kitle kaynak kullanımı (Crowdsourcing): L©eULÝe NaWNıda 
Eulunmaya ve soUunlaUı ©¸zmeye zamanlaUını veUmeye 
KazıU ELU NuUuluč dıčındaNL NLčLleULn EeFeULleULnden ve 
FočNusundan yaUaUlanma 


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
150
Köprü (Hyperlink): LnWeUneWWe EačNa ELU EelJeye veya 
sayIaya dolačımsal EačvuUu NaynaÝı
Kullanıcının geliştirdiği içerik (UGC): L©eULN olučWuUma ve 
yayınlama EeFeULsL olmaNsızın Je©mLčWe sadeFe L©eULN 
W¾NeWen NLčLleULn ¾UeWWLÝL J¾nl¾N LleWLleUL LnFelemeleU 
SodFasWȠleU vLdeolaU yoUumlaU vs JLEL NullanıFının 
olučWuUduÝu maWeUyalleULn W¾m EL©LmleUL
Manşet: ELU LnWeUneW sayIasının ačaÝı NaydıUma 
JeUeNmeNsLzLn zLyaUeW©L WaUaIından J¸U¾len Nısmı
Mash-up: Wamamen yenL ELU KLzmeW olučWuUmaN L©Ln LNL 
veya daKa Iazla aUaFı ELUlečWLUen ELU LnWeUneW KLzmeWL ya 
da yazılım aUaFı ˜UneÝLn &KLFaJoȠnun IaUNlı E¸lJeleULnde 
ELU su© KaULWası oUWaya ©ıNaUmaN L©Ln *ooJle MaSsȠle 
&KLFaJo emnLyeW m¾d¾Ul¾Ý¾n¾n su© WaNLS LnWeUneW sLWesLnL 
ELUlečWLUen &KLFaJo&ULme
Mesaj dizileri (Threads) ©evULmL©L soKEeW zLnFLUleUL
Mesaj Panoları/Forumları: LnsanlaUın EelLUlL NonulaUı 
WaUWıčmaN LsWedLNleUL veya yoUumlaUına veya soUulaUına 
ELU NaUčılıN alaFaNlaUı umuduyla IoUumdaNL ya da mesaM 
SanosundaNL LleWL dLzLleULnL ELU mesaMı desWeNlemeN 
veya ©evULmL©L ELU soKEeW EačlaWmaN LKWLyaFı duyduNlaUı 
©evULmL©L ELU sLWe
Mikro Günlük Tutma: NullanıFılaUın Nısa yanL EelLUlL ELU 
mLNWaUda NaUaNWeUle veya NelLmeyle meWLn J¾nFellemeleUL 
olučWuUmalaUına ve yayınlamalaUına LzLn veUen J¾nl¾N 
WuWma čeNlL %u mesaMlaU meWLn mesaMı anlıN mesaM 
eSosWa moELl FLKaz M3 veya LnWeUneW daKLl ©oN ©ečLWlL 
aUa©laUla ve FLKazlaUla J¸ndeULleELlLU ve alınaELlLU 
M


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
151
Minik araçlar (Widgets): ˜zel ELU LčlevL yeULne JeWLUmeN 
L©Ln ELU LnWeUneW sLWesL veya masa¾sW¾ JLEL EačNa 
uyJulamalaUa NaWıčWıUaELleFeÝLnLz EaÝımsız mLnL 
uyJulamalaU MLnLN aUa©laU ELU Eeslemeye ©aEuFaN 
aEone olmaNWan ELU uzman aUačWıUması yaSmaya ve 
ELU NuUulučWan ELULsLnden sLzLnle EaÝlanWı NuUmasını 
LsWemeye NadaU LnWeUneWe EaÝlanmayla LlJLlL ELU©oN čeyL 
yaSmanızda yaUdımFı oluUlaU 
Mobil günlük: %LU WeleIondan veya EačNa ELU moELl 
FLKazdan doÝUudan LnWeUneWe yayınlanan J¾nl¾N
NoFollow: $Uama moWoUlaUına ELU LnWeUneW sayIasına 
N¸SU¾n¾n Eu EaÝlanWı WaUaIından deUeFelendLULlLUNen 
eWNLlenmesLne LzLn veUmemesL WalLmaWını veUen +7M/ 
¸znLWelLÝLdLU %u ¸znLWelLN aslında EelLUlL W¾UdeNL aUama 
moWoUlaUının ¸nemsLz mesaMlaUıyla m¾Fadele eWmeyL 
saÝlaU
Okuyucu: ‰ečLWlL sLWeleUden ELlJLleUL ELU 5SS %eslemesL 
yoluyla ELU sLWeye WoSlayan uyJulama
OpenID (Açık Oturum): +eU ELU sLWe L©Ln IaUNlı ELU 
NullanıFı adı ve SaUolayı oUWadan NaldıUaUaN LnWeUneW 
NullanıFılaUının WeN ELU sayısal NLmlLN NullanaUaN ELU©oN 
IaUNlı sLWeye JLUmesLnL saÝlayan WeN ELU oWuUum a©ma 
sLsWemL 
Oturum açma: è©eULÝe eULčLmL sınıUlandıUan ve NayıW 
JeUeNWLUen ELU LnWeUneW sLWesLne eULčLm elde eWme LčlemL 
%u ©oÝunluNla NullanıFı adını ve SaUolayı yazmayı L©eULU
N
O


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
152
Önemsiz mesaj robotu (Spambot): %LU J¾nl¾NWe ¸nemsLz 
mesaM LleWen yazılım UoEoWlaUı
Özel mülk yazılım: $©ıN NaynaN yazılımdan IaUNlı olaUaN 
¸zel m¾lN yazılım ELU ELUeye veya LčleWmeye aLWWLU %azı 
¸zel m¾lN yazılımlaU ¾FUeWsLz elde edLleELlLU ve Eazı a©ıN 
NaynaN yazılımlaU saWılaELlLU ayıUW edLFL ¸zellLN yazılımın 
esas Nodu L©Ln Nullanım čaUWlaUıdıU
Paylaşma: (WLNeWleU eNleyeUeN meWLnleULnLzL J¸UselleULnLzL 
vLdeolaUınızı yeU LmleULnLzL veya dLÝeU L©eULNleULnLzL dLÝeU 
LnsanlaUın Nullanımına sunma ve L©eULÝLn EačNa WaUaˊaUFa 
Nullanımını WečvLN eWmeN L©Ln WelLI KaNlaUı lLsanslaUı 
uyJulama
Paylaşmak: %LU L©eULN SaU©asını EelLUlL aUNadačlaUla
EaÝlanWılaUla Saylačma LčlemL E¸yleFe sLzLnle ¸zellLNle 
LlJLlenen Eu aUNadačlaUEaÝlanWılaU Eunu oNuyaFaNWıU
Platform: è©Lnde aUa©laUın ©alıčWıÝı ELU yaSı veya sLsWem 
%LU SlaWIoUm FeS WeleIonu NadaU JenLč veya ELU aUa© 
WaNımındaNL J¾nl¾NleU IoUumlaU ve ©oN yazaUlı sLWeleU 
ZLNL JLEL IaUNlı mod¾lleUL olan ELU ELlJLsayaU yazılımının 
SaU©ası NadaU daU olaELlLU 
Podcast (Ortam akışı): Masa¾sW¾ne ve L3od veya dLÝeU 
mS oynaWıFılaU JLEL WačınaELlLU medya oynaWıFılaUına 
y¾NlenmeN ¾zeUe mevFuW LčLWsel ya da J¸Usel NayıWlaU
Profiller: %LU sosyal Saylačım sLWesLne NaWılıUNen NendLnLzle 
LlJLlL veUdLÝLnLz ELlJLleU %u ELlJLleU ELU IoWoÝUaI NLčLsel 
ve Lčle LlJLlL LlJL alanlaUı NendLnLzLn Nısa WanıWımı ve 
LnsanlaUın aynı ˉNLUdeNL NLčLleUL aUamasına yaUdımFı olan 
eWLNeWleUL L©eUeELlLU
Ö
P


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
153
Pusuya yatanlar (Lurkers): ènsanlaUın IoUumlaUı oNuyan 
ama NaWılımda Eulunmayan veya yoUum eNlemeyen Ƞu
Quantcast: 2NuU sayısıyla LlJLlL veULleULn demoJUaˉleU 
SsLNoJUaˉNleU vs yanı sıUa ELU 85/ȠnLn aldıÝı WUaˉN 
mLNWaUını ¸l©meN L©Ln Nullanılan ELU Lčlem
RSS (Çok Basit Birleştirme): *¾nl¾NleUdeNL ve dLÝeU sosyal 
medyadaNL L©eULNleUe aEone olmanızı ve EunlaUı ELU 
Eesleme yoluyla d¾zenlL olaUaN almanızı saÝlayan L©eULN 
J¸ndeUme L©Ln ELU LnWeUneW sWandaUdı 5SS NullanıFılaUın 
sLWeden sLWeye WaUama yaSmaNsızın J¸zde yayınlaUının 
veya ¾UeWLFLleULnLn L©eULÝLyle J¾nFel NalmalaUını saÝlaU 
5SS EeslemeleUL NullanıFılaUın L©eULÝe oWomaWLN olaUaN 
aEone olmalaUını ve Eu maWeUyalL mesaL saaWleUL dıčında 
ELU ELlJLsayaUda veya WačınaELlLU ELU FLKazda oNumalaUını 
veya dLnlemeleULnL saÝlaU
Sayısal kaynaştırma (Digital inclusion) (veya elektronik 
kaynaştırma): ‰evULmL©L olmayan NLčLleULn ˉyaWı maNul 
donanıma yazılıma WeNnLN desWeÝeELlJLye ve JenLč EanW 
LnWeUneW KLzmeWLne eULčLm elde eWmesLne yaUdım eWme 
©aEası E¸yleFe Eu NLčLleU Eu WeNnoloMLyL yačam NočullaUını 
LyLlečWLUmeN L©Ln Nullanmaya EačlayaELlLUleU 
Siber alem: ènWeUneW veya LnWeUneW sunuFulaUı aÝı L©Ln 
Jenel ELU WeULm
Sohbet: %LU LnWeUneW sLWesLnde aynı alana neUedeyse aynı 
anda ELUELUL aUdına meWLn eNleyen EelLUlL sayıda NLčLyle 
eWNLlečLm
Sosyal İmler (Social Bookmarks): ènWeUneW NullanıFılaUının 
Q
S


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
154
sayIanın 85/ȠsLnL NullanaUaN ve EelLUlL ELU maNLneye EaÝlı 
NalmaNsızın LnWeUneW sayIalaUını saNlamalaUı aUamalaUı 
d¾zenlemeleUL ve SaylačmalaUı L©Ln ELU aUa©WıU 3oS¾leU 
Lmleme EooNmaUNLnJ aUa©laUı 'elLFLous ve SWumEle8Son 
sLWeleULnL L©eULU
Sosyal medya: ènsanlaUın ©evULmL©L L©eULN yayınlamaN 
NonučmaN ve SaylačmaN L©Ln NullandıNlaUı aUa©laU 
ve SlaWIoUmlaU %u aUa©laU sosyal Saylačım sLWeleULnL 
J¾nl¾NleUL mLNUo J¾nl¾NleUL ve ©oN yazaUlı sLWeleUL 
SodFasWȠleUL ve IoWoÝUaˊaUı ve vLdeolaUı SaylačmaN L©Ln 
sLWeleUL L©eULU ve KeUNesLn LnWeUneWWe L©eULN yayınlamasını 
saÝlaU
Sosyal paylaşım: ‰evULmL©L ELU WoSluluNWa sosyallečme 
eylemL )aFeEooN ve /LnNed,1 JLEL ©evULmL©L sLWeleU 
NullanıFılaUın NendLleUL L©Ln ELU SUoˉl olučWuUmalaUını ve 
aUdından ELU dLzL sosyal medya aUaFı ve medya Nullanan 
EačNalaUıyla sosyallečmeleULnL saÝlaU
Splogs (önemsiz mesaj günlüklerinin kısaltması): KendLne 
aLW ya da JeU©eN L©eULN saÝlamayan J¾nl¾NleU èlNesLz 
yayınFılaU aUama moWoUu sonu©laUını saKWe ELU čeNLlde 
aUWıUmaN ¾zeUe dLÝeU sLWeleUden EaÝlanWı adUesleULyle ve 
L©eULNle dolu saKWe J¾nl¾NleU olučWuUaFaN oWomaWLN aUa©laU 
NullanaELlLUleU
Şampiyonlar: ‰evULmL©L ELU WoSluluN L©Lnde mesaMlaU 
LleWeUeN FevaS veUeUeN ve Eu WoSluluNWaNLleUe yaUdım 
edeUeN soKEeWleULn Eačlamasını ve devam eWmesLnL 
LsWeyen ve Eundan emLn olan ELU JUuS KayUan
Ş


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
155
Tarayıcı: ènWeUneW sLWeleULnL J¸U¾nW¾lemeN ve W¾m ©evULmL©L 
L©eULÝe eULčmeN L©Ln Nullanılan aUa© 7aUayıFılaUın 
©evULmL©L KaEeU aNıčlaUını oNuyaELlmeN J¾nl¾N ¸ÝeleUL 
yazaELlmeN ve IoWoÝUaI Saylačma sLWeleULndeNL IoWoÝUaˊaUı 
J¸U¾nW¾leyeELlmeN ve Eu sLWeleUe IoWoÝUaI y¾NleyeELlmeN 
JLEL ¸zellLNleUL de olaELlLU
Technorati Authority: *¾nl¾NleUde ELU anaKWaU NelLmenLn 
veya 85/ȠnLn Na© NeUe EelLUWLldLÝLnL ve EaÝlanWı adUesLnLn 
veULldLÝLnL saSWayan ELU aUa©
Toplama (Aggregation): 5SS EeslemeleUL saÝlayan ELU©oN 
LnWeUneW sLWesLnden ¸zel ELU anaKWaU NelLmeyle LlJLlL 
L©eULÝL WoSlama ve SaNeWleme LčlemL %u sonu©laU *ooJle 
5eadeU JLEL ELU WoSlayıFı LnWeUneW sLWesLnde veya doÝUudan 
masa¾sW¾n¾zde J¸sWeULleELlLU
Topluluk oluşturma: (WNLn ELU čeNLlde SoWansLyel ©evULmL©L 
WoSluluN veya aÝ NaWılımFılaUı WoSlama Eu NLčLleUe oUWaN 
LlJL alanlaUı ve KedeˊeU EulmalaUı ve anlamlı soKEeWleU 
olučWuUmalaUı L©Ln yaUdım eWme LčlemL 
Topluluklar: ‰oÝunluNla LnWeUneW yoluyla LleWLčLm NuUan 
NLčLleUden olučan JUuS %elLUlL ELU L©eULN alanı KaNNında 
NonučmaN L©Ln oUWaN LlJL alanlaUı olaELlLU veya daKa UesmL 
olaUaN ELUELUleULnden ¸ÝUeneELlLU ve oUWaN ELU zoUluÝa 
©¸z¾mleU EulaELlLUleU 
Trol: %LU ©evULmL©L WaUWıčma IoUumunda veya soKEeW odası 
JLEL ©evULmL©L ELU WoSluluNWa dLÝeU NullanıFılaUı duyJusal 
ELU NaUčılıN veUmeleUL L©Ln WaKULN eWmeN ya da JenellLNle 
noUmal Nonu daKLlL WaUWıčmayı seNWeye uÝUaWmaN amaFıyla 
WaUWıčmalı NıčNıUWıFı alaNası veya Nonu dıčı mesaMlaU LleWen 
ELU NLčL
Tweet: %LU NLčLnLn  NaUaNWeU veya daKa az L©eULN 
T


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
156
yayınlamasına LzLn veUen mLNUo J¾nl¾N aUaFı 7ZLWWeUȠdaNL 
ELU LleWL
Twitter evreni (Twitterverse): 7ZLWWeU Nullanan NLčLleULn 
evUenL ve Eu d¾nyada yeU alan NonučmalaU
Twitter: žyeleULnLn  NaUaNWeUden Iazla olmayan 
J¾nFellemeleU LleWmeleULne LzLn veUen SoS¾leU ELU mLNUo 
J¾nl¾N sosyal aÝı
URL: %LU¸UneN KaynaN KonumlayıFı ačaÝıdaNL JLEL ELU 
LnWeUneW adUesL L©Ln Nullanılan WeNnLN WeULmdLU KWWS
ZZZsaEFFoza
85/ NısalWıFı 85/ NısalWıFılaU uzun ELU 85/ȠyL alıS sadeFe 
ELUNa© NaUaNWeUe LndLUen ¾FUeWsLz ©evULmL©L KLzmeWleUdLU 
ve 7ZLWWeUȠda sadeFe  NaUaNWeUle sınıUlandıUıldıÝınızda 
eSeyFe ¸nemlLdLUleU %u KLzmeWleUe ELWly oZly ve WLnyuUl 
¸UneN veULleELlLU
Üst veri (Metadata): 9Ldeo IoWoÝUaI veya J¾nl¾N LleWLsL 
JLEL ELU medya ¸ÝesLnL WaULI eden ELlJLleU EačlıNlaU 
a©ıNlamalaU eWLNeWleU ve mančeWleU daKLl
Video günlük (Videblog): veya vloJ  9Ldeo L©eULÝL L©eUen 
ELU J¾nl¾N 9Ldeo SodFasWLnJ vodFasWLnJ veya vloJJLnJ 
olaUaN LIade edLleELlLU
Virtual Reality: Sanal *eU©eNlLN S* WeNnoloML 
NullanılaUaN olučWuUulan NuUJulaU Lle JeU©eN ve 
KayalLn ELUlečWLULlmesLdLU Sanal ¸ÝUenme oUWamlaUı 
JelLčen WeNnoloMLnLn eÝLWLm¸ÝUeWLm oUWamlaUına daKLl 
edLlmesLyle ELUlLNWe ¸ÝUenFLleULn ¸ÝUenme deneyLmleULnL 
U
Ü
V


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
157
zenJLnlečWLUmeN L©Ln WasaUlanmıč SlaWIoUmlaUdıU Sanal 
¸ÝUenme oUWamlaUı da WeNnoloML Lle ELUlLNWe deÝLčLm ve 
JelLčLm J¸sWeUmeNWedLU
Web 2.0: ‰evULmL©L LčELUlLÝLnL vuUJulayan ve KL©ELU 
uzmanlačmıč WeNnLN ELlJLye saKLS olması JeUeNmeyen 
NLčLleUFe yayınlanan J¾nl¾NleUL ©oN yazaUlı sLWeleUL sosyal 
Saylačım sLWeleULnL ve dLÝeU LnWeUneW WemellL KLzmeWleUL 
WaULI eWmeN L©Ln ELU WeULm 
Web 3.0: SemanWLN ZeE yanL ȢyaSay zeNalı ZeEȣ demeNWLU 
:eE  L©eULN NonWUol¾n¾n Lnsan elLnden ©ıNaUaN 
yazılımlaUın NonWUol¾ne Je©WLÝL d¾nyadıU dLyeELlLULz ˜yle 
NL ELUELUL Lle Nonučan veULWaEanlaUı sayesLnde ELzLm neyL 
sevLS neyL sevmedLÝLmLzL anlayan ve Euna J¸Ue L©eULN 
¾UeWen ELU ZeE d¾nyasıdıU
Webinar: ènWeUneW ¾zeULnden yayınlanan ©evULmL©L ELU 
sunum deUs ©alıčWay veya semLneU
Yapay zekâ: %LU ELlJLsayaUın veya ELlJLsayaU NonWUol¾ndeNL 
ELU UoEoWun ©ečLWlL IaalLyeWleUL zeNL FanlılaUa EenzeU 
čeNLlde yeULne JeWLUme NaELlLyeWL ènJLlLzFe aUWLˉFLal 
LnWellLJenFe NavUamının aNUonLmL olan $, s¸zF¾Ý¾ de 
ELlLčLmde sıNlıNla NullanılıU <aSay zeN¤ ©alıčmalaUı 
JenellLNle Lnsanın d¾č¾nme y¸nWemleULnL analLz edeUeN 
EunlaUın EenzeUL yaSay y¸neUJeleUL JelLčWLUmeye 
y¸nelLNWLU
Yorumlar: MevFuW EačlıÝa daLU oNuyuFulaUın FevaSlaUı 
veya ˉNLUleUL JenellLNle J¾nl¾N LleWLleULnde EıUaNılıU 
ve EunlaUı L©eULÝLn W¾m oNuyuFulaUı da daKa sonUa 
W
Y


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
158
J¸UeELlLU <oUumlaU Jenel yasal ve aKlaNL sWandaUWlaUa 
uyJunluÝu saÝlamaN ¾zeUe JenellLNle L©eULÝLn yazaUı veya 
EelLUlenmLč dLÝeU ELULmleU WaUaIında yumučaWılıU
Yönetici: %LU ©evULmL©L JUuSWa veya IoUumda LnsanlaUa 
soKEeW eWmeleUL L©Ln yaUdım eden ELULsL <¸neWLFLleU ELU 
NuUallaU dLzLsL ¾zeULnde anlačmaya yaUdımFı olaELlLUleU 
WaUWıčma L©Ln Nonu EačlıNlaUı ©ıNaUaELlLUleU LnsanlaUın Nonu 
EačlıÝından saSmamalaUını nazLN©e saÝlayaELlLUleU ve 
sonu©laUı ¸zeWleyeELlLUleU 
Yükleme (Download): %LU LnWeUneW sLWesLnden ELU dosyayı 
veya EačNa ELU L©eULÝL ELlJLsayaUınıza ya da EačNa ELU 
FLKaza alma


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
159
“Sosyal 
medayada
bilgilendirici 
olmaya çalışın 
ve uzman 
olduğunuz 
bir konuda 
bazı yararlı 
ipuçlarını 
paylaşın.”
Robert Connell, Sosyolog


Sosyal Medya Kullanım Kılavuzu
160
“Orijinal içerik 
oluşturmak 
zorunda 
değilsiniz, sadece 
sektörünüzde 
trend olan 
içerikler için iyi 
bir kaynak olun.”
Shannon Faulkner, CEO, Delphis 
Yaratıcı Pazarlama Çözümleri